Met koorts, hoofdpijn of maagklachten kom je niet aan werken toe. Je pakt dus je telefoon om je af te melden. Maar wat betekent zo’n ziekmelding eigenlijk voor je salaris, je verlofdagen en de vragen die je werkgever aan je mag stellen?
Ziekteverzuim blijft hoog
Je bent beslist niet de enige die wel eens thuisblijft. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) lag het ziekteverzuim onder werknemers in het eerste kwartaal van 2026 op 5,8 procent. Dat is even hoog als een jaar eerder, maar ligt duidelijk boven het langjarige gemiddelde van 5,0 procent sinds 1996.
Griep, verkoudheid en andere virusinfecties waren volgens het CBS de meest genoemde redenen om thuis te blijven. In de gezondheids- en welzijnszorg was het verzuim het hoogst, met 8,2 procent. In het sociaal werk steeg het van 7,7 naar 8,3 procent.
De ziekmelding: wat moet je zeggen, en wat niet?
Hoe je je ziek meldt, staat meestal in het verzuimprotocol van je werkgever. Vaak moet je vóór het begin van je werkdag bellen met je leidinggevende. Een berichtje via een app is lang niet altijd genoeg, dus check wat er bij jouw bedrijf is afgesproken.
Dan dat ene punt waar veel mensen zich over verbazen: je werkgever mag niet vragen wát je precies mankeert. Dat is privacygevoelige informatie, en daarover praat je met de bedrijfsarts. Je baas mag wel vragen hoe lang je verwacht weg te blijven, hoe je bereikbaar bent en of er werk is dat moet worden overgenomen.
Wil je zelf vertellen dat je griep hebt of een migraineaanval? Dat mag gewoon. Het is alleen geen verplichting.
Wat gebeurt er met je salaris?
De wet is daar vrij helder over. Word je ziek, dan moet je werkgever je loon in principe maximaal twee jaar doorbetalen, met een minimum van 70 procent. In het eerste ziektejaar mag dat bedrag bovendien niet onder het wettelijk minimumloon zakken.
In de praktijk krijgen veel werknemers meer dan dat wettelijke minimum. In tal van cao’s staat bijvoorbeeld dat je in het eerste ziektejaar je volledige salaris krijgt. Het loont dus om even in je cao of arbeidscontract te kijken wat er voor jou geldt.
Heb je een tijdelijk contract? Dan betaalt je werkgever door zolang je dienstverband loopt. Loopt je contract af terwijl je nog ziek bent, dan kun je bij het UWV terecht voor een uitkering op basis van de Ziektewet.
De wachtdag: geen loon voor je eerste ziektedag
Er is één uitzondering die mensen nog weleens verrast: de wachtdag. Je werkgever mag maximaal twee wachtdagen hanteren, dagen waarover je geen loon krijgt. Dat mag alleen als het uitdrukkelijk in je arbeidsovereenkomst of cao is vastgelegd.
Staat er niets over in je papieren? Dan mag je werkgever ook niets inhouden voor die eerste ziektedagen.
En je vakantiedagen dan?
Goed nieuws voor wie langer thuis zit: tijdens ziekte bouw je gewoon vakantiedagen op. Ziek zijn betekent dus niet dat je saldo stilstaat.
Word je ziek tijdens je vakantie? Dan is het verstandig om je meteen ziek te melden volgens het protocol van je werkgever. De dagen dat je ziek bent, gelden dan als ziektedagen en gaan niet van je vakantiesaldo af. Herstellen op je vakantieadres mag, zolang je bereikbaar blijft.
Meld je het niet, dan tellen die dagen gewoon als vakantie. Wie ziek in een hotelbed ligt en niets laat weten, laat dus mogelijk vrije dagen liggen.
Ziek en toch op vakantie
Andersom kan ook: je bent al ziek, maar wilt toch weg. Dat is niet per definitie verboden, zolang het je herstel niet in de weg zit. Overleg daarover met je werkgever en eventueel de bedrijfsarts is dan de gebruikelijke route.
Neem je tijdens ziekte vakantiedagen op, dan gaan die van je saldo af. Over die dagen heb je wel recht op je volledige loon, ook als je normaal maar 70 procent doorbetaald krijgt. Dat vloeit voort uit een uitspraak van het Europese Hof van Justitie.
Als het langer gaat duren
Ben je langere tijd ziek, dan komt de Wet verbetering poortwachter in beeld. Die verplicht jou en je werkgever samen te werken aan je herstel en terugkeer. Rond week zes volgt een probleemanalyse van de bedrijfsarts en rond week acht maak je samen een plan van aanpak.
Na bijna twee jaar ziekte kan een WIA-uitkering bij het UWV aan de orde komen. Dat hele traject is fors ingewikkelder, en precies daarom is het slim om je rechten en plichten vroeg op een rijtje te hebben.
Even je cao erbij pakken
Met een ziekteverzuim dat al een tijd boven het gemiddelde ligt, krijgen steeds meer werknemers met deze regels te maken. De basis staat in de wet, maar de details verschillen per werkgever en per cao. Wie nu al weet wat er in zijn contract staat, schrikt niet bij een kleinere loonstrook.
Bij twijfel over je rechten: raadpleeg een jurist of je vakbond. Bij twijfel of klachten over je gezondheid: raadpleeg je huisarts.
Bron: InfoVandaag