Nieuwe plannen zorgkosten zorgen voor onrust

De zorgkosten zijn al jaren een gevoelige snaar in Nederland, en daar lijkt de komende tijd weinig verandering in te komen. Het verplichte eigen risico staat dit jaar nog stevig op het bekende bedrag, maar achter de schermen wordt al druk gerekend en gepraat over een verhoging vanaf 2027. Wat staat er precies te gebeuren, en wat merk jij ervan?

Wat is het eigen risico ook alweer?

Het eigen risico is het bedrag aan zorgkosten uit de basisverzekering dat je eerst zelf betaalt voordat je verzekeraar de rest vergoedt. Het geldt voor iedereen vanaf 18 jaar die zorg uit het basispakket gebruikt, denk aan medicijnen, ziekenhuisbehandelingen of GGZ.

Voor 2026 is dat verplichte eigen risico €385 per kalenderjaar. Dat bedrag staat al sinds 2016 onveranderd op die hoogte. Wie wil, kan vrijwillig nog tot €500 extra eigen risico kiezen in ruil voor een lagere maandpremie.

De premie stijgt nauwelijks, maar dat is bedrieglijk

Op het eerste gezicht lijkt 2026 een rustig zorgjaar. De gemiddelde basispremie ligt rond de €159 per maand, een stijging van iets meer dan een halve euro vergeleken met 2025. Vergelijk dat met vorig jaar, toen de premie nog met ongeveer €10 per maand omhoogging, en je snapt waarom veel huishoudens deze keer minder schrokken van de polis.

Toch is dat geen reden om achterover te leunen. De premies tussen verzekeraars lopen in 2026 namelijk flink uiteen, van rond de €142 tot ongeveer €185 per maand. Dat verschil kan op jaarbasis honderden euro’s schelen, afhankelijk van welk pakket je kiest.

De grote vraag: gaat het eigen risico in 2027 omhoog?

Hier wordt het politiek interessant. In het coalitieakkoord van het beoogde kabinet is opgenomen dat het verplichte eigen risico vanaf 2027 wordt verhoogd. Verschillende media schrijven over een sprong van €385 naar €460, een stijging van €75. Andere bronnen, waaronder de NOS, noemen €455 als richtbedrag.

Het idee is dat patiënten die in één keer hoge kosten maken, niet onevenredig hard worden geraakt. Daarom willen de coalitiepartijen tegelijkertijd een maximum invoeren van €150 eigen risico per losse behandeling. Wie veel kleine kosten maakt, betaalt dus mogelijk meer; wie één forse rekening krijgt, juist minder.

Waarom het plan nog niet zeker is

Tegenover die plannen staat politieke realiteit. Volgens berichtgeving van de NOS is er in de Tweede Kamer op dit moment geen meerderheid voor de voorgestelde verhoging. Tegelijk staat er druk op de tijd, want om wijzigingen per 1 januari 2027 in te laten gaan moet het parlement er rond de zomer over besluiten.

Dat betekent dat de exacte hoogte van het eigen risico voor 2027 op dit moment nog niet vaststaat. Het kan €460 worden, het kan iets lager uitkomen, en in theorie kan het plan zelfs sneuvelen. Voorzichtigheid met definitieve cijfers is dus geboden, ook als je in het nieuws al concrete bedragen ziet langskomen.

FB-UG-format - 2026-05-04T205932.690

Wat betekent dit voor jouw maandbudget?

Op korte termijn voor 2026 verandert er aan het eigen risico zelf niets: de €385 blijft staan. De maandpremie kan wel verschillen tussen verzekeraars, en dat is het voornaamste waar je dit jaar invloed op hebt. Vergelijken loont, helemaal als je weet dat het verschil tussen de goedkoopste en duurste basispolis op kan lopen tot zo’n €40 per maand.

Voor 2027 is het verstandig om de berichtgeving rustig te volgen, zonder al meteen in paniek te raken. Een hoger eigen risico raakt vooral mensen met chronische aandoeningen of die jaarlijks structureel zorgkosten maken. Voor wie nauwelijks zorg gebruikt, blijft het verschil beperkt tot het bedrag dat je in een jaar zonder behandelingen toch al niet kwijt was.

De bredere achtergrond

De discussie over het eigen risico hangt samen met een grotere zorgvraag. De bevolking wordt ouder, behandelingen worden geavanceerder en duurder, en de personeelstekorten in de zorg drukken op de kosten. Het eigen risico is één van de knoppen waar politici aan kunnen draaien om die druk enigszins te verdelen.

Voorstanders zien de verhoging als een manier om mensen bewuster zorg te laten gebruiken en de premie te dempen. Tegenstanders waarschuwen dat juist mensen met kleine inkomens en chronische klachten de rekening betalen, en dat zorgmijding kan toenemen wanneer drempels te hoog worden.

Tot slot

Voor nu betaal je in 2026 nog steeds €385 eigen risico, en is de premiestijging beperkt. Wat 2027 brengt, hangt af van hoe het politieke spel rond het coalitieakkoord uitpakt. Hou je polisvoorwaarden in de gaten en laat je niet gek maken door bedragen die nog niet in beton gegoten zijn.

Bij twijfel over je eigen situatie of een specifieke rekening: neem contact op met je zorgverzekeraar. En heb je gezondheidsklachten of vragen over een behandeling, raadpleeg je huisarts.

Ook geschreven door: Consumentenbond

Bron: Trendy Vandaag