Premier Rob Jetten zet de komende jaren vol in op een hechtere band met Duitsland. Volgens de D66-leider moeten Nederland en zijn oosterbuur samen het voortouw nemen om Europa economisch, militair en technologisch weer op de kaart te zetten. Een opvallend duidelijke koerskeuze van een kabinet dat nog maar net op stoom komt.
Jetten benadrukt dat de samenwerking verder gaat dan vriendelijke woorden op een persconferentie. Hij wil concrete afspraken: over de economie, over veiligheid en over technologie. Drie thema’s die in Brussel steeds vaker als één pakket worden gezien.
Waarom Duitsland en niet bijvoorbeeld Frankrijk?
Voor Nederland is Duitsland al jaren de belangrijkste handelspartner. Een groot deel van onze export gaat via de Rijn de Duitse fabrieken in en weer terug. Als de Duitse industrie hapert, voelen Nederlandse toeleveranciers dat vrijwel direct in de portemonnee.
Bovendien zit er sinds vorig jaar een nieuwe bondskanselier in Berlijn: Friedrich Merz van de CDU. Jetten maakte begin dit jaar al kennis met hem tijdens een werkbezoek aan Berlijn. Toen klonk de toon vooral aftastend. Nu, een paar maanden verder, lijkt die kennismaking om te slaan in een echte werkrelatie.
Economie: meer dan handel alleen
Op economisch vlak draait het volgens Jetten niet langer alleen om handel en logistiek. De Europese industrie staat onder druk van Chinese concurrentie en Amerikaanse subsidies. Wie chips, batterijen of medicijnen wil blijven maken in Europa, kan dat volgens hem het beste in een Nederlands-Duits blok regelen.
Dat past in een bredere Europese discussie over strategische autonomie. Het idee: belangrijke producten en grondstoffen niet meer volledig afhankelijk maken van landen buiten de EU. Duitsland heeft de industrie, Nederland heeft de havens, kennisclusters en een sterke dienstensector. Die combinatie is volgens Jetten goud waard.
Veiligheid: de oorlog op de oostgrens blijft dichtbij
Veiligheid is een tweede pijler. De oorlog in Oekraïne raakt na al die jaren nog steeds de Europese begrotingen, de wapenvoorraden en de gasprijs. Duitsland investeert miljarden in zijn krijgsmacht en is bezig met een grootschalige modernisering.
Voor Nederland ligt het voor de hand om in dat kielzog mee te bewegen. Defensie-aankopen worden steeds vaker gezamenlijk gedaan en militaire eenheden zijn deels geïntegreerd. Jetten wil die lijn doortrekken, zonder dat hij meteen concrete bedragen of materieel-keuzes op tafel legt.
Technologie: chips, AI en de race tegen de tijd
De derde pijler is technologie. Nederland heeft met ASML een sleutelspeler in de chipindustrie. Duitsland herbergt grote auto- en machinebouwers die diezelfde chips hard nodig hebben. Op het gebied van kunstmatige intelligentie en kwantumtechnologie loopt Europa achter op de Verenigde Staten en China.
Door onderzoeksbudgetten, regelgeving en investeringen meer op elkaar af te stemmen, hopen Den Haag en Berlijn die achterstand in te lopen. Concrete projecten zijn er nog niet aangekondigd, maar de intentie is duidelijk.
Wat betekent dit voor de gewone Nederlander?
Op korte termijn merk je hier als burger weinig van. Geen nieuwe regels, geen ander paspoort, geen plotselinge prijsdaling in de supermarkt. Toch kan een hechtere band met Duitsland op termijn invloed hebben op hele praktische zaken.
Denk aan grensoverschrijdend werken, snellere treinen tussen randstad en Ruhrgebied, betere afstemming over energie en netcongestie, of gezamenlijke inkoop van medicijnen. Allemaal terreinen waarop Nederland en Duitsland elkaar al raken, maar waar bureaucratie nog vaak roet in het eten gooit.
Tegenwind ligt op de loer
Het verbond is niet zonder risico. In Berlijn loopt de coalitie tegen interne meningsverschillen aan, onder meer over migratie en de begroting. In Den Haag moet Jetten zijn eigen kabinet bij elkaar houden en kan binnenlandse kritiek snel oplaaien.
Daar komt bij dat andere EU-landen, met Frankrijk voorop, scherp in de gaten houden of Nederland en Duitsland niet te veel als duo gaan optreden. Een te dominant ‘Berlijn-Den Haag-as’ kan in Brussel net zo goed weerstand oproepen als steun.
Of de plannen van Jetten ook echt landen, hangt af van hoe snel beide regeringen knopen kunnen doorhakken. De komende Europese toppen worden daarbij belangrijke ijkmomenten. Voor nu is vooral duidelijk dat de premier zijn kaarten openlijk op Duitsland zet en daarbij weinig ruimte laat voor twijfel over de richting.
Bron: Metro Nieuws
Ook geschreven door: Nieuws.nl, De Dagelijkse Standaard, NOS