Het aantal jongeren dat na een ongeluk met een elektrische fiets in het ziekenhuis belandt, is de afgelopen jaren schrikbarend toegenomen. Artsen, onderzoekers en politici slaan alarm, omdat vooral hoofdletsel steeds vaker voorkomt. De druk om in te grijpen wordt daardoor met de dag groter.
Minister wil landelijke helmplicht voor jongeren
Demissionair minister van Infrastructuur Robert Tieman kondigde aan dat jongeren tot 18 jaar vanaf juli 2027 verplicht een fietshelm moeten dragen zodra ze een e-bike of fatbike besturen. Volgens hem is dit geen vrijblijvende maatregel: hersenletsel is sinds 2020 maar liefst zes keer zo vaak vastgesteld bij deze groep. Een helm kan daarbij het verschil maken tussen lichte en blijvende schade.
Cijfers tonen forse stijging van hoofdletsel
Uit onderzoek van VeiligheidNL blijkt dat het aantal spoedopnames na ongelukken met elektrische fietsen tussen 2020 en 2024 is verdubbeld. Binnen de leeftijdscategorie 12 tot 18 jaar gaat het opvallend vaak om zwaar hoofdletsel. Waar in 2020 fatbikes nauwelijks een rol speelden, werden er vier jaar later al meer dan 300 slachtoffers geregistreerd die met dit type fiets waren betrokken.
Fatbikes populair maar ook omstreden
Voor scholieren zijn fatbikes uitgegroeid tot hét vervoermiddel. Het stoere uiterlijk en de hoge snelheid maken ze aantrekkelijk, maar gemeenten klagen steeds vaker over drukke fietspaden en gevaarlijke verkeerssituaties. Rond scholen worden opstoppingen gemeld en ouders vrezen voor de veiligheid van hun kinderen.
Geen aparte regels voor fatbikes
Hoewel de Tweede Kamer eerder aandrong op strengere regels specifiek voor fatbikes, tonen drie onafhankelijke onderzoeken aan dat een aparte categorie niet uitvoerbaar is. Fabrikanten kunnen technische eisen eenvoudig omzeilen en de benodigde meetapparatuur voor handhaving bestaat nog niet. Bovendien blijkt uit de analyses dat fatbikes niet per se gevaarlijker zijn dan andere e-bikes: gewicht en vermogen leiden niet automatisch tot meer ongelukken.
Gevolgen voor andere elektrische voertuigen
Een aparte categorie zou ook gevolgen hebben gehad voor bakfietsen en driewielers. Vooral gezinnen en ouderen zouden hierdoor onnodig geraakt worden door regelgeving die eigenlijk bedoeld was om jongeren te beschermen. Daarom kiest de minister voor een generieke maatregel: één regel die voor alle jongeren geldt en makkelijker te handhaven is.
Gemeenten vragen om snelle actie
Veel gemeenten zien dat e-bikes en fatbikes het straatbeeld beheersen. Vooral rond scholen ontstaan chaotische situaties waarbij jongeren met hoge snelheid tussen andere fietsers door laveren. Door de landelijke helmplicht hopen beleidsmakers het aantal ernstige verwondingen flink terug te dringen.
Helm als eenvoudige maar effectieve bescherming
Medisch specialisten benadrukken dat een helm de kans op ernstig hersenletsel met tientallen procenten kan verkleinen. Jongeren die nu zonder bescherming rijden, lopen bij een val groot risico op blijvende schade. De invoering van de helmplicht wordt gezien als een relatief eenvoudige stap die veel leed kan voorkomen.
Toekomstig debat onvermijdelijk
Ondanks het besluit van de minister is duidelijk dat de discussie niet stopt. De rol van e-bikes in het verkeer, de populariteit van fatbikes en de groeiende druk op ziekenhuizen blijven onderwerp van maatschappelijk debat. Ouders, scholen en gemeenten blijven aandringen op meer bewustwording en handhaving.
De cijfers laten zien dat de risico’s van elektrische fietsen niet langer te negeren zijn. Het verplicht dragen van een helm kan jongeren beter beschermen en mogelijk honderden ziekenhuisopnames schelen. Toch blijft de vraag of dit voldoende is, of dat er aanvullende maatregelen nodig zijn. Wat denk jij: is een landelijke helmplicht de juiste oplossing, of moet er meer gebeuren? Deel je mening op onze Facebookpagina en praat mee in de discussie.