Je staat moe en bezweet bij de incheckbalie van je hotel, en dan komt de vraag: of je je paspoort even mag afgeven. Voor de zekerheid, voor de administratie, of gewoon ’tot morgen’. Klinkt onschuldig, maar het is precies het moment waarop veel vakantiegangers een risico nemen dat ze niet zien aankomen.
Want zodra jouw paspoort uit het zicht verdwijnt, weet je niet wat ermee gebeurt. Wordt er een kopie gemaakt? Een scan? Een foto met de telefoon van een medewerker? En waar belandt die kopie dan? Dat is de kern van het probleem.
Waarom een hotel je paspoort wil zien
In veel landen is het wettelijk verplicht voor hotels om gegevens van buitenlandse gasten te registreren. Denk aan Spanje, Italië, Frankrijk en grote delen van Azië. Dat heeft te maken met veiligheidsregels en gastenregistratie bij de lokale autoriteiten.
Tot daar is alles netjes. Een hotel mag je paspoort inzien, je naam, geboortedatum en documentnummer noteren. In de praktijk gaat het echter vaak verder: er wordt een volledige kopie of scan gemaakt, of je document blijft achter de balie liggen ’tot je weer vertrekt’.
Juist daar zit het risico. Een complete kopie van je paspoort bevat genoeg gegevens om er flink misbruik van te maken. Naam, geboortedatum, documentnummer, pasfoto, handtekening, en in sommige gevallen ook je burgerservicenummer staan er allemaal op.
Wat fraudeurs met een kopie kunnen doen
Met die gegevens kunnen criminelen op naam van iemand anders telefoonabonnementen afsluiten, leningen aanvragen, online aankopen doen of accounts openen. De rekening en het gedoe komen vervolgens bij het slachtoffer terecht. Het opruimen van zo’n identiteitsfraude kan maanden duren.
Het vervelende: je merkt het vaak pas weken of maanden later. Dan ben je allang weer thuis, ligt je vakantie achter je, en duikt opeens een vreemde aanmaning in je brievenbus op. Of een incassobureau dat beweert dat jij ergens iets hebt besteld.
Ook zijn er reizigers die hun paspoort nooit meer terugkrijgen, of die er bij vertrek ‘losgeld’ voor moeten betalen omdat het document zogenaamd zoek is. Vooral bij kleinere accommodaties in toeristische gebieden duikt dat verhaal terug.
Wat je beter wel kunt doen
Het advies van onder andere de ANWB is duidelijk: laat je paspoort bekijken, maar geef het niet uit handen voor langere tijd. Een receptionist mag de gegevens noteren of een scan maken in jouw bijzijn. Dan kun je controleren of het document direct teruggaat in jouw zak.
Wordt er toch een kopie gemaakt? Vraag dan of je die zelf mag aanleveren, of zorg dat je een veilige versie bij je hebt. De Rijksoverheid raadt aan om gevoelige gegevens op een kopie onleesbaar te maken. Denk aan je burgerservicenummer en je pasfoto, afhankelijk van waarvoor de kopie nodig is.
Voor dat doel bestaat de KopieID-app, ontwikkeld door de Rijksoverheid. Daarmee maak je zelf een kopie van je paspoort of identiteitskaart, streep je het BSN automatisch door, en noteer je waarom en voor wie de kopie is. Plus de datum. Dat maakt misbruik een stuk lastiger.
Slim omgaan met je documenten op reis
Een paar simpele gewoontes kunnen veel ellende voorkomen. Zorg dat je voor vertrek een digitale kopie hebt van je paspoort, opgeslagen op een veilige plek waar alleen jij bij kunt. Bewaar het origineel apart van je telefoon en portemonnee, bijvoorbeeld in de hotelkluis.
Verder helpt het om in je hoofd een drempel in te bouwen. Als iemand je paspoort vraagt, vraag je gewoon waarom. Wat gebeurt er met de gegevens, hoe lang worden ze bewaard, en waarom is een kopie nodig? Een net hotel kan dat zonder problemen uitleggen. Wordt er vaag gedaan, dan is dat al een signaal.
Sla bij thuiskomst even alle afschrijvingen van je rekening na, en check of er geen rare post in je brievenbus ligt. Hoe sneller je iets ziet, hoe makkelijker het op te lossen is. Bij vermoedens van identiteitsfraude kun je contact opnemen met het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude.
Een kleine moeite, een groot verschil
De meeste hotels zijn betrouwbaar en het overgrote deel van de gasten loopt nooit tegen problemen aan. Maar identiteitsfraude is een sluipend probleem dat juist in de zomer een piek beleeft, omdat er dan miljoenen documenten over toonbanken gaan in toeristische landen.
Een paar minuten extra opletten bij de incheckbalie kost je niets. Het verschil tussen ‘paspoort even meegeven’ en ‘paspoort in jouw bijzijn laten scannen’ is klein, maar het scheelt een hoop gedoe als het misgaat. En dat is, eerlijk is eerlijk, een prettiger startpunt voor een vakantie dan een blind vertrouwen op de goede wil van een onbekende.
Ook geschreven door: ANWB, Privacy Zeker
Bron: InfoVandaag