Bepaalde geuren, geluiden en spullen hebben voor veel mensen iets vrijwel onverklaarbaars. Een oude koperen suikerpot volstaat al en je bent terug in oma’s keuken, waar je geniet van een warme beker chocomel en een koekje uit een blikken trommel. Dit soort herinneringen zijn moeilijk over te brengen aan mensen die ze niet hebben meegemaakt.
Sociale media worden al lange tijd overspoeld met verzamelingen van voorbijgegane huishoudartikelen uit grootmoeders tijd. Millionen mensen delen deze lijsten omdat ze graag even in hun eigen jeugd willen terugkeren. Waarom hebben deze alledaagse zaken eigenlijk zo’n grote emotionele werking?
Waarom nostalgie zo hard binnenkomt
Nostalgie is meer dan een sentimenteel gevoel. Psychologen zien het als een soort emotionele knuffel die ons troost bij onzekere tijden. Juist nu, in een wereld die snel verandert, zoeken veel mensen bewust die warme herinnering op.
Wetenschappers van onder meer de universiteit van Southampton onderzoeken al jaren wat nostalgie met ons doet. Uit hun studies komt naar voren dat terugdenken aan vroeger kan helpen bij een positiever zelfbeeld en een gevoel van verbondenheid. Geen wonder dat lijstjes met oma-spullen zoveel worden aangeklikt.
De koperen suikerpot en het glazen bonbonschaaltje
Wie ooit bij oma op bezoek ging, kent ze wel: het koperen suikerstelletje op tafel, het glazen bonbonschaaltje op het dressoir, en een houten fruitschaal met een appel die er al maanden lag. Ze hoorden bij het meubilair.
Vandaag de dag zie je ze zelden meer. Ze zijn opgevolgd door strakke keramische kommen en minimalistische designstukken. Toch duiken de originelen ineens weer op in kringloopwinkels, opgekocht door twintigers die ‘granny chic’ ontdekken.
Het gehaakte kleedje en de gordijnen met franjes
Op elk tafeltje lag een gehaakt kleedje. Op de bank lagen kussens met dezelfde patronen, en aan het raam hingen vitrages die het licht filterden tot een zachte gouden gloed. Alles ademde huiselijkheid.
Veel van dat handwerk werd nog gemaakt door oma of een tante zelf. Uren geduld verpakt in wol en katoen. Nu is haken weer populair onder jonge mensen, al gaat het dan vaker om tasjes en truien dan om onderzetters.
De klok die elk kwartier sloeg
Een staande klok in de hoek, of een koekoeksklok aan de muur. Het geluid was zo vertrouwd dat je het niet meer hoorde, tot je logeerde en midden in de nacht wakker werd van het slaan van drie uur. Kinderen konden er uren naar staren.
Tegenwoordig kijken we op onze telefoon hoe laat het is. Een mechanische klok in huis is een luxe geworden, of juist een verzamelobject. Wie er nog een heeft, koestert het als familiestuk.
De koektrommel en de snoeppot
De blikken koektrommel op het aanrecht, meestal met een afbeelding van een oud-Hollands tafereel of een portret van de koninklijke familie erop. Als je oma je een knipoog gaf, mocht je er zelf een uit pakken. Dat was groot feest.
Vaak stond er ook een glazen snoeppot op tafel, met King-pepermunt of zuurtjes die aan het papiertje vastplakten. Die smaken zijn er nog steeds, maar de context is verdwenen. Snoep uit een pot voelt anders dan snoep uit een zakje van de supermarkt.
De radio met houten kast en de draaischijftelefoon
Een grote radio met een houten kast en gouden knoppen, waar zaterdagavond het voetbal uit klonk. Of een draaischijftelefoon in de gang, waar je met je vinger de nummers ronddraaide en geduldig wachtte tot het rondje klaar was. Bellen was een handeling.
Kinderen van nu kijken verbaasd naar zo’n toestel. Ze weten niet meer hoe het werkt, laat staan dat ze het nummer van hun beste vriendin uit hun hoofd kennen. Iets is er verloren gegaan, iets anders is ervoor teruggekomen.
Waarom deze spullen zo geliefd blijven
Het zijn niet de voorwerpen zelf die ons raken, maar de mensen die erbij horen. Oma die koffie inschenkt, opa die de krant openslaat, de kat die op de vensterbank ligt te slapen. De spullen zijn een sleutel naar die herinnering.
Misschien is dat de reden dat lijstjes als deze zoveel worden gedeeld. Ze zijn geen inventaris, ze zijn een uitnodiging om even stil te staan. Om te bellen met je moeder, om die oude foto’s tevoorschijn te halen, om je kinderen te vertellen hoe het vroeger was.
Geluk zit in de kleine dingen
De wereld raast door, en dat blijft ook zo. Maar tussen de nieuwe apparaten en snelle apps door mag je best af en toe achterom kijken. Niet om te blijven hangen, maar om even te voelen waar je vandaan komt.
Herken jij de spullen uit dit lijstje? Dan draag je een stukje van dat oude Nederland met je mee. En als je erover kunt vertellen aan iemand die het niet meer heeft meegemaakt, geef je die warmte gewoon door.
Bron: Kijknieuws.nl
Ook geschreven door: vroegert.nl, Womanly, Margriet