Het kabinet onder leiding van premier Rob Jetten staat voor een lastige opgave: het belastingplan voor komend jaar haalt in geen van beide Kamers een meerderheid. Daarom voert het minderheidskabinet opnieuw overleg met de oppositie. Waar het over gaat, is welke heffing er straks geldt op spaargeld, beleggingen en mogelijk ook op erfenissen.
Overleg in het weekend op het Catshuis
Op zaterdag 24 oktober kwam de kabinetstop samen op het Catshuis. Daar presenteerden minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) en staatssecretaris Eelco Eerenberg (D66) een nieuw voorstel voor box 3. Ook premier Jetten en de vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA) zaten aan tafel.
Volgens ingewijden waren het goede gesprekken, met nog wat open vragen. Wat er precies in het nieuwe voorstel staat, is niet bekendgemaakt. Wel meldde het ministerie van Financiën dat het kabinet een brede meerderheid zoekt en daarvoor opnieuw met zeven oppositiepartijen gaat praten.
Zeven partijen, zeven verlanglijstjes
Op de gastenlijst staan JA21, SGP, BBB, PRO, Volt, ChristenUnie en 50PLUS. Dat is een opvallend brede mix, van rechts tot links. De Kamer roept al langer dat het kabinet een keuze moet maken tussen die twee kanten, maar het kabinet zegt juist op steun van beide te mikken.
Het lastige is dat veel partijen hun steun koppelen aan wensen die weinig met belastingen te maken hebben. BBB wil dat het stikstofplan van tafel gaat. SGP-leider Chris Stoffer wil praten over medisch-ethische kwesties. JA21-leider Joost Eerdmans wil het plan alleen steunen als de dwangoptie uit de spreidingswet voor asielzoekers niet wordt uitgevoerd.
PRO, de partij van Jesse Klaver, wil juist dat de lasten op arbeid omlaag gaan en dat rijke Nederlanders meer gaan betalen. Klaver nodigde Jetten een week eerder al uit om tijdens het reces te onderhandelen.
Waar draait het eigenlijk om?
Het hart van de discussie is box 3, de belasting op spaargeld en beleggingen. Het kabinet wil koerswinst op onder meer aandelen en obligaties vanaf 2028 pas belasten als je ze verkoopt. Dat heet een vermogenswinstbelasting en zou een einde moeten maken aan jarenlang gedoe rond het huidige stelsel.
Die verandering kost geld, en daar wringt de schoen. Eerder wilde het kabinet onder meer het heffingsvrije vermogen in box 3 verlagen. Daardoor zouden meer kleine spaarders en beleggers belasting gaan betalen. Daar kwam stevige kritiek op uit de Kamer, onder meer van JA21. Inmiddels zoekt het kabinet naar een andere manier om het gat te dichten.
Een meerderheid in de Tweede Kamer gaf begin oktober aan te willen kijken naar de erf- en schenkbelasting als alternatieve geldbron. Zo stelde ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis voor om de zogenoemde papieren schenking in te perken. Coalitiepartij VVD vindt een aanpassing van de erfbelasting echter geen goed idee.
De rekensom in de Eerste Kamer
Ook als het in de Tweede Kamer lukt, is het pakket er nog niet. De coalitie van D66, VVD en CDA heeft in de Eerste Kamer maar 22 van de 75 zetels. Met PRO en Volt erbij is er volgens berekeningen direct een meerderheid in de senaat, maar aan rechterzijde ligt dat een stuk lastiger.
BBB is met elf senatoren de tweede partij in de Eerste Kamer en daarmee een belangrijke speler. Maar zelfs met BBB erbij heeft het kabinet daar nog extra steun nodig. En juist BBB legt de lat hoog met haar eis over het stikstofbeleid.
Eerste gesprekken: nog geen doorbraak
Op zondag sprak BBB als eerste met het kabinet. Fractievoorzitter Henk Vermeer en Kamerlid Femke Wiersma hadden een digitaal overleg van ongeveer drie kwartier met Jetten, Heinen en landbouwminister Jaimi van Essen. Vermeer sprak van een goed gesprek, maar nieuwe voorstellen kreeg zijn partij nog niet te horen.
Een doorbraak bleef ook daarna uit. Het kabinet wil 350 miljoen euro uittrekken om de geplande lastenverzwaring voor werkenden in 2027 te verzachten. Vermeer noemde dat bedrag een ‘druppel op een gloeiende plaat’. BBB en JA21 vinden allebei dat het kabinet nog steeds geen duidelijke keuzes maakt.
Jetten riep de partijen op om het belastingplan vooral op de inhoud te beoordelen. Volgens hem zitten er veel plannen in die beter zijn voor mensen en bedrijven. JA21 was maandagavond aan de beurt op het ministerie van Algemene Zaken, terwijl de Tweede Kamer overdag debatteerde over het plan.
Verdeelde reacties en een tikkende klok
Het onderwerp leeft, ook online onder de noemer kabinet-Jetten. Het sentiment is gemengd: de een ziet een kabinet dat netjes de samenwerking zoekt, de ander vindt het onderhandelen met zoveel partijen tegelijk juist rommelig. Beide kampen laten zich horen.
Veel tijd is er niet. Op 12 november moet de Tweede Kamer stemmen over het belastingplan. Daarna moet ook de Eerste Kamer er nog mee instemmen, want normaal gesproken gaan de nieuwe belastingregels op 1 januari in.
Wat betekent dit voor jou?
Voorlopig verandert er voor spaarders, beleggers en erfgenamen nog niets. Alles hangt af van welke afspraken het kabinet de komende dagen weet te maken, en met welke partijen. Bij twijfel over je eigen situatie: raadpleeg een financieel adviseur.
Eén ding is duidelijk: dit minderheidskabinet moet voor elk groot plan opnieuw op zoek naar steun. Of dat nu via links, rechts of een mix lukt, wordt de komende weken spannend. Het antwoord bepaalt mede hoeveel belasting jij straks betaalt over je spaargeld.
Bron: X (Twitter)
Ook geschreven door: WNL, Reformatorisch Dagblad, Nederlands Dagblad