Dan hebben we een probleem.

De Haagse wandelgangen draaien overuren. Nauwelijks is het stof neergedaald rond het vertrek van beoogd staatssecretaris Nathalie van Berkel, of een nieuwe kwestie steekt de kop op. Ditmaal draait het om de studieachtergrond van VVD-leider Dilan Yeşilgöz-Zegerius. Wat begon als een voetnoot op een biografiepagina, groeide uit tot een onderwerp waar politiek Den Haag niet omheen kan.

Een tip aan BNNVARA wees op de vermelding van haar opleiding op parlement.com, beheerd door het Montesquieu Instituut. Daar staat onder academische studie dat zij van 1997 tot 2002 cultuur, organisatie en management volgde aan de Vrije Universiteit Amsterdam, met de toevoeging: geen academische titel. Dat detail zet de toon voor de discussie.

Twijfel over de vermelding van ‘afgestudeerd’

Op het eerste gezicht lijkt het een nuance. Toch ontstaat verwarring wanneer eerdere mediaberichten worden teruggelezen. Zo schreef het Algemeen Dagblad bij haar aantreden als minister van Justitie en Veiligheid in 2022 dat zij was afgestudeerd in de sociaal-culturele wetenschappen. Dat suggereert een afgeronde studie, inclusief graad.

Ook andere publicaties namen die formulering over. Het verschil tussen “gestudeerd” en “afgestudeerd” is in het Nederlandse academische landschap geen detail. Wie afgestudeerd is, behaalde immers een diploma of titel. Wanneer die ontbreekt, ontstaat al snel de vraag hoe zorgvuldig eerdere berichtgeving is geweest en of er sprake is van slordigheid of meer.

Wat zeggen officiële bronnen?

Op de officiële pagina van het kabinet-Rutte IV worden geen academische titels bij haar naam vermeld. Ook op LinkedIn verwijst Yeşilgöz enkel naar de Vrije Universiteit, zonder verdere toelichting. Dat is op zichzelf niet ongebruikelijk, maar voedt in dit geval de speculatie.

Het Documentatiecentrum Politieke Partijen van de Rijksuniversiteit Groningen is duidelijker. Daar staat dat zij van 1997 tot 2003 sociaal-culturele wetenschappen studeerde, maar geen academische graad behaalde. Daarmee lijkt de feitelijke situatie helder, al blijft de vraag waarom in sommige publicaties een andere indruk werd gewekt.

De kwestie rond de titel ‘drs.’

De discussie kreeg extra brandstof toen bleek dat in 2022 een voorwoord werd ondertekend met “Drs. Dilan Yeşilgöz-Zegerius, Minister van Justitie en Veiligheid.” De titel drs. staat traditioneel voor doctorandus, een graad die vóór de invoering van het bachelor-mastersysteem werd toegekend na voltooiing van een universitaire studie.

Als er geen graad is behaald, rijst de vraag hoe deze titel in een officiële context kon verschijnen. Was het een fout van een medewerker? Een misverstand in de communicatie? Of een administratieve slordigheid? Zonder nadere toelichting blijft het gissen, en juist dat voedt het debat.

Wat mag je vermelden over je studie?

Historicus Han van der Horst mengde zich in de discussie met de stelling dat wie in Nederland zegt iets te hebben gestudeerd, doorgaans geacht wordt dat ook met succes te hebben afgerond. Volgens hem kan het weglaten van de afronding leiden tot verkeerde aannames.

Daar staat tegenover dat het formeel niet verboden is te vermelden dat men een opleiding heeft gevolgd zonder diploma. De grens ligt bij het voeren van een titel die niet is behaald. Dat is wettelijk geregeld. Het verschil tussen studievermelding en titulatuur is dus juridisch relevant, maar in het publieke debat vooral een kwestie van vertrouwen.

Reacties blijven uit

De Vrije Universiteit beroept zich op privacyregels en verstrekt geen informatie over individuele studenten. Dat is begrijpelijk, maar laat de publieke nieuwsgierigheid onbeantwoord. Ook vanuit de VVD blijft het stil. Herhaalde vragen aan een woordvoerder leverden geen reactie op.

Die stilte contrasteert met de snelheid waarmee politieke kwesties doorgaans worden geduid en verdedigd. In een tijd waarin transparantie hoog op de agenda staat, kan zwijgen strategisch zijn, maar het kan ook de indruk wekken dat er iets te verbergen valt. Dat risico is niet gering.

Politieke gevoeligheid na recente gebeurtenissen

De timing maakt de zaak extra beladen. Het vertrek van Nathalie van Berkel wegens onjuiste informatie over haar opleiding ligt nog vers in het geheugen. Daardoor wordt elke onduidelijkheid rond academische achtergronden scherper bekeken dan anders.

Toch is voorzichtigheid geboden. Er is een wezenlijk verschil tussen het bewust onjuist voorstellen van behaalde diploma’s en het onduidelijk formuleren van een studieverleden. Het publieke debat heeft er baat bij dat feiten en vermoedens strikt gescheiden blijven. Anders dreigt reputatieschade op basis van aannames.

Vertrouwen als politieke valuta

Voor politici is geloofwaardigheid cruciaal. Opleidingen en titels vormen onderdeel van het publieke profiel, zeker bij bewindspersonen die complexe dossiers beheren. Tegelijkertijd zegt een diploma niet alles over bestuurlijke kwaliteiten. Er zijn tal van voorbeelden van effectieve bestuurders zonder afgeronde universitaire opleiding.

Toch geldt dat helderheid over persoonlijke achtergrond onmisbaar is. Onduidelijkheid, hoe klein ook, kan uitgroeien tot een groter vraagstuk wanneer tegenstanders of media het oppakken. Transparantie voorkomt speculatie en versterkt het vertrouwen dat kiezers in hun vertegenwoordigers stellen.

Meer dan een detail?

Is dit alles een storm in een glas water, of raakt het aan een principieel punt? Dat hangt af van de feiten die nog boven tafel komen. Als blijkt dat er sprake was van een administratieve fout rond de titel drs., dan is snelle rectificatie voldoende. Als er structureel een verkeerde indruk is gewekt, ligt de zaak gevoeliger.

Wat vaststaat, is dat zorgvuldigheid in biografieën en officiële communicatie geen luxe is. Zeker niet voor prominente politici zoals Dilan Yeşilgöz-Zegerius. In een tijd waarin informatie razendsnel wordt gedeeld en uitvergroot, kan een ogenschijnlijk klein detail uitgroeien tot een nationale discussie.

Openheid zou hier de eenvoudigste uitweg kunnen zijn. Een duidelijke verklaring over de gevolgde studie en het al dan niet behalen van een graad kan veel ruis wegnemen. Transparantie schaadt zelden; onduidelijkheid des te vaker.

Wat vind jij? Is dit een principiële kwestie over integriteit en titulatuur, of wordt er te zwaar getild aan een detail uit een lange politieke loopbaan? Praat mee en deel je mening op Facebook.