Hij is groter dan een gewone wesp, heeft opvallend gele pootjes en duikt de laatste jaren op de gekste plekken op: in schuurtjes, hoge bomen en zelfs vlak boven terrasjes. De Aziatische hoornaar rukt op in Nederland, en veel mensen weten eigenlijk niet wat ze moeten doen als ze er eentje tegenkomen. Of erger nog: als ze gestoken worden.
Deskundigen benadrukken dat paniek zelden nodig is, zolang je een paar dingen weet. Maar juist de eerste minuten na een steek zijn wél belangrijk. Daar valt of staat vaak hoe erg de reactie wordt.
Van exoot tot bekende verschijning
De Aziatische hoornaar, officieel geelpoothoornaar genoemd, werd in 2017 voor het eerst in Nederland waargenomen. In een paar jaar tijd is de soort van een zeldzame exoot uitgegroeid tot een bekende verschijning, vooral in het zuiden van het land.
Provincies als Brabant, Limburg en Zeeland melden inmiddels flinke aantallen nesten. Ook delen van de Randstad krijgen er steeds meer mee te maken. De verspreiding gaat sneller dan biologen aanvankelijk hadden voorspeld.
Zo herken je hem
De Aziatische hoornaar is niet moeilijk uit een groep wespen te pikken als je weet waar je op moet letten. Het lichaam is opvallend donker, bijna zwart, met een oranje band op het achterlijf. En dan die pootjes: helder geel, alsof ze in verf zijn gedoopt.
Ook is het insect duidelijk groter dan een gewone wesp, maar iets kleiner dan de Europese hoornaar. Vliegt hij rond, dan valt de wat zwaardere, meer zoemende beweging op. Wie eenmaal weet hoe hij eruitziet, ziet hem snel opnieuw.
Wat te doen na een steek
Word je gestoken, dan is stap één: rustig weglopen van de plek. Zit je in de buurt van een nest, dan kunnen meerdere hoornaars tegelijk agressief reageren. Wegwuiven of slaan maakt het volgens deskundigen alleen maar erger.
Ben je op veilige afstand, koel de plek dan direct. Een koud kompres of een schoon doekje met koud water werkt goed. Doe strakke sieraden of kleding rond de steek af, want de plek kan flink opzwellen. Houd daarna in de gaten hoe je lichaam reageert.
Wanneer je wél moet doorpakken
Bij de meeste mensen blijft het bij een pijnlijke, opgezwollen plek die na een dag of twee vanzelf slinkt. Maar er zijn signalen die serieuzer zijn. Word je benauwd, duizelig of misselijk? Krijg je uitslag over je hele lichaam? Dan is het tijd om medische hulp in te schakelen.
Hetzelfde geldt als je meerdere steken tegelijk hebt opgelopen, of als je in de mond of keel gestoken bent. In die gevallen kan de zwelling de luchtwegen belemmeren. Bel dan niet af te wachten, maar direct 112 of je huisartsenpost. Bij twijfel of klachten: raadpleeg altijd je huisarts.
Een nest? Niet zelf te lijf gaan
Zie je een nest hangen, blijf er dan uit de buurt. Een nest van de Aziatische hoornaar kan honderden tot zelfs duizenden dieren huisvesten, en ze verdedigen hun kolonie fel. Zelfs geoefende wespenverdelgers doen dit met beschermende pakken en speciale apparatuur.
Nesten zitten vaak hoog in bomen, verscholen tussen bladeren, maar soms ook in schuurtjes, onder dakranden of in dichte hagen. Vermoed je een nest? Meld het bij de gemeente of via het landelijke meldpunt voor invasieve exoten. Zij schakelen professionals in.
Vooral bijen zijn de klos
Voor mensen valt het gevaar mee, mits je je hoofd erbij houdt. Voor bijen ligt dat anders. De Aziatische hoornaar is een geduchte jager en kan een bijenvolk in korte tijd flinke schade toebrengen. Imkers luiden al jaren de noodklok, omdat de hoornaar zich vlak bij bijenkasten posteert en werksters uit de lucht plukt.
Ecologen maken zich zorgen over het effect op andere bestuivers, zoals hommels en zweefvliegen. Minder bestuivers betekent uiteindelijk minder fruit, minder bloemen en een schralere natuur. Dat maakt bestrijding niet alleen een kwestie van veiligheid, maar ook van biodiversiteit.
Rust bewaren helpt
Kenners benadrukken dat de meeste mensen die de Aziatische hoornaar tegenkomen er zonder kleerscheuren vanaf komen. De soort steekt niet zomaar en gaat pas over tot aanval als hij zich bedreigd voelt of als het nest in gevaar komt.
Met een beetje afstand en een rustig hoofd hoef je dus zelden echt te schrikken. Weet je wat je moet doen als het toch misgaat, dan scheelt dat een hoop stress, en soms een hoop pijn.
Bron: kijknieuws.nl
Ook geschreven door: Kenniscentrum Insecten, NH Nieuws, hoornaars.com