De kans is zeker aanwezig!

Op sociale media en weerfora verschijnen de laatste dagen opvallende weerkaarten. Ze laten grote delen van Europa zien in diepe paarse en blauwe tinten, kleuren die staan voor zeer lage temperaturen. Dat roept al snel de vraag op of Nederland aan de vooravond staat van een extreem koude winter. Het antwoord is genuanceerd: een langdurige ijswinter is nog geen feit, maar de signalen zijn wél opvallend genoeg om serieus te nemen.

Waarom deze weerkaarten zoveel aandacht krijgen

De kaarten die nu rondgaan, tonen temperaturen op ongeveer anderhalve kilometer hoogte in de atmosfeer. Dat niveau gebruiken meteorologen om te zien waar luchtmassa’s vandaan komen en hoe koud ze zijn. Op dit moment is te zien dat zeer koude lucht zich ophoopt boven Noord- en Oost-Europa, met temperaturen die daar ver onder normaal liggen. Zulke waarden zijn uitzonderlijk en komen niet vaak voor, zeker niet zo vroeg en zo uitgesproken.

Voor veel weerliefhebbers is dit een belangrijk signaal, omdat grote koudegolven in het verleden vaak begonnen met dit soort patronen in de bovenlucht.

Wat koude lucht op hoogte betekent en wat niet

Het is belangrijk om te begrijpen dat koude lucht hoog in de atmosfeer niet automatisch betekent dat het ook aan de grond streng gaat vriezen. In Nederland wonen we niet op anderhalve kilometer hoogte, maar aan zee, met relatief zachte lucht en veel invloed van wind en bewolking.

Volgens weerkundig strateeg Marc Putto betekent deze situatie vooral dat de atmosfeer instabieler wordt. Dat vergroot de kans op winterse buien, sneeuw en snelle weerswisselingen. Of die kou ook echt blijft hangen, hangt af van de luchtdrukverdeling in Europa.

Wanneer de kans op echte winter groot wordt

Voor een echt koude winterperiode moet de weersituatie langere tijd gunstig blijven. Dat gebeurt meestal als hogedrukgebieden zich op een strategische plek nestelen, bijvoorbeeld boven Scandinavië. In zo’n geval kan koude, droge lucht uit het oosten of noordoosten richting Nederland stromen. Pas dan ontstaat de kans op aanhoudende vorst en sneeuw die niet meteen weer wegsmelt.

Op dit moment laten sommige weermodellen voorzichtig signalen zien die in die richting wijzen, maar die signalen zijn nog onzeker. Kleine verschuivingen in windrichting of luchtdruk kunnen het beeld snel veranderen.

Waarom er toch al over een “extreme winter” wordt gesproken

De term “extreme winter” duikt vooral op doordat de getoonde temperaturen op hoogte zo laag zijn. Dat maakt indruk en leidt al snel tot stevige conclusies. Platforms zoals Weerprimeur delen deze kaarten om het meteorologische verhaal uit te leggen, maar buiten die context worden ze soms groter gemaakt dan ze op dit moment rechtvaardigen.

Het risico is dat verwachtingen te vroeg worden opgeschroefd, terwijl het weer in Nederland juist bekendstaat om zijn grilligheid.

Wat we op dit moment eerlijk kunnen zeggen

De situatie is interessant en verdient aandacht. De aanwezigheid van zeer koude lucht in de buurt van Europa vergroot de kans op winterse omstandigheden in Nederland. Tegelijkertijd is er nog geen zekerheid dat die kou zich langdurig vastzet. De komende dagen en weken worden bepalend, vooral in hoe de drukgebieden zich ontwikkelen.

De conclusie: alertheid zonder paniek

Een extreem koude winter staat nog niet vast, maar het scenario kan ook niet zomaar van tafel worden geveegd. De signalen zijn sterker dan gemiddeld en passen bij situaties die in het verleden soms tot serieuze winters leidden. Voorlopig is het verstandig om nuchter te blijven, maar de ontwikkelingen wel scherp te volgen.

Bron: severe-weather.eu/