Een ogenschijnlijk lokaal besluit in een rustig Zwitsers grensstadje heeft de afgelopen weken onverwacht veel losgemaakt. Wat begon als een praktische ingreep rond veiligheid bij een openluchtzwembad, groeide uit tot een nationaal en zelfs Europees gesprek over grenzen, gedrag en publieke ruimte.
Het debat raakt een gevoelige snaar. Niet alleen vanwege wie wel of niet welkom is, maar vooral door de vraag hoe overheden omgaan met herhaald wangedrag wanneer eerdere maatregelen tekortschieten. Juist die spanning maakt deze kwestie breder dan één zwembad.
Escalatie van incidenten zet de toon
In het openluchtzwembad van Porrentruy namen meldingen van ongewenst gedrag al maanden toe. Bezoekers klaagden over naroepen, intimiderend volgen en grensoverschrijdende aanrakingen, wat het veiligheidsgevoel aantastte.
Met name jonge vrouwen en gezinnen voelden zich steeds minder op hun gemak. Personeel gaf aan vaker te moeten ingrijpen en kreeg daarbij regelmatig te maken met verbaal agressieve reacties, waardoor de werkdruk en spanning opliepen.
Eerdere maatregelen bleken onvoldoende
De gemeente probeerde het probleem aanvankelijk gericht aan te pakken. Individuele zwemverboden werden uitgedeeld aan tientallen jongeren die zich herhaaldelijk misdroegen, in de hoop de rust terug te brengen zonder collectieve sancties.
Die aanpak sorteerde echter weinig effect. De groep wisselde, overtredingen bleven doorgaan en vaste bezoekers haakten af. Medewerkers gaven aan dat handhaving steeds lastiger werd door de voortdurende toestroom van nieuwe overlastgevers.
Een ingrijpend besluit aan de poort
Begin juli volgde een drastischer stap. Alleen mensen met een Zwitsers paspoort, geldige verblijfsvergunning of werkvergunning kregen nog toegang tot het zwembad, met een uitzondering voor toeristen via hotels.
Aan de ingang werd identiteitscontrole ingevoerd. De maatregel was tijdelijk bedoeld, gericht op de drukste zomerweken, en moest voorkomen dat het zwembad volledig gesloten zou worden vanwege aanhoudende onrust.
Veiligheid als officiële motivatie
Volgens het stadsbestuur stond veiligheid centraal bij het besluit. Medewerkers meldden vrijwel direct minder incidenten en een merkbaar rustigere sfeer, waardoor gezinnen weer terugkeerden en toezicht beter uitvoerbaar werd.
De gemeente benadrukte dat het bad openhouden voor een beperkte groep beter werd geacht dan een totale sluiting. Daarmee bleef een belangrijke publieke voorziening beschikbaar voor de lokale gemeenschap.
Burgemeester verdedigt de aanpak
Burgemeester Philippe Eggertswyler benadrukte dat het besluit niet gebaseerd was op afkomst, maar op herhaald wangedrag. Volgens hem kwam een groot deel van de problemen van bezoekers van buiten de regio.
Hij stelde dat het ging om vastgestelde patronen, niet om morele oordelen. De maatregel moest volgens hem gezien worden als tijdelijke ordehandhaving, niet als een principieel statement over nationaliteit.
Kritiek vanuit politiek en organisaties
De tegenreactie liet niet lang op zich wachten. Politici en maatschappelijke organisaties spraken hun zorgen uit over mogelijke schendingen van het gelijkheidsbeginsel en de proportionaliteit van identiteitscontroles.
In Zwitserse media, waaronder Blick, werd de vraag opgeworpen of lokale besturen hiermee een precedent scheppen dat verder reikt dan één zwembad of één zomerperiode.
Grensregio en verplaatsing van overlast
De ligging van Porrentruy speelt een duidelijke rol. In Frankrijk sloten de afgelopen jaren meerdere zwembaden tijdelijk vanwege vergelijkbare incidenten, waardoor jongeren uitweken naar nabijgelegen alternatieven.
Het Zwitserse bad was gratis toegankelijk en trok daardoor veel bezoekers. Volgens de gemeente ontstond zo een regionale verschuiving van overlast, waarbij lokale middelen onvoldoende bleken om de druk te beheersen.
Direct effect op de sfeer
Voorstanders wijzen op de snelle resultaten. Het aantal meldingen daalde fors, medewerkers ervoeren minder stress en ouders gaven hun kinderen weer meer vrijheid binnen het zwembadterrein.
Deze verbeteringen worden door de gemeente gezien als bevestiging dat eerdere, mildere maatregelen onvoldoende waren. Volgens hen bood de nieuwe aanpak eindelijk ademruimte tijdens de drukste periode van het jaar.
Principiële bezwaren blijven bestaan
Critici erkennen de verbeterde rust, maar plaatsen vraagtekens bij de gekozen weg. Zij pleiten voor extra toezicht, strengere huisregels en snellere individuele sancties in plaats van collectieve uitsluiting.
Volgens hen schuift de maatregel een fundamenteel probleem voor zich uit. Zodra de zomer voorbij is en de toegang weer wordt verruimd, kan dezelfde dynamiek opnieuw ontstaan.
Tijdelijk beleid met open einde
De gemeente benadrukt dat de beperking eindigt na de zomer. In de tussentijd wordt gekeken welke aanvullende stappen nodig zijn, zoals betere personele bezetting, duidelijkere regels en regionale samenwerking.
Of dit soort maatregelen in de toekomst vaker worden ingezet, blijft onzeker. Wel is duidelijk dat lokale overheden steeds vaker worstelen met grenzen van handhaving in publieke voorzieningen.
Een debat dat verder reikt dan één zwembad
Het besluit in Porrentruy raakt aan een bredere vraag over samenleven, verantwoordelijkheid en publieke ruimte. Veiligheid vraagt soms om harde keuzes, terwijl gelijkheid vraagt om terughoudendheid en nuance.
Juist dat spanningsveld maakt deze kwestie relevant voor veel meer plaatsen. De discussie hierover verdient meer dan snelle conclusies en blijft gebaat bij een open gesprek. Meepraten of reageren kan bijvoorbeeld via Facebook, want ervaringen en meningen hierover lopen sterk uiteen.
Bron: GVA.be