Het pas aangetreden minderheidskabinet van D66, VVD en CDA heeft zijn financiële kaarten op tafel gelegd. Om het tekort van 19 miljard euro op de defensiebegroting te dichten, verschijnt er een nieuwe heffing: de zogenoemde ‘vrijheidsbijdrage’.
De naam klinkt groots, maar de gevolgen voor de portemonnee zijn dat een stuk minder. Wat betekent deze maatregel concreet voor werkend Nederland?
Volgens het regeerakkoord van premier Rob Jetten staat Nederland voor een fundamenteel andere veiligheidsrealiteit. Internationale spanningen en geopolitieke onzekerheid vragen volgens het kabinet om een ongekende investering in Defensie.
Van de benodigde 19 miljard euro moet 3 miljard rechtstreeks worden opgehaald bij burgers en bedrijven. Dat gebeurt via de nieuwe vrijheidsbijdrage. ING-hoofdeconoom Marieke Blom is daar duidelijk over: inhoudelijk gaat het om een verhoging van de inkomstenbelasting, verpakt in een nieuw label.
Wat betekent dit per werkende Nederlander?
Voor ruim tien miljoen werkenden vertaalt de maatregel zich direct naar een lager netto-inkomen. De vrijheidsbijdrage wordt verwerkt in box 1, het belastingdeel dat draait om inkomen uit werk en woning.
Rekenkundig komt dit neer op een verhoging van ongeveer een half procentpunt in de eerste belastingschijf. Dat lijkt klein, maar op jaarbasis tikt het stevig aan.
- Per jaar: gemiddeld betaalt een werkende Nederlander ongeveer 300 euro extra.
- Per maand: bij een modaal salaris van rond de 44.000 euro bruto scheelt dat 20 tot 25 euro netto.
- Indirect effect: omdat werkgevers eveneens extra lasten krijgen via hogere premies, waarschuwen economen voor minder ruimte bij loonrondes. De impact wordt dus niet alleen gevoeld via de belasting, maar ook via een mogelijk gematigder salarisgroei.
Niet alleen Defensie: ook zorgkosten lopen op
De vrijheidsbijdrage staat niet op zichzelf. Om de resterende miljarden te vinden, grijpt het kabinet ook in bij de zorguitgaven. De meest besproken ingreep is de aanpassing van het eigen risico.
Waar eerder nog werd gesproken over verlaging, kiest de nieuwe coalitie voor verhoging. Het eigen risico stijgt met 75 euro naar 460 euro per jaar.
Voor mensen met chronische aandoeningen of terugkerende zorgkosten betekent dit opnieuw een extra financiële druk, bovenop de hogere belasting.
“Vrijheid heeft een prijs”
CDA-leider Henri Bontenbal verdedigde de plannen eerder met de woorden dat vrijheid nu eenmaal niet kosteloos is. Volgens het kabinet zijn deze maatregelen noodzakelijk om de veiligheid en zelfstandigheid van Nederland veilig te stellen.
Voor huishoudens betekent het vooral dat 2026 opnieuw een jaar wordt waarin scherp rekenen noodzakelijk blijft. Minder speelruimte, hogere vaste lasten en weinig buffers. De vraag is niet zozeer of vrijheid geld kost, maar hoeveel draagvlak er blijft als steeds meer rekeningen tegelijk op de mat vallen.
Wat vind jij: een onvermijdelijk offer of een stap te ver? Praat mee en deel je mening op Facebook.
Bron: Socialnieuws.nl