Heb je nog een nota van de apotheek liggen, bijvoorbeeld voor een hulpmiddel of voor voedingsproducten die je op recept krijgt? Voor AOW’ers met een bescheiden inkomen kan het uitmaken wanneer je die kosten betaalt, en dat kan honderden euro’s schelen. Een weinig bekende regel zorgt er namelijk voor dat sommige zorguitgaven bij de belasting bijna twee keer zoveel gewicht krijgen.
Alles draait om de datum van 31 december
De Belastingdienst rekent een zorgnota toe aan het jaar waarin je hem voldoet. Bepalend is dus niet wanneer je naar de tandarts ging of het hulpmiddel ontving, maar de dag waarop het bedrag van je bankrekening wordt afgeschreven.
Wat je vóór 31 december 2026 betaalt, hoort dus bij je aangifte over 2026, die je in het voorjaar van 2027 doet. Betaal je dezelfde rekening pas in januari, dan schuift hij door naar het jaar erna. Dat lijkt een detail, maar het kan uitmaken of je dit jaar wel of niet boven de drempel uitkomt.
Hoe werkt de aftrek van zorgkosten ook alweer?
Niet alle zorgkosten zijn aftrekbaar. De Belastingdienst spreekt van ‘specifieke zorgkosten’: kosten die je maakt vanwege ziekte of een beperking en die niet door je zorgverzekering worden vergoed. Denk aan voorgeschreven medicijnen, bepaalde hulpmiddelen, een dieet op voorschrift of tandartskosten die je zelf betaalt.
Wat níet meetelt, verrast veel mensen. Je zorgpremie en je eigen risico zijn bijvoorbeeld niet aftrekbaar, en een bril ook niet. Daarnaast geldt een drempel: alleen het deel van je kosten dat daarboven uitkomt, mag je aftrekken.
Die drempel hangt af van je inkomen. Voor een alleenstaande met een laag inkomen ligt hij in 2026 op 166 euro, voor partners samen op 332 euro. Verdien je meer, dan wordt de drempel een percentage van je inkomen, voor veel mensen 1,65 procent.
De regel die weinig AOW’ers kennen
Nu komt het interessante deel. Heb je een laag tot gemiddeld inkomen, dan mag je een deel van je zorgkosten op papier verhogen. In 2026 geldt dat als je drempelinkomen, samen met dat van een eventuele fiscale partner, niet hoger is dan 41.123 euro.
Ben je jonger dan de AOW-leeftijd, dan bedraagt die verhoging 40 procent. Had jij of je fiscale partner op 1 januari al de AOW-leeftijd bereikt? Dan is het maar liefst 113 procent, en telt elke euro aan zulke zorgkosten mee als 2,13 euro.
Let wel op de datum. Bereik je pas in de loop van 2026 de AOW-leeftijd, dan geldt voor dit jaar nog de verhoging van 40 procent. Pas vanaf het belastingjaar waarin je op 1 januari al AOW-gerechtigd bent, mag je met 113 procent rekenen.
Niet alles krijgt de extra verhoging
Er zit een belangrijk addertje onder het gras. Twee soorten kosten krijgen geen verhoging: genees- en heelkundige hulp en reiskosten voor ziekenbezoek. Onder die eerste categorie valt bijvoorbeeld de tandarts.
Die kosten zijn nog wel gewoon aftrekbaar, maar ze tellen voor hun echte bedrag. De extra 113 procent geldt alleen voor de overige specifieke zorgkosten, zoals voorgeschreven medicijnen, hulpmiddelen en een dieet op voorschrift. Het loont dus om je bonnetjes in twee stapels te verdelen.

Rekenvoorbeeld: zo kom je op 651 euro
Stel, je bent alleenstaand, had op 1 januari 2026 al de AOW-leeftijd en betaalt in december nog 2.500 euro aan zorgkosten. Daarvan is 1.000 euro een tandartsrekening en 1.500 euro gaat op aan kosten die wél verhoogd mogen worden.
Over die 1.500 euro komt 113 procent extra, oftewel 1.695 euro. Zonder die verhoging zou je in dit voorbeeld, na aftrek van de drempel, 1.955 euro kunnen aftrekken. Mét de verhoging loopt dat op tot 3.650 euro.
AOW’ers die na 1945 zijn geboren, betalen in de eerste belastingschijf 17,85 procent. Een aftrek van 3.650 euro levert dan ongeveer 651 euro minder belasting op. Dat lukt alleen als je genoeg belasting betaalt om dat voordeel ook echt te verzilveren.
Te weinig inkomen voor het voordeel?
Betaal je door de aftrek weinig of geen belasting meer, dan kan het voordeel deels verloren gaan. Voor die situatie bestaat de tegemoetkoming specifieke zorgkosten. De Belastingdienst kan die toekennen als je door de aftrek minder belasting verschuldigd bent dan je aan heffingskortingen hebt.
Belangrijk om te weten: het is geen trucje om extra kosten te maken. Het gaat om kosten die je toch al hebt. De enige vraag is in welk jaar ze meetellen, en dat kan per situatie anders uitpakken.
Wat kun je nu doen?
Een handige eerste stap is om je zorgkosten over 2026 op een rij te zetten. Leg de posten die wel en niet verhoogd mogen worden apart en kijk of je drempelinkomen onder de 41.123 euro blijft. Bewaar ook alle facturen en betaalbewijzen, want de Belastingdienst kan erom vragen.
Zit je al boven de drempel, dan telt een extra betaling in december volledig mee voor dit jaar. Zit je er net onder, dan kan één rekening het verschil maken. Elke situatie is anders, dus bij twijfel: raadpleeg een financieel adviseur of belastingadviseur, of neem contact op met de Belastingdienst.
Zeker voor ouderen met een smalle beurs en flink wat zorgkosten is dit een regeling die het bekijken waard is. Een paar minuten rekenwerk in december kan in het voorjaar van 2027 een aangename verrassing opleveren.
Bron: FAQts
Ook geschreven door: Dagelijkse Standaard, Fiscount, Belastingdienst