Deze populaire producten worden fors duurder door nieuwe belasting

Een biertje na het werk, een krat voor het weekend of een sixpack bij de barbecue: voor veel Nederlanders is bier een vanzelfsprekend onderdeel van het boodschappenlijstje. Maar die vanzelfsprekendheid kan binnen een paar jaar flink anders gaan voelen in de portemonnee. En de reden daarvoor is op zijn minst opmerkelijk.

Het kabinet werkt aan een suikertaks die officieel bedoeld is om frisdrank, vruchtensap en suikerhoudende producten duurder te maken. Toch dreigt ook bier in de prijsverhoging mee te liften, terwijl er nauwelijks suiker in zit. Hoe dat kan, heeft alles te maken met een technische koppeling in onze belastingwetgeving die de meeste mensen nog nooit hebben gezien.

Waarom het kabinet aan de suikertaks sleutelt

De suikertaks staat al langer op de politieke agenda. Het idee: producten met veel suiker zwaarder belasten, zodat consumenten vaker voor een gezonder alternatief kiezen. Tegelijk levert het de staatskas extra geld op, en dat is in tijden van krappe begrotingen voor elk kabinet aantrekkelijk.

Aanleiding is mede de gezondheidsdiscussie. Meer dan de helft van de volwassen Nederlanders heeft overgewicht, met alle gevolgen voor de zorgkosten van dien. Door suikerrijke dranken duurder te maken, hoopt de overheid het koopgedrag een beetje te kantelen richting suikervrije varianten.

Vergelijkbare belastingen bestaan al in landen als het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. Het kabinet kijkt naar die voorbeelden om in te schatten hoe groot het effect op consumptie en inkomsten kan zijn.

Frisdrank als eerste aan de beurt

De directe gevolgen worden in eerste instantie zichtbaar in het frisdrankschap. De huidige verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken bedraagt ruim 26 euro per honderd liter, ofwel iets meer dan een kwartje per liter.

In de plannen die op tafel liggen, kan dat bedrag bijna verdubbelen tot rond de vijftig cent per liter. Voor een grote fles cola of sinas betekent dat al snel een merkbaar prijsverschil bij de kassa.

Formeel zijn de producenten degenen die de belasting afdragen. In de praktijk wordt vrijwel altijd verwacht dat zo’n verhoging grotendeels wordt doorberekend aan de consument, zowel in de supermarkt als in de horeca.

De onzichtbare koppeling met bieraccijns

Hier komt het deel dat veel mensen verbaast. De accijns op bier is in de Nederlandse wet gekoppeld aan de belasting op alcoholvrije dranken. Het minimumtarief voor bier mag namelijk niet lager liggen dan dat op frisdrank.

Op dit moment is dat geen probleem: bier wordt al zwaarder belast dan een liter cola. Maar zodra de belasting op alcoholvrije dranken bijna verdubbelt, komt het minimum dichter bij of zelfs boven het huidige bierniveau te liggen.

Het gevolg is technisch maar concreet: om de wettelijke ondergrens te respecteren, moet ook de bieraccijns mee omhoog. Niet omdat bier ineens als ongezonder wordt gezien, maar puur omdat de regels nu eenmaal aan elkaar vastzitten.

Wat dat betekent voor het kratje in jouw kar

Volgens de berekeningen die in de media circuleren, kan een standaard krat bier daardoor tussen ongeveer 70 cent en iets meer dan een euro duurder worden. Op één krat klinkt dat overzichtelijk, maar voor wie regelmatig inslaat tikt het op jaarbasis aan.

Voor de horeca is het verhaal nog gevoeliger. Daar werken kleine prijsverhogingen vaak versterkt door, omdat marges, btw en service-elementen meebewegen. Een pilsje op een terras kan dus harder in prijs stijgen dan je op basis van de pure accijns zou verwachten.

De brouwerijbranche heeft eerder al gewaarschuwd dat extra lasten in een toch al krappe markt vooral bij de consument neerslaan. Of dat ook in deze ronde gebeurt, hangt af van hoe de plannen uiteindelijk worden vormgegeven.

Suikervrij wordt juist aantrekkelijker

Niet alles wordt duurder. In de huidige plannen zou suikervrije frisdrank juist gunstiger uit de bus komen, omdat de hogere belasting vooral op de suikerrijke varianten gericht is. Dat past bij het oorspronkelijke doel van de maatregel: gezondere keuzes belonen.

Voor consumenten die de suikertaks willen omzeilen, ligt de oplossing in het frisdrankschap dus voor de hand. Voor bierdrinkers is dat lastiger, omdat de accijnskoppeling losstaat van de vraag of er suiker in het product zit.

Bredere prijsdruk op boodschappen

De discussie over bier en suikertaks valt samen met een breder beeld van oplopende boodschappenprijzen. Sinds 2021 zijn supermarktprijzen gemiddeld met dubbele cijfers gestegen, en brancheorganisaties waarschuwen voor verdere stijgingen in de komende jaren door onder meer hogere lonen, energiekosten en nieuwe heffingen.

De voedselinflatie op jaarbasis is intussen wel afgevlakt, maar veel huishoudens voelen de stapeling van de afgelopen jaren nog steeds. Een extra prijspuntje op bier of frisdrank komt daar bovenop, en raakt vooral mensen met een krap budget.

Wanneer merk je er iets van

De suikertaks wordt op zijn vroegst in 2030 ingevoerd, dus voor de korte termijn verandert er niets aan de prijs van je krat pils. Tussen nu en dan kunnen de plannen ook nog flink wijzigen, zeker omdat brancheorganisaties uit de drank- en horecasector zich roeren tegen de koppeling tussen frisdrank en bier.

Wat overblijft is een opmerkelijk voorbeeld van hoe één belastingmaatregel via een achterdeur ook een heel ander product kan raken. Een suikertaks die bier duurder maakt: het klinkt tegenstrijdig, maar het zit logisch in de wet ingebakken. En dat is precies waarom de discussie nu losbarst, ruim voordat de eerste euro daadwerkelijk wordt afgerekend.

Bron: Trendyvandaag.nl

Ook geschreven door: Biernet, Foodlog, PowNed