Je zit eindelijk lekker buiten op een zwoele zomeravond, drankje in de hand, en daar is dat irritante hoge zoemgeluidje weer. Je buurman zit naast je en blijft ongedeerd, terwijl jij de volgende ochtend onder de bulten zit. Toeval is het niet.
Wetenschappers buigen zich al jaren over de vraag waarom muggen sommige mensen overslaan en anderen behandelen als een rijkelijk gedekt buffet. Het antwoord blijkt verrassend persoonlijk te zijn en heeft minder met je drankje te maken dan je denkt.
Eerst de basis: alleen vrouwtjes steken
Even een misverstand de wereld uit. Niet elke mug die om je hoofd zoemt komt voor je bloed. Alleen vrouwtjesmuggen steken, en ze doen dat omdat ze de eiwitten en het ijzer in jouw bloed nodig hebben om eitjes te kunnen leggen.
Mannetjes leven gewoon van plantensappen en nectar. Die laten je dus volledig met rust. De vrouwtjes hebben een verfijnd zoeksysteem ontwikkeld om jou tussen tientallen andere mensen eruit te pikken, en daar zit de echte kern van het verhaal.
Een mug ruikt jou al van 45 meter afstand
Het belangrijkste signaal waar muggen op jagen is de kooldioxide die je uitademt. Volgens diverse onderzoeken kunnen ze die geur al van een meter of vijfenveertig oppikken. Hoe meer CO2 je uitademt, hoe sneller een mug jouw kant op vliegt.
Dat verklaart meteen waarom grotere mensen vaker gestoken worden dan kleine, en waarom zwangere vrouwen vaak klagen dat ze plotseling een muggenmagneet zijn geworden. Beide groepen ademen simpelweg meer kooldioxide uit. Ook na het sporten ben je een dankbaar doelwit, omdat je dan zwaarder ademt.
Bloedgroep O lijkt favoriet
Als de mug eenmaal in de buurt is, gaat hij selecteren. En daar komt je bloedgroep om de hoek kijken. Onderzoek wijst er volgens meerdere bronnen op dat mensen met bloedgroep O gemiddeld vaker gestoken worden dan mensen met bloedgroep A. Bloedgroep B zit daar ergens tussenin.
De aanname is dat veel mensen via hun huid en zweet kleine signalen afgeven die hun bloedgroep verraden. Hard wetenschappelijk bewijs is nog niet rond, dus pin je er niet helemaal op vast. Maar het past wel in het bredere plaatje dat muggen op subtiele lichaamsgeuren afgaan.
Je huid is een geurkaart
Op je huid leeft een laagje bacteriën dat bij iedereen net iets anders is samengesteld. Die bacteriën zetten je zweet om in geurstoffen, en juist die geurstoffen vinden muggen onweerstaanbaar. Twee mensen kunnen dus identiek zweten en toch totaal anders ruiken voor een mug.
Vooral melkzuur en ammoniak in je zweet werken als een uitnodiging. Sport je veel, eet je pittig of heb je gewoon een actieve stofwisseling? Dan produceer je meer van die stoffen. Ook lichaamswarmte speelt op de laatste meters een rol: muggen gebruiken warmte als laatste richtingaanwijzer voordat ze prikken.
Wat de zomeravond nog meer verraadt
Naast je eigen lichaam zijn er kleine dingen die het muggen extra makkelijk maken. Donkere kleding valt beter op tegen de horizon, dus zwart, donkerblauw en rood trekken hun aandacht meer dan lichte tinten. Stilstaand water in de tuin, een afgedankte emmer of een verstopte regenpijp werkt als kraamkamer.
Ook alcohol drinken zou je iets aantrekkelijker maken voor muggen. Onderzoekers vermoeden dat een licht verhoogde lichaamstemperatuur en een veranderde huidgeur na een biertje de boosdoeners zijn. Heel veel verschil maakt het volgens de meeste studies overigens niet, dus die terrasavond hoef je niet meteen af te zeggen.
Wat je er praktisch tegen kunt doen
Muggen volledig ontwijken kan niet, je blijft nu eenmaal CO2 uitademen. Maar je kunt het ze wel een stuk lastiger maken. Een paar dingen die volgens experts helpen:
- Draag in de schemering lange, lichte kleding.
- Zorg dat er geen stilstaand water in tuin of op balkon staat.
- Sluit ramen of plaats horren, vooral in slaapkamers.
- Gebruik een ventilator op het terras: muggen zijn slechte vliegers en verliezen je geur in de luchtstroom.
- Een muggenwerend middel met DEET of icaridine werkt aantoonbaar, mits goed aangebracht.
Heb je toch een prik te pakken en wordt de bult heel groot, blijft hij dagenlang heet en rood, of voel je je daarna ziek? Bij twijfel of klachten: raadpleeg je huisarts. Reizigers in tropische gebieden krijgen sowieso aparte adviezen, omdat sommige muggen daar ziektes overdragen.
Tot slot: het ligt echt niet aan jou
De volgende keer dat iemand zegt dat jij gewoon “zoet bloed” hebt, mag je hem of haar uitleggen dat dat een fabeltje is. Wat wél meespeelt: je ademhaling, je huidbacteriën, je zweet, je kleding en mogelijk je bloedgroep. Een combinatie waar je deels zelf invloed op hebt en deels niet.
Je bent dus geen pechvogel, maar een wandelend feestje voor muggen. Met een paar slimme aanpassingen aan je tuin, kleding en avondroutine wordt de zomer een stuk minder jeukerig. En je buurman? Die heeft gewoon de juiste mix van saaie geuren.
Bron: Mamasenomas