De wachtkamers lopen vol, werkgevers zien het ziekteverzuim oplopen en op scholen blijven steeds meer stoelen leeg. Nederland kampt opnieuw met een officiële griepepidemie. Het aantal mensen met griepklachten dat de huisarts bezoekt, ligt al twee weken boven de vastgestelde grens. Daarmee is duidelijk: het influenzavirus grijpt razendsnel om zich heen.
Volgens cijfers van het RIVM gingen in de afgelopen week 59 op de 100.000 inwoners met griepklachten naar de huisarts. Een week eerder waren dat er 51. De epidemische grens ligt op 46 huisartsbezoeken per 100.000 inwoners. Dat betekent dat Nederland nu officieel in een griepgolf zit.
Officieel een griepepidemie in Nederland
Het uitroepen van een epidemie heeft geen directe gevolgen voor ziekenhuizen of huisartsenpraktijken. Er treden geen noodmaatregelen in werking. Toch is het een belangrijk signaal dat het virus zich op grote schaal verspreidt en dat extra alertheid gewenst is.
Opvallend is dat de griepgolf dit jaar later op gang kwam dan vorig seizoen. Vorig jaar werd al eind januari een epidemie vastgesteld, met een piek van 118 huisartsbezoeken per 100.000 inwoners begin februari. Tegen het einde van maart was die golf weer voorbij.
Wat is griep precies
Griep is een besmettelijke luchtweginfectie die wordt veroorzaakt door het influenzavirus. Het virus duikt vooral op in de herfst en winter, wanneer mensen vaker binnen zijn en dichter op elkaar leven. Vrijwel ieder jaar krijgt een groot deel van de bevolking ermee te maken.
Hoewel veel mensen griep verwarren met een stevige verkoudheid, is het ziektebeeld duidelijk anders. Griep slaat vaak plotseling toe en kan iemand binnen enkele uren volledig uit het veld slaan. Het lichaam reageert heftig op de infectie.
Hoe herken je griep
Bij griep raken de slijmvliezen in de luchtwegen ontstoken. Dat zorgt voor een combinatie van klachten die vaak abrupt begint. Veel mensen beschrijven het als een moment waarop ze zich ineens extreem ziek voelen.
De meest voorkomende symptomen zijn koude rillingen, hoofdpijn, spierpijn, extreme vermoeidheid, keelpijn en een droge hoest. Daarnaast komen een verstopte neus en hoge koorts regelmatig voor. De koorts kan snel oplopen tot 39 graden of hoger.
Vaak stijgt de lichaamstemperatuur binnen twaalf uur flink. De koorts houdt meestal drie tot vijf dagen aan. Niet iedereen ervaart dezelfde klachten. De ene persoon heeft vooral koorts en spierpijn, terwijl een ander vooral kampt met vermoeidheid en hoesten.
Het herstel vraagt tijd. Gemiddeld duurt het één tot drie weken voordat iemand zich weer volledig fit voelt. Zelfs daarna kan vermoeidheid nog enige tijd blijven hangen. Dat maakt griep voor veel mensen zwaarder dan vooraf gedacht.
Wie loopt extra risico bij griep
Voor gezonde volwassenen is griep meestal vervelend, maar niet levensbedreigend. Toch zijn er groepen bij wie het ziekteverloop ernstiger kan zijn. Bij hen is de kans op complicaties aanzienlijk groter.
Mensen van zestig jaar en ouder lopen meer risico. Dat geldt ook voor mensen met chronische aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, longaandoeningen of diabetes. Hun weerstand is vaak minder sterk of het lichaam is al belast door een bestaande ziekte.
Bij deze groepen kan griep leiden tot ernstige benauwdheid of een longontsteking. Ook kunnen bestaande klachten verergeren. Juist daarom wordt hen jaarlijks een uitnodiging gestuurd voor de griepprik.
Hoe verspreidt het griepvirus zich
Het influenzavirus verspreidt zich via kleine druppeltjes die vrijkomen bij praten, hoesten of niezen. Deze druppeltjes kunnen door anderen worden ingeademd. In drukke binnenruimtes verloopt verspreiding daardoor extra snel.
Ook via handen en voorwerpen kan besmetting plaatsvinden. Denk aan deurklinken, toetsenborden of mobiele telefoons. Wie daarna het gezicht aanraakt, kan het virus binnenkrijgen. De incubatietijd ligt meestal tussen de drie en vier dagen.
Een verraderlijk aspect van griep is dat iemand al besmettelijk kan zijn voordat de eerste klachten merkbaar zijn. Dat maakt het lastig om verspreiding volledig tegen te houden, zeker in huishoudens of op werkplekken.
Wat kun je doen om griep te voorkomen
Er bestaat een vaccin tegen griep: de jaarlijkse griepprik. Deze wordt telkens aangepast aan de virusvarianten die naar verwachting het meest zullen circuleren. De bescherming is niet honderd procent, maar verkleint wel de kans op ernstige ziekte.
Zestigplussers en mensen met chronische aandoeningen ontvangen automatisch een uitnodiging voor een gratis vaccinatie. Ook zorgmedewerkers en mensen met een verminderde weerstand kunnen hiervoor in aanmerking komen.
Naast vaccinatie spelen eenvoudige hygiënemaatregelen een belangrijke rol. Thuisblijven bij ziekte, hoesten in de elleboog en regelmatig handen wassen helpen de verspreiding beperken. Goede ventilatie in huis en op het werk draagt eveneens bij aan minder overdracht.
Waarom deze griepgolf aandacht verdient
Dat er officieel sprake is van een epidemie betekent niet dat paniek nodig is. Wel vraagt het om bewust gedrag. Ziekteverzuim kan bedrijven en instellingen flink raken, en kwetsbare groepen hebben bescherming nodig.
Tegelijkertijd laat deze situatie zien hoe snel een virus zich kan verspreiden wanneer veel mensen dicht op elkaar leven. Kleine aanpassingen in gedrag maken een groot verschil, zeker voor ouderen en chronisch zieken.
Griep lijkt soms onschuldig, maar kan een serieuze impact hebben op gezondheid en dagelijks functioneren. Extra alertheid en solidariteit zijn daarom geen overbodige luxe. Wie klachten heeft, doet er goed aan rust te nemen en anderen niet onnodig bloot te stellen.
Wat wordt er gemerkt in de eigen omgeving? Zijn er al veel zieken op het werk of op school? Deel ervaringen en tips op Facebook en praat mee over hoe Nederland deze griepgolf samen kan beperken.