Even snel naar Antwerpen voor een dagje shoppen, een weekend de Ardennen in of doorrijden richting Frankrijk: het lijkt allemaal heel vanzelfsprekend. Maar vanaf 2027 hangt er mogelijk een prijskaartje aan dat ritje. België werkt aan een digitaal wegenvignet en dat raakt vooral Nederlanders die regelmatig de grens oversteken.
De plannen zijn nog niet definitief, maar onze zuiderburen zetten flink door. In het Belgische regeerakkoord staat het systeem genoemd, en de eerste tarieven, opbrengstprognoses en technische details zijn inmiddels bekend. Tijd om uit te zoeken wat er precies op tafel ligt.
Wat is dat tolvignet eigenlijk?
Een wegenvignet kennen veel Nederlanders al van vakanties naar Oostenrijk of Zwitserland. Daar plak je een sticker op je voorruit en mag je het hoofdwegennet op. België kiest voor een moderner systeem zonder sticker.
Het idee: je registreert je kenteken online, betaalt en klaar. Langs de weg hangen slimme ANPR-camera’s die kentekens scannen en automatisch controleren of jouw voertuig een geldig vignet heeft. Geen geldig vignet, dan volgt een boete.
Het vignet zou gaan gelden voor snelwegen én voor de gewestwegen. Dat laatste is belangrijk om te beseffen: gewestwegen zijn vergelijkbaar met onze N-wegen en lopen dwars door dorpen en steden. Even kort de grens over voor een tankbeurt of boodschappen valt daar dus ook onder.
Wat gaat het kosten?
Volgens de huidige plannen ligt het tarief voor een jaarvignet ergens tussen de honderd en honderdvijfentwintig euro. Voor wie maar af en toe in België rijdt, komen er naar verwachting kortere varianten van enkele dagen of weken bij, vergelijkbaar met de Oostenrijkse vignetten.
De exacte bedragen voor kortlopende vignetten zijn nog niet rond. Wel is duidelijk dat de Belgische overheid hoge opbrengsten verwacht: voor Vlaanderen zou het in het eerste jaar om ongeveer 130 miljoen euro gaan, voor Wallonië om zo’n 50 miljoen euro. Daarmee wil men het wegonderhoud en de infrastructuur betalen.
De Nederlandse pijn: discriminatie?
En hier komt de angel waar het in Nederland hard over gaat. Belgische automobilisten moeten het vignet straks ook kopen, maar krijgen dat bedrag teruggesluisd via een verlaging van hun motorrijtuigenbelasting. Buitenlanders krijgen die compensatie niet.
Het gevolg: een Nederlander betaalt voor dezelfde weg netto meer dan een Belg. De ANWB noemt dat discriminatie van buitenlandse weggebruikers en is fel tegenstander van het plan. Ook vanuit de Nederlandse politiek klinken kritische geluiden.
Dit is geen nieuw discussiepunt. Toen Duitsland enkele jaren geleden iets vergelijkbaars probeerde, oordeelde het Europese Hof van Justitie dat zo’n constructie in strijd was met Europees recht. Of de Belgische variant juridisch overeind blijft, is daarmee allesbehalve zeker.
Privacy en de slimme camera’s
Een digitaal systeem zonder sticker betekent dat je kenteken voortdurend gescand wordt zodra je België binnenrijdt. Privacy-experts wijzen erop dat zulke databases gevoelige informatie opleveren: wie reed wanneer waar, en hoe lang werd die data bewaard?
België belooft dat het systeem voldoet aan de Europese privacyregels en dat gegevens van betalende automobilisten beperkt bewaard blijven. Toch is dit een van de punten waar consumentenorganisaties scherp op letten. Een vignet kopen is één ding; geregistreerd worden is een ander.
Wanneer gaat het in?
De Belgische overheid mikt op 1 januari 2027 als startdatum. Dat is ambitieus, want er moet nog een hoop gebeuren: wetgeving rond krijgen, het registratiesysteem bouwen, camera’s plaatsen en een Europese juridische toets doorstaan. Insiders houden er rekening mee dat de invoering wordt uitgesteld.
Vlaanderen wil ook nog de optie open houden om eigen tarieven en regels te hanteren, los van Wallonië. Dat zou betekenen dat je voor één doorgaande rit door België mogelijk met twee systemen te maken krijgt. De Belgische staat is nu eenmaal complex.
Wat kun je als Nederlander doen?
Voor nu: niets, want er hoeft nog niets gekocht of geregistreerd te worden. Maar het is wel slim om de ontwikkelingen te volgen, zeker als je vaak in België bent voor werk, familie, vakantie of doorreis naar Frankrijk of Luxemburg.
Reken voor 2027 alvast even uit hoe vaak je daadwerkelijk de grens overgaat. Voor wie er twee keer per jaar komt, is een dagvignet waarschijnlijk goedkoper. Wie elke week heen en weer rijdt voor werk, zal eerder bij een jaarvignet uitkomen. Hou de Belgische berichtgeving en de communicatie van de ANWB in de gaten zodra het systeem live gaat.
De boodschap is in elk geval helder: dat onbetaalde stuk Belgische snelweg waarover Nederlanders al jaren mokken of juist tevreden over waren, gaat hoogstwaarschijnlijk verdwijnen. En de rekening komt voor een groot deel bij ons over de grens te liggen.
Bron: Nos.nl
Ook geschreven door: Radar (AVROTROS), Racing.nl