Een vakkenvuller die je vraagt of je iets nodig hebt, draagt straks misschien een kleine camera op zijn borst. Albert Heijn start een proef met bodycams, omdat het personeel jaarlijks duizenden meldingen maakt van scheldpartijen, bedreigingen en geweld. Het is een opvallende stap voor een supermarkt die letterlijk om de hoek bij iedereen staat.
Wat de proef inhoudt
De grootste supermarktketen van Nederland gaat in een aantal winkels testen of bodycams helpen om escalaties te voorkomen. Het idee is simpel: een medewerker die merkt dat een situatie uit de hand dreigt te lopen, kan de camera aanzetten. Wie zichzelf op dat moment terugziet, kalmeert vaak vanzelf.
Albert Heijn loopt daarmee niet voorop. Concurrent Dirk experimenteerde eerder met bodycams op de winkelvloer, en ook bij Jumbo zijn extra maatregelen genomen om personeel te beschermen. De bodycam is in andere sectoren al langer gemeengoed, denk aan boa’s, conducteurs en handhavers in het openbaar vervoer.
Duizenden meldingen per jaar
Volgens de supermarktketen komen er jaarlijks duizenden meldingen binnen van medewerkers die op de werkvloer worden uitgescholden, bespuugd of fysiek belaagd. Het gaat van een nors snauwende klant bij de zelfscan tot openlijk geweld bij de servicebalie. Niet zelden zijn het jonge medewerkers die zo’n confrontatie als eerste te verduren krijgen.
Het bedrijf heeft eerder al gezegd dat de verharding van de maatschappij ook in de schappen voelbaar is. Mensen zijn sneller geïrriteerd, hebben minder geduld en zoeken vaker de confrontatie. Dat is geen gevoel maar een trend die in de hele detailhandel zichtbaar is.
Niet de eerste stap
De bodycam-pilot komt boven op een hele reeks maatregelen die Albert Heijn de afgelopen tijd heeft genomen. Eerder verdwenen al de persoonlijke naambordjes van het uniform: in plaats van een voornaam staat er nu ‘Wij zijn Team Albert Heijn’. De aanleiding daarvoor was dat collega’s via hun naam soms werden teruggevonden op social media, met vervelende reacties als gevolg.
Ook werden de huisregels in de winkel aangescherpt. Wie zich misdraagt, kan rekenen op een waarschuwing of zelfs een winkelverbod. En er kwam een interne campagne om medewerkers aan te moedigen elk incident te melden, zodat het probleem niet stilletjes onder het tapijt verdwijnt.
Wat zijn de regels rond bodycams?
Een bodycam in de winkel is geen onschuldig speeltje. De Autoriteit Persoonsgegevens liet zich eerder kritisch uit over het gebruik bij supermarkt Dirk. De toezichthouder vond het zorgelijk dat de incidenten blijkbaar zo ernstig zijn dat een bedrijf zo’n middel überhaupt nodig acht.
Tegelijk benadrukt de toezichthouder dat het gebruik aan strikte voorwaarden gebonden is. Zo moet duidelijk zichtbaar zijn dat er gefilmd kan worden, mag de camera niet continu aanstaan en moeten beelden zorgvuldig bewaard en weer gewist worden. Privacy van klanten en personeel staat dus permanent op de balans.
Wat merk je er als klant van?
Voor de gewone klant verandert er in de praktijk weinig. Wie netjes zijn boodschappen doet, krijgt geen camera in zijn gezicht. De bodycam is bedoeld als noodrem, niet als surveillance-instrument waarmee elke handeling bij de zelfscan wordt vastgelegd.
Wel is de symbolische lading groot. Een supermarkt die zijn personeel met camera’s op de borst de werkvloer opstuurt, vertelt impliciet ook iets over hoe ver het inmiddels is gekomen. Voor veel medewerkers, vaak scholieren en studenten met een bijbaan, voelt het als een schamele bescherming bij wat eigenlijk een doodgewone bijbaan zou moeten zijn.
Een breder probleem in de retail
De problemen blijven niet beperkt tot Albert Heijn. In bouwmarkten, drogisterijen, modeketens en andere supermarkten klinken vergelijkbare geluiden. Werkgevers in de retail luiden al langer de noodklok over agressie tegen kassières, vakkenvullers en servicemedewerkers.
Branche-organisaties wijzen op meerdere oorzaken: krapte op de arbeidsmarkt, korte lontjes na jaren van crises, betalingsstress bij klanten en een algeheel ongeduld dat zich uit op de plek waar mensen elkaar nog wel tegenkomen, namelijk de winkel om de hoek. De supermarkt is, of we het nu willen of niet, een spiegel van de samenleving.
Hoe nu verder
Hoe groot de proef precies is en in welke winkels de bodycams worden ingezet, daar is de keten terughoudend over. Logisch, want de exacte locaties willen ze niet etaleren. Wel is duidelijk dat de uitkomst van de pilot bepaalt of de camera’s straks in meer filialen verschijnen.
Als de aanpak werkt en escalaties daadwerkelijk afnemen, is de kans groot dat ook andere ketens volgen. Lukt het niet, of zijn de privacy-haken en ogen te groot, dan zal Albert Heijn weer terug naar de tekentafel moeten. Eén ding staat vast: dat dit gesprek überhaupt gevoerd wordt, zegt veel over de toon op de winkelvloer in 2026.
Ook geschreven door: NOS
Bron: AD