De afgelopen dagen leek de herfst nog even op pauze te staan. Veel zon, zachte temperaturen en lange middagen buiten. Maar vanaf midden deze week krijgt Nederland een heel ander weerbeeld voor de kiezen, met wind, buien en zelfs kans op de eerste vorst van het seizoen.
Nog twee rustige dagen, dan draait het om
Maandag en dinsdag zijn volgens de NOS nog twee grotendeels droge dagen. In de ochtend kan het hier en daar grijs beginnen, maar overdag breekt de zon regelmatig door. Veel wind staat er voorlopig ook niet.
Vanaf woensdag komt er, zoals de NOS het noemt, een depressietrein op gang. Lagedrukgebieden schuiven dan geleidelijk dichterbij vanuit het westen. Het gevolg: meer wind, meer buien en een weerbeeld dat per uur kan omslaan.
De timing van zulke lagedrukgebieden blijft altijd wat langer onzeker. Het ene moment van de dag kan ronduit herfstig zijn, met regen en windstoten, en een paar uur later klaart het weer sterk op. Precieze voorspellingen voor woensdag tot en met het weekend worden later deze week scherper.
Eerste nachtvorst van het seizoen in zicht
Behalve meer wind en regen is er nog iets opvallends: de kans op de eerste officiële vorst van dit najaar. Weeronline houdt rekening met minima tussen 1 en 7 graden in de nacht naar dinsdag, met regionaal grondvorst en mogelijk ook echte vorst in de weerhut.
Normaal gesproken komt de eerste officiële vorst in De Bilt rond 7 november voor. Als het nu al zover is, zou dat vrij op tijd zijn vergeleken met vorig jaar, toen de eerste vorst pas halverwege november viel. Zeker is het nog niet, want één enkele graad verschil kan al bepalend zijn.
Grondvorst betekent dat de temperatuur vlak boven de grond onder nul zakt, terwijl het op twee meter hoogte nog net boven nul kan blijven. Voor planten en tuin maakt dat verschil in de praktijk weinig uit: gevoelige potplanten voelen het als eerste.
Waarom het weer zo snel kan omslaan
Dat Nederland zo abrupt van rustig nazomerweer naar echte herfst gaat, komt door de stroming op grote hoogte. De straalstroom, een krachtige luchtstroom hoog in de atmosfeer, verlegt zich en gaat lagedrukgebieden vanaf de Atlantische Oceaan onze kant op sturen.
Zo’n depressietrein hebben we vorig jaar ook gezien. Toen zorgden najaarsstormen voor flinke schade en code oranje in het westen en noorden van het land. Of het deze week ook zo onstuimig wordt, is nog niet te zeggen. Weerbureaus noemen voorlopig vooral wisselvallig weer en toenemende wind, geen storm.
Wat merk je er thuis van?
Een plotselinge omslag naar koudere nachten is iets om even bij stil te staan. Buitenkranen die nog openstaan, tuinslangen vol water en gevoelige planten op het terras zijn de eerste dingen die last kunnen krijgen van een nachtje vorst.
Ook de cv-ketel kan er iets van merken. Veel ketels hebben een afvoerpijpje aan de buitenmuur. Als dat pijpje bij strenge vorst dichtvriest, kan de ketel op storing slaan. Isoleren met speciaal materiaal of een stuk tempex kan helpen, maar dat is iets om rustig te bekijken, niet in paniek.
Voor fietsers en wandelaars is het slim om een windjack en regenkleding paraat te hebben. Vooral woensdag en donderdag kan het weer per rit anders zijn: zonnig vertrek, nat thuiskomen.
Herfst volgens het boekje
Eigenlijk is wat er nu op komst is helemaal niet zo bijzonder. Oktober staat in Nederland bekend als een maand met veel afwisseling: korte periodes van warme nazomerlucht, afgewisseld door westelijke stromingen met regen en wind.
Dat we tot nu toe zoveel zon hebben gehad, maakte het makkelijk om te vergeten dat het seizoen gewoon doorloopt. Nu komt de kalender het weerbeeld inhalen. De dagen worden korter, de nachten langer en de kans op vorst neemt met de week toe.
Hoe hard de depressietrein precies toeslaat en of de eerste vorst echt wordt genoteerd, wordt de komende dagen duidelijker. Wie van het seizoen houdt, kan zich alvast opmaken voor paddenstoelen in het bos, kleurende bladeren en de typisch Nederlandse mix van zon, bui en wind binnen één middag.
Bron: NOS
Ook geschreven door: Hart van Nederland, ANP persportaal (Weeronline), Weeronline