De rust op het Binnenhof is voorbij. De drie grote vakcentrales hebben het minderheidskabinet-Jetten een keiharde deadline gegeven: binnen twee weken moeten de bezuinigingen op AOW, WW en WIA van tafel. Lukt dat niet, dan rolt vanaf 30 mei een actiegolf over het land.
Het gaat om FNV, CNV en VCP samen. Zij eisen dat het kabinet uiterlijk 25 mei 2026 met een streep door de plannen komt. Anders volgen stakingen, werkonderbrekingen en demonstraties die volgens de bonden ‘grote delen van Nederland’ zullen raken.
Waarom zijn de bonden zo boos?
De woede zit diep. Het regeerakkoord van 31 januari 2026 bevat een pakket miljardenbezuinigingen op de sociale zekerheid. De vergrijzing en het oplopende begrotingstekort zijn volgens het kabinet de reden. Volgens de bonden draait de rekening eenzijdig bij werknemers en uitkeringsgerechtigden.
De bonden noemen het pakket een ‘afbraak van werknemersrechten’. Zolang de plannen op tafel liggen, weigeren ze inhoudelijk te praten over het regeerakkoord. Dat is een ongebruikelijk harde lijn, zeker omdat de polder normaal juist eindeloos doorpraat.
Drie pijnpunten op een rij
Het kabinet wil ten eerste de AOW-leeftijd vanaf 2033 één-op-één meebewegen met de levensverwachting. In de praktijk kan dat richting 70 jaar gaan rond 2050. Vooral mensen met zware beroepen voelen dat in hun rug, knieën en schouders.
Ten tweede wordt de maximale WW-duur volgens de plannen gehalveerd van 24 naar 12 maanden. Mogelijk staat daar een hogere uitkering in het eerste jaar tegenover. Volgens de bonden komen tienduizenden mensen daardoor sneller in de bijstand terecht, met een flinke inkomensval als gevolg.
Ten derde wil het kabinet de WIA versoberen. Het maximumdagloon zou met 20 procent omlaag gaan en ook volledig arbeidsongeschikten zouden minder krijgen. Voor mensen met een midden- of hoger inkomen kan dat volgens berekeningen die rondgaan oplopen tot honderden euro’s per maand minder.
Hoe is het zover gekomen?
De ruzie sluimert al maanden. In februari en maart schortten de bonden het overleg met het kabinet al op. In april blokkeerde de Eerste Kamer de versnelde AOW-verhoging, omdat daar geen meerderheid voor bleek.
De verantwoordelijke bewindspersoon op Sociale Zaken zette het AOW-onderdeel daarna ‘in de ijskast’. Voor de bonden is dat te weinig. Ze willen dat ook de WW- en WIA-plannen sneuvelen, anders is de impasse niet doorbroken. Op 1 mei trok FNV al massaal de straat op tegen het regeerakkoord.
Wat staat er te gebeuren als het escaleert?
De bonden spreken openlijk over ‘het hele actierepertoire’. Dat klinkt vaag, maar betekent in de praktijk veel. Denk aan landelijke stakingen per sector, werkonderbrekingen, grote demonstraties en acties bij overheid, zorg, onderwijs en industrie.
Ook het openbaar vervoer ligt in de vuurlinie. FNV dreigt al sinds begin mei met acties bij treinen, bussen, trams en metro rond medio juni. Voor reizigers en forenzen kan dat flink hakken in de dagelijkse routine. Exacte data zijn nog niet bekend, maar de voorbereidingen lopen volgens de bonden al maanden.
En het kabinet?
Een officiële reactie op het ultimatum bleef in eerste instantie uit. Wel zou de minister van Sociale Zaken eerder hebben gezegd open te staan voor alternatieven en geen haast te hebben met de AOW-maatregel. Tegelijk benadrukt het kabinet dat ingrepen volgens hen noodzakelijk zijn om de sociale zekerheid op lange termijn betaalbaar te houden.
Opvallend is dat ook oud-topbestuurders uit de polder onlangs opriepen om in elk geval de WW- en WIA-kortingen te schrappen. Hun argument: zonder zo’n gebaar komt er geen serieus gesprek meer op gang. Of het kabinet daar gevoelig voor is, moet de komende dagen blijken.
Wat betekent het voor jou?
Voor wie nu rond de 50 is, kan de AOW-leeftijd verder opschuiven. Bij baanverlies betekent een kortere WW dat je sneller op zoek moet of in de bijstand belandt. Word je (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt, dan kan de uitkering lager uitvallen, zeker bij een hoger inkomen.
De komende twee weken zijn cruciaal. Komt het kabinet met een compromis, dan kan de stakingsgolf alsnog worden afgewend. Houdt het de plannen overeind, dan lijkt een hete actiezomer onvermijdelijk. Voor werkend Nederland is dit een dossier om scherp te volgen.
Deze bezuinigingen gaan we niet laten gebeuren. Het is oneerlijk dat gewone mensen langer door moeten werken en fors gekort worden als ze werkloos raken of arbeidsongeschikt.
Wij trekken samen op met de vakbonden om deze plannen van tafel te krijgen! ✊https://t.co/67nFqlaWzB
— Jesse Klaver (@jesseklaver) May 11, 2026
Bezuiniging WW, WIA en AOW van tafel, anders acties, zeggen vakbonden.https://t.co/BeCj5df4MX
— ᴍᴀᴀʀᴛᴇɴ ʙᴇʀɢᴍᴀɴ (@Jambient) May 11, 2026
Vakbonden dreigen met staking, D66-minister Vijlbrief buigt prompt. Bezuinigingen op WIA, WW en AOW worden 'heroverwogen'. De polder regeert weer, niet de kiezer. Dit kabinet hervormt niets, het schikt zich naar elke drukgroep.https://t.co/JjkfNC6Plx
— Michael van der Galien (@MichaelDDS) May 11, 2026
Bron: NOS
Ook geschreven door: NRC, PZC, Volkskrant