Kabinetscrisis zorgt voor opvallende verschuiving in nieuwe peiling Maurice de Hond

Het kabinet kraakt in zijn voegen na de ruzie over het Belastingplan. Je zou verwachten dat de VVD daar in de peilingen flink voor moet bloeden. Maar de nieuwste meting van Maurice de Hond laat een veel vreemder beeld zien, en dat zit hem vooral in wat de eigen VVD-kiezers zeggen.

Pro blijft bovenaan staan

Eerst de grote lijnen. Als er nu verkiezingen zouden zijn, wordt Progressief Nederland (Pro) van Jesse Klaver volgens deze peiling de grootste partij met 32 zetels. Dat is er één meer dan een week eerder.

De PVV van Geert Wilders blijft steken op 21 zetels. Daarmee zit er tussen de nummers één en twee een gat van maar liefst elf zetels. Een flinke voorsprong, zeker als je bedenkt hoe snel peilingen in Den Haag kunnen omslaan.

JA21 houdt de derde plek vast met 16 zetels. Toch is dat geen goed nieuws voor de partij: een week eerder stond JA21 nog op 18. Die daling van twee zetels is in deze vergelijking groter dan de winst van Pro.

Coalitiepartijen klimmen voorzichtig

Op de vierde plaats staan twee regeringspartijen naast elkaar. D66 blijft stabiel op 14 zetels. De VVD komt ook uit op 14, één meer dan in de meting van 6 november.

Het CDA, de derde partij in het kabinet, gaat van 11 naar 12 zetels. Samen komen de drie coalitiepartijen zo op 40 van de 150 zetels, tegen 38 een week eerder. Een kleine plus dus, midden in een crisis. Forum voor Democratie levert juist één zetel in en zakt naar 11.

Waar ging de ruzie ook alweer over?

De aanleiding voor alle onrust is het Belastingplan voor 2027. D66 en CDA maakten daarover afspraken met Pro en Volt. Een van die afspraken was dat vermogen zwaarder belast gaat worden, en daar was de VVD fel op tegen.

Toch stemde de Tweede Kamer in met het plan. Daarmee werd de VVD binnen haar eigen kabinet als het ware overstemd door de coalitiepartners samen met oppositiepartijen. Sindsdien ligt de vraag op tafel of de drie partijen na zo’n botsing nog wel met elkaar door één deur kunnen.

Het opvallende signaal van de eigen achterban

De Hond legde zijn deelnemers die vraag ook direct voor. Moet de VVD uit het kabinet stappen? Van alle ondervraagden zei 56 procent ja.

Nog opvallender: onder de ondervraagde VVD-kiezers lag dat percentage zelfs op 59. Een meerderheid van de eigen achterban vindt dus dat de partij het kabinet beter kan verlaten. En dat terwijl diezelfde partij in de zetelverdeling er juist een zetel bij krijgt.

Voor VVD-leider Dilan Yeşilgöz zijn dat twee heel verschillende boodschappen uit één en dezelfde peiling. Aan de ene kant houdt haar partij stand bij de kiezer. Aan de andere kant wil een meerderheid van haar eigen ondervraagde kiezers dat ze vertrekt uit de regering.

Eigen upload

Zeven op de tien rekenen op de stembus

De Hond vroeg ook wat mensen verwachten dat er gaat gebeuren. Zeven op de tien deelnemers denken dat er in 2027 nieuwe Tweede Kamerverkiezingen komen. Dat is ruim 70 procent die rekening houdt met een vervroegde gang naar de stembus.

Let wel: een verwachting is iets anders dan een wens. Je kunt denken dat het kabinet het niet redt en tegelijk hopen dat de partijen er toch samen uitkomen. Die vraag zegt dus vooral iets over het vertrouwen dat mensen hebben in de stabiliteit van deze coalitie.

Waarom de timing ertoe doet

De peiling werd gehouden op vrijdagmiddag 13 november, onder bijna 6.000 Nederlanders. Dat was een dag na het debat over het Belastingplan. De emoties van dat debat waren dus nog vers.

Tegelijk betekent het dat de gesprekken die de coalitiepartijen in het weekend voerden nog niet in de antwoorden konden meewegen. De cijfers zijn daarom een momentopname van de stemming op die vrijdag. Wat er daarna achter de schermen is besproken, kan het beeld alweer veranderen.

Wie is Maurice de Hond ook alweer?

Maurice de Hond is al decennialang een van de bekendste opiniepeilers van Nederland. Zijn wekelijkse metingen worden in Den Haag nauwlettend gevolgd, al zijn peilingen nooit hetzelfde als een echte verkiezingsuitslag. Het zijn steekproeven die een richting aangeven, geen voorspelling met garantie.

Toch maken deze cijfers één ding duidelijk: de kabinetscrisis houdt Nederland bezig, en de VVD zit in een lastige spagaat. Blijft de partij zitten, dan negeert ze een meerderheid van de eigen ondervraagde achterban. Stapt ze eruit, dan zijn die verwachte verkiezingen ineens heel dichtbij. De komende weken zullen uitwijzen welke kant het opgaat.

Bron: Kijknieuws