Op een dag zie je in de spiegel opeens een aantal minuscule witte verhevenheden, bijvoorbeeld onder je oog of op je wang. Pijnlijk zijn ze niet, al krijg je ze ook niet weggedrukt. Wie dit herkent, staat er niet alleen voor, en gelukkig gaat het meestal om iets onschuldigs.
Die taaie kleine korrels worden ook wel gerstekorrels genoemd. Artsen spreken van milia, en bij één exemplaar van milium. Soms hoor je ook de benamingen hagelkorrel of melkkorrel. Maar waar bestaan ze precies uit, wat veroorzaakt ze en hoe ga je ermee om?
Geen puistje, geen mee-eter
Veel mensen denken bij een wit bultje meteen aan een puistje. Toch hebben gerstekorrels volgens huidspecialisten niets met acne te maken. Bij een mee-eter of puistje raakt een porie verstopt met talg en huidschilfers. Bij een gerstekorrel gaat het om iets anders.
Een gerstekorrel is een minuscuul cystje, een soort bolletje, gevuld met keratine. Dat is een eiwit dat je huid van nature aanmaakt. Normaal verlaat het samen met oude huidcellen netjes je lichaam, maar soms raakt het ingesloten vlak onder het huidoppervlak.
Het verschil met een puistje zit vooral in de opening. Een puistje heeft meestal een uitgang naar buiten, een gerstekorrel niet. Daarom kun je zo hard drukken als je wilt: het korreltje zit opgesloten en komt er simpelweg niet uit.
Baby’s hebben er vaak last van
Gerstekorrels komen opvallend vaak voor bij pasgeborenen. Volgens huidspecialisten heeft meer dan de helft van alle baby’s ze in de eerste maanden, vooral op en rond het neusje en de wangen. Bij die kleintjes zijn de talgkliertjes nog niet helemaal uitgerijpt.
Bij baby’s spreken artsen van primaire milia. Ouders hoeven er doorgaans niets mee te doen: de bultjes verdwijnen in de meeste gevallen na een paar weken vanzelf. Huidspecialisten raden het dan ook af om eraan te pulken of ze bij een baby te laten verwijderen.
En bij volwassenen?
Ook volwassenen krijgen ze regelmatig, vaak rond de ogen, op de oogleden, de wangen of het voorhoofd. Dan heet het secundaire milia. De keratine kan de huid dan niet goed verlaten, bijvoorbeeld doordat een afvoergangetje van een talgklier of zweetkliertje verstopt is geraakt.
Soms ontstaan ze ook na een beschadiging van de huid. Volgens huidziekte-informatie kunnen gerstekorrels bijvoorbeeld verschijnen nadat een brandwond, schaafwond of blaar is genezen. Een andere mogelijke factor die huidtherapeuten noemen: zware, vette crèmes, zoals rijke oogcrèmes, die de dunne huid rond de ogen kunnen afsluiten.
Belangrijk om te weten: gerstekorrels zijn goedaardig. Ze zijn niet besmettelijk, ontsteken meestal niet en worden niet veroorzaakt door bacteriën. Medisch gezien hoeven ze dus niet weg. Toch vinden veel mensen ze storend, vooral als ze op een opvallende plek in het gezicht zitten.
Waarom zelf prutsen een slecht idee kan zijn
Omdat het korreltje onder de huid zit, heeft knijpen geen zin. Sterker nog, door hard te drukken kun je de huid rondom beschadigen. Dat kan leiden tot roodheid, een ontsteking of zelfs een klein litteken, en dat is precies wat je in je gezicht niet wilt.
Op internet vind je allerlei handleidingen om gerstekorrels thuis met een naaldje te lijf te gaan. Verschillende huidtherapeuten en ook drogisterijketen Etos raden dat af. Werk je niet steriel of prik je verkeerd, dan loop je risico op infectie en littekens, zeker in de kwetsbare huid rond je ogen.
Hoe een professional het aanpakt
Wie ervan af wil, kan terecht bij een huidtherapeut of schoonheidsspecialist. Die maakt de huid eerst schoon en ontsmet. Daarna wordt met de punt van een steriele naald een heel klein openingetje gemaakt, waarna het korreltje er voorzichtig uit kan worden gewipt.
Sommige praktijken werken ook met coagulatie. Daarbij wordt het bultje met een warm, fijn naaldje behandeld, waarna de huid zichzelf herstelt. Soms bereidt een behandelaar de huid eerst voor met een peeling. Welke methode het beste past, hangt af van de plek en het aantal korreltjes.
Gaat het bij jou om een bultje dat verandert, groeit, pijn doet of anders oogt dan de typische witte korreltjes? Dan is het verstandig om er niet zelf een etiket op te plakken. Bij twijfel of klachten: raadpleeg je huisarts.
Kun je ze voorkomen?
Een garantie bestaat niet, want soms verschijnen ze zonder duidelijke reden. Wel noemen huidtherapeuten een paar factoren die een rol kunnen spelen, zoals heel vette verzorgingsproducten en een huid die zich minder goed vernieuwt. Een behandelaar kan op basis van jouw huidtype advies geven over de producten die je gebruikt.
Al met al zijn gerstekorrels vooral een cosmetisch ongemak. Ze zien er misschien vervelend uit, maar ze zijn onschuldig. Wie ze liever kwijt is, doet er volgens de meeste experts verstandig aan om de naald niet zelf te pakken, maar het over te laten aan iemand die weet wat hij doet.
Bron: InfoVandaag
Ook geschreven door: Huidziekten.nl, Dr. Jetske Ultee, Skindr