Deze contante betalingen zijn vanaf 1 februari verboden.

De afgelopen weken is er opvallend veel onrust ontstaan over contant betalen. Op sociale media, in cafés en bij autodealers duikt steeds dezelfde vraag op: “Mag ik nog wel cash betalen?” Die verwarring is begrijpelijk, want sinds 1 januari 2026 is er in stilte een ingrijpende regel ingegaan die het dagelijkse betalingsverkeer verandert.

Wat vroeger als normaal werd gezien, is nu wettelijk verboden. De grens ligt laag, de handhaving is streng en de uitzonderingen zijn smaller dan veel mensen denken. Wie de regels niet kent, loopt risico op forse boetes. Tijd om de feiten op een rij te zetten.

Wat is er precies veranderd sinds 1 januari 2026

Sinds 1 januari 2026 geldt in Nederland een verbod op contante betalingen van €3.000 of meer bij de aan- en verkoop van goederen, zodra er een ondernemer of handelaar bij betrokken is. Dat geldt ongeacht of het om nieuwe of tweedehands goederen gaat.

Het maximum dat nog contant mag worden betaald of aangenomen is €2.999,99 per transactie. Alles daarboven is verboden. Er bestaat geen grijs gebied meer, geen meldplicht of afwegingsruimte. De wet is hard en duidelijk.

Deze regel geldt voor alle ondernemers, waaronder autodealers, winkels, juweliers, elektronicazaken en professionele handelaren. Zowel de koper als de verkoper is verantwoordelijk. Niet alleen aannemen van contant geld is verboden, ook betalen met cash boven deze grens mag niet.

Waarom Nederland voor een lage grens koos

De nieuwe regel is een aanscherping van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. Contant geld speelt een centrale rol in criminele geldstromen omdat het lastig te volgen is. Juist grote aankopen in cash worden vaak gebruikt om zwart geld om te zetten in legale bezittingen.

Nederland heeft ervoor gekozen om strenger te zijn dan het Europese minimum. Waar de Europese Unie pas een grens van €10.000 hanteert, is in Nederland bewust gekozen voor €3.000. De gedachte daarachter is simpel: hoe lager de grens, hoe lastiger het wordt om grote bedragen ongemerkt wit te wassen.

Dat maakt Nederland vergelijkbaar met landen als België, dat dezelfde grens hanteert, en zelfs milder dan Frankrijk en Spanje, waar de limiet op €1.000 ligt.

Samengestelde transacties zijn niet toegestaan

Een veelgehoorde misvatting is dat de regel eenvoudig te omzeilen zou zijn door een betaling op te splitsen. Dat is nadrukkelijk niet toegestaan. De wet kijkt naar de feitelijke transactie, niet naar het aantal betalingen.

Wie een aankoop van €4.000 doet en dit verdeelt over twee betalingen van €2.000, overtreedt alsnog de wet. Ook een combinatie van cash en pin boven €3.000 bij één aankoop telt als één transactie. Dat geldt ook wanneer betalingen op verschillende dagen plaatsvinden maar duidelijk bij elkaar horen.

Dit punt is belangrijk, omdat juist hier in de praktijk de meeste fouten worden gemaakt. Handhaving richt zich nadrukkelijk op dit soort constructies.

Wat nog wel mag tussen particulieren

Er is één grote uitzondering die vaak over het hoofd wordt gezien: particulieren onderling. Wanneer zowel de koper als de verkoper particulier zijn en er geen sprake is van handelsactiviteiten, blijft contant betalen toegestaan, ook boven €3.000.

Een particulier die via een platform als Marktplaats een auto verkoopt aan een andere particulier mag nog steeds een groot bedrag in cash ontvangen. Ook bij meubels, sieraden of andere goederen geldt die vrijheid, zolang er geen ondernemer betrokken is.

Zodra één van de partijen handelt als ondernemer vervalt deze uitzondering volledig. Een particulier die koopt bij een dealer valt dus altijd onder het verbod.

Diensten vallen voorlopig buiten de regel

De wet richt zich specifiek op goederen. Diensten vallen er op dit moment nog buiten. Dat betekent dat contante betalingen voor zaken als reparaties, huur of advies nog zijn toegestaan, ook boven €3.000.

Dit is een bewuste keuze, maar geen garantie voor de toekomst. In Europees verband wordt al gesproken over uitbreiding naar diensten. Voor nu geldt dat deze transacties niet onder het verbod vallen, al blijven andere fiscale verplichtingen gewoon van kracht.

Niet-cash middelen blijven toegestaan

Het verbod geldt uitsluitend voor chartaal geld. Alle andere betaalmiddelen blijven toegestaan, ongeacht het bedrag. Denk aan pinbetalingen, bankoverschrijvingen, creditcards en cadeaubonnen.

Voor ondernemers betekent dit dat grote aankopen volledig traceerbaar moeten verlopen. Voor consumenten betekent het dat cash steeds minder praktisch wordt bij grotere uitgaven.

Boetes en toezicht zijn geen formaliteit

Overtreding van het verbod kan leiden tot stevige sancties. Boetes kunnen oplopen tot €10.000 of meer, afhankelijk van de ernst en herhaling. In sommige gevallen kan er zelfs sprake zijn van strafrechtelijke vervolging.

Het toezicht ligt bij de Belastingdienst, via het Bureau Toezicht Wwft. Sectoren zoals autohandel, juweliers en tweedehandszaken staan extra in de belangstelling. Contante betalingen worden actief gecontroleerd, zowel administratief als via gerichte onderzoeken.

Hoe het vóór 2026 geregeld was

Tot en met 2025 bestond er geen absoluut verbod op contante betalingen onder €10.000 bij de aankoop van goederen. Wel golden er strenge verplichtingen. Handelaren moesten bij bedragen van €10.000 of meer cliëntenonderzoek doen en ongebruikelijke transacties melden.

Daardoor kon iemand theoretisch nog €9.999 contant betalen voor bijvoorbeeld een tweedehands auto bij een dealer. In de praktijk was dat al lastig en risicovol, maar juridisch nog toegestaan.

Die ruimte is sinds 2026 volledig verdwenen. De oude speelruimte tot bijna €10.000 is vervangen door een harde grens van €3.000.

Europese regels vanaf 2027

Vanaf 2027 gaat er een Europese regeling gelden die contante betalingen boven €10.000 verbiedt voor zowel goederen als diensten. Lidstaten mogen daaronder blijven zitten. Nederland hoeft dus niets aan te passen en zal de €3.000-grens waarschijnlijk behouden.

Dat betekent dat het Nederlandse regime ook op lange termijn tot de strengste van Europa blijft behoren. Wie denkt uit te wijken naar het buitenland moet beseffen dat Nederlandse ondernemers ook daar aan de Nederlandse regels gebonden blijven.

Praktische gevolgen en maatschappelijke reactie

In de praktijk raakt deze regel vooral sectoren waar grote bedragen gebruikelijk zijn, zoals de autohandel. Dealers weigeren inmiddels standaard cash boven €3.000, wat leidt tot frustratie bij klanten die gewend waren anders te betalen.

Op sociale media klinkt kritiek over controle, traceerbaarheid en overheidsbemoeienis. Tegelijkertijd is de regel juridisch helder en internationaal geen uitzondering meer. Contant geld verdwijnt stap voor stap uit grote transacties.

Wie zich hierin verdiept ziet vooral één boodschap terugkomen: contant geld is niet verboden, maar het speelveld is kleiner geworden. Wie de regels kent, voorkomt problemen. Wie dat niet doet, loopt onnodig risico.

De discussie over cash en privacy zal voorlopig niet verdwijnen. Wat vind jij van deze ontwikkeling? Deel je mening en praat mee op Facebook.