Cash uit je zak halen doen we bijna niet meer. De pinpas, de telefoon of het horloge doet het werk, en in de rij bij de supermarkt kijk je bijna raar op als iemand nog met muntjes staat te frunniken. Terwijl we daaraan wennen, ligt er in Brussel een volgende stap op tafel die veel groter is dan de meeste mensen doorhebben.
Het Europees Parlement heeft opnieuw groen licht gegeven voor de digitale euro. De Europese Centrale Bank mikt op invoering vanaf 2029, en de onderhandelingen met de lidstaten zijn inmiddels begonnen. Tijd om rustig uit te leggen wat dit eigenlijk is, en wat het voor jou zou kunnen betekenen.
Wat is de digitale euro eigenlijk?
De digitale euro is geen bitcoin, geen belegging en geen nieuwe app van een fintech-bedrijf. Het is simpelweg de digitale vorm van gewoon eurogeld, uitgegeven door de Europese Centrale Bank. Denk aan een briefje van vijf of een muntje van twee, maar dan in digitale vorm op je telefoon.
De ECB en De Nederlandsche Bank benadrukken dat de digitale euro bedoeld is als aanvulling op contant geld, niet als vervanging. Muntjes en briefjes blijven dus gewoon bestaan. Je krijgt er alleen een nieuwe betaalvorm bij, die naast je bankpas werkt.
Waarom wil Europa dit eigenlijk?
Op het eerste gezicht klinkt het onlogisch. We hebben toch al pinpassen, Tikkie, iDEAL en creditcards? Waarom dan nog een nieuwe munt? Het antwoord zit voor een groot deel bij twee Amerikaanse namen: Visa en Mastercard.
Een groot deel van het Europese betaalverkeer loopt via die twee bedrijven. Volgens de VRT wil Europa met de digitale euro minder afhankelijk worden van Amerikaanse betaalsystemen. De ECB spreekt over strategische autonomie, wat neerkomt op: als het in de wereld politiek even schuurt, willen we niet dat onze betaalpassen ineens haperen.
Daarnaast speelt de opkomst van stablecoins en cryptomunten mee. Die worden vaak in dollars uitgegeven en zonder toezicht van een centrale bank. Een publieke, Europese digitale munt is de tegenzet.
Zo zou betalen in de praktijk werken
Volgens de plannen krijg je straks een digitale portemonnee, waarschijnlijk in een aparte app of via je eigen bank. Daar zet je een bedrag op vanaf je gewone betaalrekening. Vervolgens kun je daarmee betalen in winkels, online, of geld overmaken naar iemand anders in de eurozone.
Interessant detail: er komen twee varianten. Een online-versie, waarmee je overal in Europa betaalt, en een offline-versie. Die laatste werkt zonder internet, direct van telefoon naar telefoon of naar een kassa. Handig als het netwerk plat ligt of als je in een gebied bent zonder bereik.
Vooral die offline-modus krijgt volgens Europarlementariërs een privacyniveau dat lijkt op contant geld. Bij offline-betalingen zou de bank in principe niet mee kunnen kijken met wat je koopt.
Er zit een limiet op wat je mag hebben
Een van de meest opvallende details in de plannen: je mag niet onbeperkt digitale euro’s aanhouden. De ECB praat over een houdlimiet, en in de discussie ligt een bedrag rond de 3.000 euro op tafel. Onder ondernemers werd zelfs gediscussieerd over lagere bedragen tussen 500 en 3.000 euro.
Waarom die grens? De ECB is bang dat mensen massaal spaargeld weghalen bij hun bank en op de digitale euro zetten. Dan zouden banken in problemen komen, want die hebben klantgeld nodig om leningen en hypotheken te verstrekken. Met een plafond blijft de digitale euro vooral een betaalmiddel, geen spaarpotje.
Wat betekent het voor jou als consument?
Voor de meeste mensen in de eurozone zal de dagelijkse boodschappen-ervaring niet radicaal veranderen. Je krijgt er simpelweg een extra betaaloptie bij. Wie prima uit de voeten kan met bankpas of Tikkie, hoeft de digitale euro helemaal niet te gebruiken. Deelname is niet verplicht.
Wel is de verwachting dat winkels en dienstverleners de digitale euro moeten accepteren, net zoals ze nu ook contant geld moeten aannemen. Dat is een van de onderwerpen waar Brussel en de lidstaten nog over onderhandelen. Ook privacy, distributie en het exacte houdlimiet liggen nog op de tekentafel.
Wat is de planning van hier tot 2029?
De stemming in het Europees Parlement was een belangrijke stap, maar nog niet de laatste. Volgens de NOS zijn de onderhandelingen tussen parlement en lidstaten nu bezig, en die duren zeker tot eind dit jaar door. Pas als daar witte rook uit komt, is de wet echt rond.
Parallel daaraan bereidt de ECB zich technisch voor. In 2027 wil de centrale bank starten met een testfase, waarin banken en betaalproviders in de praktijk gaan proberen hoe de digitale euro werkt. Bij een succesvolle proef kan de munt vanaf 2029 breed beschikbaar komen voor consumenten.
Tegen die tijd zul je waarschijnlijk vanzelf tegen de eerste apps aanlopen. Of je ‘m gaat gebruiken, is dan alsnog aan jou. Bij twijfel over wat het voor jouw persoonlijke financiën betekent, kun je het beste een financieel adviseur of je eigen bank raadplegen.
Bron: Man-Man
Ook geschreven door: NOS, NU.nl, VRT NWS