Ben je ziek thuisblijven na afloop van een werkbetrekking? Dan is er een belangrijke datum waarop je moet letten: 1 november 2026. Met ingang van die dag kan je voormalige werkgever bij UWV een procedure starten die rechtstreeks van invloed op jouw situatie kan zijn.
Het betreft een gewijzigde aanpak voor de zogenoemde Eerstejaars Ziektewetbeoordeling, afgekort EZWB. Hoewel dit nogal ambtelijk klinkt, heeft het resultaat feitelijk grote betekenis: het bepaalt namelijk of je Ziektewet-uitkering wordt voortgezet of beëindigd.
Waar hebben we het eigenlijk over?
De Ziektewet is het vangnet voor mensen die ziek zijn zonder dat ze nog een werkgever hebben om door te betalen. Denk aan uitzendkrachten, mensen met een tijdelijk contract dat afliep tijdens ziekte, of wie vanuit de WW ziek werd.
Na ongeveer een jaar ziekte volgt een beoordeling. UWV kijkt dan of je door je klachten minstens 35 procent minder kunt verdienen dan voorheen. Lukt dat niet, dan stopt de uitkering en moet je in principe weer aan het werk of de WW in.
Die beoordeling bestaat al jaren. Wat er nu verandert, is wie het proces in gang mag zetten en hoe snel het gaat.
Wat verandert er per 1 november 2026?
UWV startte in mei 2026 met een pilot voor een nieuwe aanpak. Die wordt per 1 november uitgebreid naar álle werkgevers die zelf het Ziektewetrisico dragen, de zogenoemde eigenrisicodragers. Dat zijn vaak grotere bedrijven die ervoor kiezen om de uitkering voor eigen rekening te nemen in plaats van premie af te dragen.
Nieuw is dat die werkgevers ex-medewerkers zelf kunnen aanmelden voor een beoordeling, als zij denken dat er een reële kans is dat de uitkering kan worden beëindigd. Voorwaarde: ze moeten de aanvraag volledig en digitaal indienen, inclusief medische informatie van bedrijfsarts of arbodienst.
Doel van de wijziging is dat UWV meer beoordelingen op tijd en goed voorbereid kan afronden. In de huidige situatie blijven veel keuringen liggen door personeelstekort bij verzekeringsartsen.
Waarom raakt dit jou in je portemonnee?
Als de beoordeling eerder of sneller plaatsvindt, kan ook de uitkomst eerder op de deurmat vallen. En die uitkomst kan zijn dat je uitkering stopt, soms terwijl je zelf nog volop klachten voelt.
De norm is namelijk niet of je je ziek voelt, maar of je theoretisch nog voldoende kunt verdienen in ander, lichter werk. Val je onder die drempel van 35 procent, dan stopt de Ziektewet. Dat kan honderden euro’s per maand schelen.
Voor mensen die er psychisch of fysiek nog lang niet bovenop zijn, is dat een stevige klap. Zeker als er geen vervangend inkomen klaarligt en de WW ook niet vanzelfsprekend is.
Wat kun je zelf doen?
Allereerst: zorg dat je bereikbaar bent voor UWV. Verhuisd? Doorgeven. Nieuw telefoonnummer? Updaten in je persoonlijke omgeving op uwv.nl. Veel problemen ontstaan simpelweg omdat post niet aankomt of een afspraak gemist wordt.
Verder is het verstandig om je medische situatie goed te laten documenteren door je huisarts, specialist of behandelaar. Bij een beoordeling kijkt UWV naar wat er bekend is over je belastbaarheid. Hoe completer het dossier, hoe eerlijker het beeld.
Krijg je een beslissing waar je het niet mee eens bent? Je hebt zes weken om bezwaar te maken. Dat kan verschil maken, zeker als er medische informatie ontbrak of verkeerd is gewogen.
Wat betekent het voor werkgevers?
Voor eigenrisicodragers is het financieel aantrekkelijk. Zolang de uitkering loopt, betalen zij die namelijk zelf. Een snellere, goed onderbouwde beoordeling kan de kosten per dossier flink drukken. Daarom staan branche-organisaties van werkgevers positief tegenover de nieuwe aanpak.
Tegelijkertijd betekent het ook meer werk aan de voorkant. De werkgever moet zelf zorgen dat het dossier compleet is, inclusief alle medische stukken. Half werk wordt niet in behandeling genomen.
Kleine wijziging, grote gevolgen
Op het eerste gezicht lijkt dit een technische aanpassing die vooral verzekeringsartsen en HR-afdelingen aangaat. In de praktijk kunnen de gevolgen voor individuen juist heel direct zijn: eerder duidelijkheid, maar ook eerder het risico dat de kraan dichtgaat.
Wie langdurig ziek is zonder vaste werkgever doet er goed aan de post van UWV scherp in de gaten te houden na 1 november. Een gemiste brief of een onvolledig dossier kan nu sneller leiden tot een beslissing waar je niet op zat te wachten. Bij twijfel over je uitkering of een beslissing: raadpleeg een jurist of een rechtsbijstandverzekeraar.
Bron: FAQts
Ook geschreven door: UWV, ABU, UWV