Duizenden Nederlanders hebben mogelijk nog geld tegoed van het UWV

Wie afhankelijk is van een WIA-uitkering kent het gevoel: elke maand tellen wat er binnenkomt, want de marges zijn dun. Juist die groep krijgt dit najaar eindelijk beweging te zien. Na jaren onderzoek begint het UWV vanaf oktober 2026 met het daadwerkelijk uitbetalen van vergoedingen aan mensen die te weinig kregen.

Wat er precies is misgegaan

De kern van het verhaal draait om het dagloon. Dat is het bedrag waarop je WIA-uitkering wordt gebaseerd, en dat wordt uitgerekend op basis van wat je verdiende voordat je ziek werd. Een klein rekenverschil bovenaan tikt maandenlang door in wat je op je rekening krijgt.

Bij het UWV bleek die berekening in een groot aantal gevallen niet te kloppen. Het gaat om WIA-uitkeringen die zijn vastgesteld tussen 1 januari 2020 en 31 december 2024. Daarnaast lopen er nog twee sporen: gemiste indexatie van daglonen tussen 1 juli 2006 en 31 december 2022, en fouten rond zogeheten loonloze tijdvakken bij uitkeringen die zijn ingegaan vanaf 1 juli 2015.

Hoe het aan het licht kwam

De aanleiding lag niet bij het UWV zelf, maar bij de rechter. De Centrale Raad van Beroep deed op 29 november 2023 en later op 30 juli 2024 uitspraken die duidelijk maakten dat de manier waarop UWV bepaalde loonelementen meenam, niet klopte met de regels. Daarmee kwam een sluimerend probleem in de openbaarheid.

De vakbond FNV had er al langer op gewezen dat er mogelijk tot 50.000 mensen te veel of te weinig uitkering hadden gekregen. Wat toen nog een schatting was, kreeg met de gerechtelijke uitspraken en het onderzoek van UWV harde contouren.

Om hoeveel mensen gaat het inmiddels?

Aanvankelijk sprak UWV over zo’n 43.000 dossiers die handmatig nagerekend moesten worden, uit een totaal van ongeveer 220.000 WIA-uitkeringen. Dat aantal is meegegroeid met het onderzoek. In het voorjaar van 2026 ging het om circa 47.000 herberekende toekenningen, en op de eigen overzichtspagina noemt UWV inmiddels ongeveer 51.000 uitkeringen die handmatig worden gecontroleerd.

Een grote groep mensen heeft intussen al bericht gekregen dat hun uitkering helemaal niet gecontroleerd hoeft te worden, of dat het dagloon na controle gewoon klopt. Wie nog wacht, krijgt elk kwartaal een update over de voortgang.

De planning: wat gebeurt er wanneer

De volgorde is belangrijk, want in de berichtgeving lopen twee momenten door elkaar. Vanaf de zomer van 2026 horen de eerste cliënten of hun uitkering te hoog of te laag was en wat dat betekent. UWV kan het dagloon en de uitkering vanaf dat moment ook echt verhogen.

De speciale vergoedingsregeling mag UWV vanaf 1 september 2026 uitvoeren. Het uitbetalen van de vergoeding over de periode waarin je dagloon te laag stond, kan vervolgens vanaf 1 oktober 2026. In de loop van het derde kwartaal hoort de doelgroep wanneer de uitkering omhooggaat en wanneer de nabetaling volgt. De hele hersteloperatie loopt naar verwachting door tot eind 2027.

Waarom niemand geld hoeft terug te betalen

Een van de belangrijkste knopen zat bij mensen die door de fout jarenlang te veel hadden gekregen. In juli 2025 werd definitief besloten dat het UWV geen terugvorderingen doet bij deze hersteloperatie. Wie dus jarenlang meer ontving door een berekeningsfout, hoeft dat niet alsnog uit eigen zak te betalen.

Wel wordt de uitkering voor de toekomst bijgesteld naar het juiste niveau. Gaat je uitkering daardoor omlaag, dan hanteert UWV een gewenningsperiode van twee maanden voordat het lagere bedrag ingaat. De keuze om niets terug te vorderen is gemaakt omdat het probleem bij het UWV lag, niet bij de mensen die de uitkering ontvingen.

Het toeslagen-valkuiltje dat werd voorkomen

Toch loerde er nog een probleem. Een nabetaling telt normaal mee als extra inkomen in het jaar waarin je ‘m ontvangt. Dat kan betekenen dat je toeslagen misloopt of moet terugbetalen, en dat je in een keer in een hoger belastingtarief valt. Dan schiet je met een nabetaling alsnog niks op.

Daarom is de compensatie vormgegeven als een eenmalige vergoeding die niet meetelt voor je verzamelinkomen. Het bedrag kan wel meetellen als vermogen, maar in verreweg de meeste gevallen blijf je ruim onder de vermogensgrens. Om dezelfde reden wordt het dagloon alleen naar de toekomst toe aangepast, zodat ook pensioenuitvoerders en verzekeraars niets met terugwerkende kracht hoeven te corrigeren. UWV geeft een gewijzigd dagloon zelf door aan je pensioenuitvoerder.

Vind je die constructie ongunstig voor jouw situatie? Dan mag je de vergoeding weigeren en in plaats daarvan verzoeken om je dagloon wel met terugwerkende kracht aan te passen. Voor wie twijfelt biedt UWV de mogelijkheid om gebruik te maken van onafhankelijk financieel advies.

Wat de Algemene Rekenkamer erover zegt

Dat het zo lang duurde voordat de fouten aan het licht kwamen, is door de Algemene Rekenkamer onder de loep genomen. Uit het rapport van december 2025, met de veelzeggende titel over blindheid voor signalen, blijkt dat het toezicht op de WIA-controles jarenlang tekortschoot en dat signalen over problemen niet goed werden opgepakt door zowel UWV als het ministerie van Sociale Zaken.

Even ongemakkelijk is de tweede conclusie: ook anderhalf jaar na het bekend worden van de fouten was de kwaliteit van de beoordelingen nog niet op orde. Deskundigen wijzen erop dat de WIA-regels en de systemen eromheen zo complex zijn dat de kans op nieuwe fouten reëel blijft, ook tijdens de hersteloperatie zelf.

Wat je zelf kunt doen als je in de WIA zit

Je hoeft zelf niets te ondernemen. UWV neemt contact op zodra jouw dagloon is gecontroleerd, meestal telefonisch en daarna bevestigd per brief. Let de komende maanden dus goed op post en berichten van UWV.

Zit er iets onduidelijks bij, of heb je vragen over hoe je dagloon is berekend, neem dan contact op met UWV voor uitleg. Twijfel je over de financiële gevolgen voor je toeslagen, pensioen of belastingaangifte, maak dan gebruik van het onafhankelijke financiële advies dat wordt aangeboden of raadpleeg een eigen adviseur.

Wat vooral opvalt in dit hele dossier, is hoe onzichtbaar zo’n rekenfout kan zijn. Een paar euro per dag verschil, jaar in jaar uit, en niemand die aan de bel trekt totdat de rechter erin duikt. Voor tienduizenden mensen komt er nu een correctie die eigenlijk allang op de deurmat had moeten liggen.

Bronnen: UWV, UWV overzicht herstelacties, Algemene Rekenkamer, Rijksoverheid.nl, Salaris Vanmorgen, Taxlive