Je mobiel geeft een trilsignaal, een vertrouwde contactpersoon staat op het scherm en via WhatsApp arriveert een vriendelijk bericht. Normaal gesproken niets onrustbarends, maar juist onder deze omstandigheden verliezen steeds meer Nederlanders hun volledige WhatsApp-account aan oplichters.
Een nieuwe reeks bedrieglijke berichten circuleert, waarmee criminelen proberen toegang tot andermans account te verkrijgen. Het gevaarlijke aspect ervan schuilt in de manier van communiceren: geen intimidatie, geen verdachte hyperlinks, maar een eenvoudig verzoek dat je automatisch zou willen accepteren.
Hoe de truc precies werkt
De oplichter heeft eerst het account van iemand anders in handen gekregen, bijvoorbeeld van een kennis, een familielid of een collega. Via dat gekaapte account stuurt hij jou een berichtje dat volkomen echt lijkt, want het staat gewoon in je bestaande chatgeschiedenis.
De vraag die volgt klinkt onschuldig. Of je per ongeluk een sms met zes cijfers hebt ontvangen, en of je die even wil doorsturen. De ‘vriend’ zou zich vergist hebben in zijn telefoonnummer, en de code zou daardoor bij jou zijn beland.
In werkelijkheid is dat sms’je de verificatiecode van jouw eigen WhatsApp. Op het moment dat je de zes cijfers doorstuurt, geef je de oplichter toegang tot je account. Binnen een paar seconden ben je uitgelogd en zit iemand anders in jouw chats.
Waarom juist dit berichtje zo goed werkt
Phishing via een onbekend nummer herkennen de meeste mensen inmiddels wel. Een vreemde link, een rare afzender, een slechte spelling: dat zijn de klassieke alarmbellen. Maar deze truc omzeilt al die signalen.
Het bericht komt van een nummer dat je kent, uit een chat die al jaren bestaat. De vraag is klein, de toon losjes, en wie wil nou niet even helpen? Precies dat sociale reflexje maakt deze vorm van oplichting zo effectief.
Zodra de crimineel binnen is, herhaalt het verhaal zich. Hij neemt jouw account over, scrolt door je contactenlijst en stuurt hetzelfde verzoek door naar jouw vrienden, ouders of collega’s. En zo rolt de sneeuwbal verder.
Niet alleen je account loopt gevaar
Wie denkt dat een gekaapt WhatsApp-account vooral vervelend is omdat je even niet kunt chatten, onderschat de impact. Oplichters gebruiken het account vaak voor de bekende hulpvraag-fraude: ze doen zich voor als jou en vragen vrienden of familie met spoed om geld over te maken, bijvoorbeeld omdat er ‘iets mis is met de bank-app’.
Die boodschap komt binnen vanuit een vertrouwd nummer, in een vertrouwde chat. Juist daarom trappen er zo veel mensen in. De Fraudehelpdesk en consumentenorganisaties waarschuwen al langer dat deze vorm van WhatsApp-fraude mensen tot duizenden euro’s kan kosten.
Zo bescherm je jezelf in een paar stappen
De belangrijkste gouden regel is simpel: deel nooit een verificatiecode. Niet met vrienden, niet met familie, niet met iemand die beweert van WhatsApp of je bank te zijn. Zo’n code is uitsluitend voor jou bedoeld.
Krijg je toch een verzoek dat verdacht aanvoelt, bel die persoon dan even. Niet terug-appen, maar daadwerkelijk bellen op het nummer dat je al kent. Vraag of het klopt wat hij of zij stuurde. In veel gevallen hoor je dan dat er niets aan de hand is, en dat het account van die ander is overgenomen.
Zet daarnaast de tweestapsverificatie aan in WhatsApp. Dat kan via de instellingen, onder het kopje Account. Je stelt dan een eigen pincode van zes cijfers in die iedere keer wordt gevraagd wanneer je WhatsApp op een nieuw toestel wil activeren. Zelfs als iemand je sms-code weet te onderscheppen, komt hij zonder jouw pincode nog steeds niet binnen.
Wat te doen als het al mis is gegaan
Ben je toch in de val gelopen? Blijf dan rustig en handel snel. Open WhatsApp op je telefoon en log opnieuw in met je telefoonnummer. Je krijgt dan een nieuwe verificatiecode via sms, waarmee je de oplichter automatisch weer uit het account kickt.
Waarschuw daarna direct je contacten, bijvoorbeeld via een andere berichtendienst of een telefoontje. Hoe eerder je laat weten dat je account tijdelijk is gekaapt, hoe kleiner de kans dat iemand uit jouw omgeving slachtoffer wordt van een hulpvraag-fraude.
Doe tot slot aangifte bij de politie en meld het incident bij de Fraudehelpdesk. Dat helpt niet alleen jezelf, het geeft opsporingsdiensten ook meer zicht op de omvang van dit type oplichting.
Een kleine stap die veel ellende scheelt
De truc met de verificatiecode is niet nieuw, maar duikt elke paar maanden weer op in een iets ander jasje. Juist omdat de methode zo onschuldig oogt, blijft hij werken. Eén moment van afleiding en je zes cijfers staan al in de verkeerde handen.
Even twee tellen pauzeren voor je iets doorstuurt, en de tweestapsverificatie aanzetten: twee kleine ingrepen die je waarschijnlijk nooit zult missen, maar die een hoop ellende kunnen voorkomen.
Bron: Zelfmaak Ideetjes
Ook geschreven door: Panorama, iPhoned, DIY Vandaag