Vroeger was het gewoon: elke maand een vast bedrag opzij, en de spaarrekening groeide stilletjes door. Dat beeld begint flink te kantelen. Nieuw onderzoek laat zien dat bijna de helft van Nederland dit jaar minder spaart dan vorig jaar, en bij één leeftijdsgroep is de klap extra hard aangekomen.
Bijna de helft zet minder opzij
Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van vergelijkingssite Independer onder zo’n 2.000 Nederlanders. De uitkomst is nogal confronterend: ongeveer de helft van de ondervraagden geeft aan dit jaar minder te kunnen sparen dan een jaar geleden. De oorzaak laat zich raden. De vaste lasten zijn de laatste jaren flink opgelopen, en wat er aan het einde van de maand overblijft is bij veel huishoudens simpelweg minder.
Boodschappen, huur, hypotheek, energie en verzekeringen: op bijna elk front is er de afgelopen jaren wat bij gekomen. Lonen zijn ook gestegen, maar voor een groot deel van de bevolking lopen de vaste lasten harder op dan het inkomen. Het resultaat zie je terug op de spaarrekening.
Jongeren krijgen de hardste klap
Opvallend is dat de pijn niet gelijk verdeeld is. Van de 18- tot 29-jarigen zegt bijna zes op de tien minder te kunnen sparen. In de leeftijdsgroep 30 tot 44 jaar is dat 55 procent. En bij 60-plussers blijft het beperkt tot 36 procent die een afname voelt.
Dat is best logisch als je er even over nadenkt. Jongeren zitten vaak nog in een huurwoning of hebben een relatief nieuwe hypotheek tegen een hogere rente. Ze bouwen een huishouden op, kopen meubels, krijgen soms kinderen. Juist in die fase waarin je zou willen sparen voor een eigen huis of een buffer, loopt de rekening het snelst op.
Honderden euro’s per maand minder
Van de mensen die aangeven minder te sparen, zet een flinke groep tegenwoordig tientallen tot honderden euro’s per maand minder opzij. Ongeveer 28 procent van die groep spaart maandelijks fors minder dan voorheen. Over een jaar tikt dat behoorlijk aan. Een paar honderd euro minder per maand betekent al snel enkele duizenden euro’s minder spaargeld aan het einde van het jaar.
Op de korte termijn merk je dat misschien niet direct. Op de langere termijn wel. Een gezonde buffer is volgens veel budgetcoaches zo’n drie tot zes maanden vaste lasten. Lukt het niet om die buffer op te bouwen, dan sta je bij een onverwachte tegenvaller, denk aan een kapotte wasmachine, autopech of een plotselinge rekening, meteen in de rode cijfers.
Waarom het sparen zo moeilijk is geworden
Het Nederlandse spaargedrag staat van meerdere kanten onder druk. De inflatie van de afgelopen jaren heeft eerst de koopkracht aangetast, en de energieprijzen zijn in korte tijd omhoog geschoten. Daarna volgden de boodschappen. Supermarktprijzen liggen inmiddels fors hoger dan een paar jaar geleden, en veel huishoudens zien hun weekboodschappen structureel duurder worden.
Daar komt bij dat de woningmarkt een verhaal apart is. Wie recent een huis heeft gekocht, zit vaak met een hogere hypotheekrente dan de generatie daarvoor. En wie huurt in de vrije sector betaalt in de grote steden maandbedragen waar vroeger een complete tweeverdiener-hypotheek van kon worden afbetaald.
Niet alleen een jongerenprobleem
Dat jongeren het meest voelen wil overigens niet zeggen dat andere leeftijdsgroepen er geen last van hebben. Ook bij de 30- tot 44-jarigen zegt meer dan de helft minder te kunnen sparen, en zelfs onder gepensioneerden geeft meer dan een op de drie aan dat er minder in het spaarpotje gaat. Hogere zorgpremies, duurdere boodschappen en stijgende energielasten raken uiteindelijk iedereen.
Het verschil zit vooral in de buffer die ouderen in de loop der jaren hebben kunnen opbouwen. Wie al twintig of dertig jaar werkt en een huis heeft dat allang in waarde is gestegen, staat er simpelweg steviger voor dan iemand die net is afgestudeerd en een eerste baan heeft.
Wat kun je er zelf aan doen
Zelf grip krijgen op je uitgaven begint vaak met het simpelweg bijhouden van wat er binnenkomt en wat er uitgaat. Veel mensen onderschatten hoe veel ze maandelijks aan abonnementen, bezorgmaaltijden of impulsaankopen uitgeven. Een maand lang je bankafschriften doornemen levert vaak verrassende inzichten op.
Daarnaast loont het om vaste lasten regelmatig tegen het licht te houden. Energiecontract, verzekeringen, telefoonabonnement en internet: op al die vlakken kun je soms tientallen euro’s per maand besparen door over te stappen of een beter contract af te sluiten. Een paar uur werk kan zomaar leiden tot een paar honderd euro per jaar extra ruimte op de spaarrekening.
Bij echte geldzorgen is het verstandig om op tijd aan de bel te trekken bij een budgetcoach of je gemeente, want hoe langer je wacht hoe moeilijker het wordt. Bij twijfel over je financiële situatie: raadpleeg een financieel adviseur.
Bron: Man-Man
Ook geschreven door: InFinance, Independer, Metro Nieuws