Je haalt de bakplaat uit de oven na een lekker gegratineerd ovengerecht, en daar staat ie dan: bruin, plakkerig en met die vaste laag ingebakken vet die geen sponsje meer aan kan. Schrobben tot je arm eraf valt? Niet nodig. Met een paar simpele trucs ligt je bakplaat morgenochtend gewoon weer als nieuw in de kast.
Een bakplaat is misschien wel het meest verwaarloosde stuk keukengerei van het hele huis. Hij verdwijnt na elk gebruik weer in de oven, dus je ziet de schade pas als je hem nodig hebt. En tegen die tijd zit de korst er al maanden op.
Waarom je bakplaat zo hardnekkig vies wordt
Vet en suikers die in de oven verhitten worden langzaam afgebroken en hechten zich aan het metaal. Hoe vaker je de bakplaat gebruikt zonder hem grondig te reinigen, hoe dikker die laag wordt. Op een gegeven moment is het bijna een soort vernis.
Gewoon afwassen met een sopje werkt dan niet meer. Het zeepwater glijdt over de aangekoekte laag heen zonder echt door te dringen. Wat je nodig hebt is iets dat de korst zacht maakt zodat hij vanzelf loslaat, in plaats van schrobben en krassen.
Daarbij geldt: hoe langer je wacht met schoonmaken, hoe meer moeite het kost. Een ingebakken laag van een halfjaar is bijna onmogelijk in vijf minuten weg te krijgen. Wie zijn bakplaat regelmatig een beurt geeft, is in een paar minuten klaar.
De truc met soda en heet water
De klassieker onder de schoonmaaktips: vul je gootsteen of een grote bak met heet water en doe er een flinke schep soda bij. Leg de bakplaat erin en laat een paar uur weken, het liefst een hele nacht. De combinatie van warmte en soda maakt zelfs oude vetlagen langzaam los.
Geen soda in huis? Bakpoeder of natriumbicarbonaat doet vergelijkbaar werk, alleen heb je er wat meer van nodig. Veeg na het weken met een spons of zachte borstel over de plaat en spoel goed af. Wat eerst onmogelijk leek, glijdt er nu vanzelf af.
Bakpoeder en azijn: de bruisende combinatie
Strooi een laag bakpoeder over de bakplaat, vooral op de plekken waar de korst het dikst is. Sproei er daarna witte schoonmaakazijn overheen met een plantenspuit. Het mengsel begint direct te bruisen en doet zijn werk.
Laat het zo’n twintig minuten tot een uur intrekken. Daarna kun je met een vochtige doek of spons rustig over de plaat halen, en de meeste aanslag laat los zonder dat je kracht hoeft te zetten. Een handige truc voor wie geen zin heeft om te wachten tot de volgende dag.
Wat je beter niet doet
Schuursponsjes van staalwol of metaal lijken een snelle oplossing, maar ze beschadigen de coating en het oppervlak van je bakplaat. Daardoor wordt de plaat juist ruwer, en hecht vet er bij het volgende gebruik nog sneller aan. Op de lange termijn werk je dus tegen jezelf.
Ook agressieve ovensprays kunnen werken, maar veel mensen vinden de damp en de geur onaangenaam. Bovendien zit er in sommige varianten een ammoniak-achtige stof die je liever niet inademt. De huis-tuin-en-keukenmiddelen werken in veel gevallen net zo goed en zijn een stuk milder.
Heb je een bakplaat met een anti-aanbaklaag? Kies dan altijd voor de zachtste optie. Een spons met een zachte kant, lauwwarm water en een mild zeepje is meestal genoeg. De coating is gevoelig en gaat snel kapot van scherp gereedschap.
Voorkomen is altijd makkelijker
De gemakkelijkste manier om een schone bakplaat te houden, is hem niet vies te laten worden. Bekleed de plaat voor elk gebruik met een vel bakpapier of een herbruikbare bakmat. Het vet en de saus komen dan niet meer direct met het metaal in aanraking.
Mocht er toch iets overlopen, veeg het dan zo snel mogelijk weg als de plaat is afgekoeld. Een verse vetspat is in dertig seconden weg. Diezelfde spat die twee maanden meegebakken is, kost je een hele avond weekwerk.
De vergeten hoeken
Vergeet niet de zijkanten en de onderkant van de bakplaat. Daar verzamelt zich vaak een laag aanslag die je niet ziet zolang de plaat in de oven ligt, maar die wel meebakt en geur afgeeft als de oven heet wordt. Een grondige beurt om de paar maanden houdt het in de hand.
Een schone bakplaat ruikt niet, smaakt niet, en geeft geen rare bijsmaakjes aan je volgende ovenschotel. En eerlijk: dat ene moment dat je hem uit de oven trekt en hij weer glimt zoals op de eerste dag, is best een fijn gevoel.
Bron: Mamasenomas
Ook geschreven door: VTWonen, Culy, Albert Heijn