Tot voor kort werd het westnijlvirus vooral geassocieerd met verre vakantiebestemmingen en muggen uit Zuid-Europa. Dat beeld is sinds september in Nederland aanzienlijk veranderd. Volgens het RIVM zijn er negen nieuwe patiënten in korte tijd bijgekomen, waardoor het aantal sterfgevallen is opgelopen tot drie.
Dit brengt het totaalaantal geregistreerde infecties gedurende dit seizoen op achttien. Hoewel dit op het eerste gezicht een gering aantal lijkt, is het aantal in enkele weken tijd verdubbeld. Daarom houdt de gezondheidsdienst momenteel nauwlettend toezicht.
Wat het RIVM precies meldt
Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu zijn de nieuwe patiënten sinds begin september in beeld gekomen. Bij elkaar opgeteld zijn er nu achttien Nederlanders bevestigd besmet met het westnijlvirus. Drie van hen zijn overleden.
Het virus wordt in verreweg de meeste gevallen overgebracht door een muggenbeet. Vooral muggen uit de zogenoemde Culex-familie, ook wel gewone huissteekmuggen genoemd, spelen daarin een hoofdrol. Zij pikken het virus op bij besmette vogels en geven het door aan mensen en paarden.
Waarom dit virus nu wél in Nederland opduikt
Het westnijlvirus is niet nieuw. Wereldwijd wordt het al decennia gevolgd, en in Zuid-Europa duikt het elke zomer op. Wat wel nieuw is: het virus lijkt zich langzaam noordwaarts te verplaatsen, richting landen met een gematigder klimaat.
Warmere zomers, mildere najaren en langere muggenseizoenen maken Nederland gastvrijer voor virussen die het hier vroeger niet redden. Onderzoekers houden die verschuiving al een aantal jaren nauwlettend in de gaten. De cijfers van dit najaar passen in dat plaatje.
Hoe merk je dat je besmet bent
De meeste mensen die het virus oplopen, merken er weinig tot niets van. Volgens gezondheidsinstanties verloopt ongeveer acht op de tien besmettingen zonder duidelijke klachten. Een deel krijgt grieperige verschijnselen: koorts, hoofdpijn, spierpijn, soms huiduitslag.
Bij een kleine groep loopt het ernstiger af. Dan kan het virus het zenuwstelsel raken en bijvoorbeeld hersen- of hersenvliesontsteking veroorzaken. Vooral ouderen en mensen met een verzwakt afweersysteem lopen daarbij het grootste risico.
Een specifiek medicijn tegen het westnijlvirus bestaat niet, en ook een vaccin voor mensen is er nog niet. Behandeling richt zich op de klachten zelf. Bij twijfel of klachten: raadpleeg je huisarts.
Waar de besmettingen vandaan komen
Voor zover bekend zijn de meeste patiënten binnen Nederland besmet geraakt, dus niet tijdens een reis naar het buitenland. Dat is een belangrijk verschil met eerdere jaren, waarin vrijwel alle gevallen in Nederland te maken hadden met vakantiegangers.
Ook is het virus eerder dit seizoen aangetroffen bij een bloeddonor. Bloedbank Sanquin en het RIVM houden daarom extra toezicht op donaties, om te voorkomen dat het virus via bloedproducten wordt doorgegeven. Voor patiënten die bloed ontvangen zijn dat belangrijke extra controles.
Wat je zelf kunt doen
De meest voor de hand liggende bescherming is voorkomen dat je door muggen wordt gestoken. Denk aan lange mouwen in de avonduren, muskietennetten voor open ramen en insectenwerende middelen op onbedekte huid. Zeker rond stilstaand water zijn muggen actief.
Wie na een muggenbeet plotseling koorts krijgt, hevige hoofdpijn of andere neurologische klachten, doet er verstandig aan contact op te nemen met de huisarts. Meld daarbij ook waar je bent geweest en of je bent gestoken. Zo kan een arts de juiste afweging maken.
Wat er nu verder gebeurt
Het RIVM blijft de komende weken monitoren. Zolang de temperaturen nog mild zijn en muggen actief blijven, is de kans op nieuwe besmettingen niet verdwenen. Pas als het echt kouder wordt, valt de muggendruk fors terug.
Voor nu blijft het advies simpel: alert zijn op muggenbulten in combinatie met griepachtige klachten, en niet in paniek raken bij één beet. De kans op ernstige ziekte is en blijft klein, maar het virus laat zien dat het inmiddels ook hier serieus meetelt.
Bron: Metro Nieuws
Ook geschreven door: WNL, Welingelichte Kringen, Nieuws.nl