Je krijgt een oproep van je financiële instelling met een vriendelijk klinkende medewerker die meldt dat er een probleem met je betaalrekening is opgetreden. Om dit op te lossen, wordt je gevraagd één stap te ondernemen. Diezelfde stap blijkt echter een valstrik te zijn. De politie geeft deze week een waarschuwing af over een geavanceerde vorm van fraude gericht op bankklanten, welke in korte tijd veel slachtoffers heeft gemaakt en hen aanzienlijke geldbedragen heeft gekost.
Volgens de politie hebben criminelen binnen slechts drie weken ongeveer 170 mensen voor een bedrag van circa 380.000 euro opgelicht. De methode is innovatief, vereist technische kennis en maakt doeltreffend gebruik van twee menselijke zwaktes waarop bediegers zich graag richten: angst en het geloof in een vertrouwenswekkend persoon.
Zo begint het telefoontje
Het start met een geautomatiseerd belletje. Een stem meldt dat er een verdachte betaling of transactie is gedaan op jouw rekening. Je wordt gevraagd op ‘1’ te drukken als je die betaling niet herkent. Doe je dat, dan krijg je iemand aan de lijn die zich voordoet als bankmedewerker.
Die ‘medewerker’ klinkt rustig, professioneel en behulpzaam. Hij of zij zegt dat je rekening gevaar loopt en dat je pinpas zo snel mogelijk geblokkeerd of ‘beveiligd’ moet worden. Daarvoor moet je volgens de beller één ding doen: een speciale app downloaden op je telefoon.
De fatale stap: pinpas tegen je telefoon
Zodra die app geïnstalleerd is, komt de echte truc. De nepbankmedewerker vraagt je om je pinpas tegen de achterkant van je telefoon te houden. Dat voelt onschuldig: je geeft je pas niet uit handen, je typt geen pincode in op een vreemde site. Juist daardoor denken slachtoffers dat ze veilig bezig zijn.
Maar via de NFC-chip in je bankpas, dezelfde chip waarmee je contactloos betaalt, lezen de oplichters op afstand je pasgegevens uit. Vervolgens kunnen ze zelf betalingen doen alsof ze jouw pas in handen hebben. Op dat moment kunnen er in korte tijd duizenden euro’s van je rekening verdwijnen.
Waarom zelfs voorzichtige mensen erin trappen
Bankhelpdeskfraude bestaat al jaren, maar de truc verandert telkens. Eerder draaide het vaak om een ‘kluisrekening’ waar je geld naartoe moest overmaken, of om een koerier die langskwam om de ‘oude’ pinpas op te halen. Die varianten zijn inmiddels bekend bij veel mensen.
Deze nieuwe variant is zo gevaarlijk omdat hij een drempel wegneemt. Je hoeft niets over te boeken, geen pincode te noemen en geen pas af te geven. Je volgt een instructie die klinkt alsof je jezelf juist beschermt. Volgens de computerclub HCC speelt dat gevoel van veiligheid een grote rol in waarom mensen de aanwijzingen opvolgen.
Twee verdachten opgepakt, servers uit de lucht
De politie heeft inmiddels twee mannen aangehouden die in verband worden gebracht met de oplichtingsgolf. Ook zijn de servers waarmee de fraude werd gepleegd offline gehaald. Telefoons en laptops van de verdachten worden onderzocht om in kaart te brengen hoe groot het netwerk precies is en hoeveel slachtoffers er mogelijk nog zijn.
De aanhoudingen betekenen niet dat het probleem opgelost is. Zodra één groep uit de lucht gaat, duikt elders vaak een vergelijkbare truc op, soms door dezelfde software door te verkopen of te kopiëren. De politie houdt er daarom rekening mee dat deze methode op korte termijn op meer plekken opduikt.
Wat je bank nooit zal vragen
De politie en banken benadrukken één ding keer op keer: een echte bankmedewerker vraagt je nooit om een app te downloaden om je rekening te ‘beveiligen’. Ook vraagt je bank nooit om je pinpas tegen je telefoon te houden, om je pincode door te geven of om via een link in te loggen.
Krijg je zo’n telefoontje, hang dan op. Twijfel je of het misschien tóch echt was? Bel dan zelf het nummer dat op de achterkant van je bankpas staat. Niet terugbellen op het nummer waarvandaan jij gebeld werd, want dat kan opnieuw een oplichter zijn.
Wat je kunt doen als het je is overkomen
Ben je er al ingetrapt? Blokkeer dan direct je pinpas via de app van je bank of via het alarmnummer op de achterkant van je pas. Doe aangifte bij de politie en meld het ook bij je bank, zodat die eventuele transacties kan onderzoeken en soms kan terugdraaien.
Praat er ook over, hoe vervelend dat ook voelt. Veel slachtoffers schamen zich en vertellen het aan niemand, terwijl juist het delen van deze verhalen anderen kan behoeden voor dezelfde valkuil. Bij twijfel over je rechten of een geschil met je bank: raadpleeg een jurist of het Juridisch Loket.
Bron: RTL Nieuws
Ook geschreven door: politie.nl, Hart van Nederland, Rijnmond