Nieuwe zetelpeiling komt hard aan bij D66 en PVV

De eerste zetelpeiling sinds de presentatie van het nieuwe kabinet zorgt meteen voor opschudding in politiek Den Haag. De nieuwste cijfers van EenVandaag en onderzoeksbureau Verian laten een verschuiving zien die niemand kan negeren. Met name D66 en het CDA leveren stevig in, terwijl de PVV juist weer terrein wint.

Wat deze peiling extra interessant maakt, is de timing. Het kabinet onder leiding van Rob Jetten is nog maar net gepresenteerd, en toch lijkt het vertrouwen van een deel van de kiezers al onder druk te staan. De verschillen tussen de grootste partijen zijn klein, waardoor elke zetel telt en de machtsverhoudingen broos ogen.

D66 zakt onder symbolische grens

Voor D66 voelt deze meting als een serieuze waarschuwing. De partij komt uit op 22 zetels en duikt daarmee onder de 26 zetels die bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen werden behaald. In de vorige peiling stond de partij nog op dat aantal, waardoor het verlies extra zichtbaar is.

De daling hangt samen met onvrede over het coalitieakkoord en de doorrekening door het Centraal Planbureau. Vooral keuzes rond zorg, sociale zekerheid en koopkracht roepen vragen op bij voormalige kiezers die zich minder herkennen in de gemaakte compromissen.

Onvrede over economische keuzes

Uit de cijfers blijkt dat een deel van de achterban moeite heeft met de economische koers. Sommige oud-stemmers vinden dat D66 te veel heeft toegegeven tijdens de onderhandelingen met coalitiepartners. Dat sentiment vertaalt zich nu in zetelverlies.

Met name lage- en middeninkomens zouden volgens critici relatief zwaar worden geraakt door belastingmaatregelen. Het gevoel dat de balans zoek is, tast het vertrouwen aan. In een politiek landschap waar marges klein zijn, kan zo’n verschuiving grote gevolgen hebben.

CDA ziet steun afbrokkelen

Ook het CDA moet terrein prijsgeven en komt uit op 14 zetels. De partij verliest daarmee opnieuw steun ten opzichte van eerdere metingen. Net als bij D66 speelt de economische richting van het kabinet een belangrijke rol in de kritiek.

Vertrokken kiezers wijzen op beloften rond koopkracht en zorgkosten die volgens hen onvoldoende worden waargemaakt. Het idee dat vermogenden relatief worden ontzien, leeft onder een deel van de achterban en zorgt voor groeiende afstand tot de partijtop.

VVD blijft opvallend stabiel

De VVD blijft steken op 23 zetels en houdt daarmee gelijke tred met de grootste partijen in de peiling. Ondanks eerdere signalen van twijfel onder kiezers, vertaalt dat zich voorlopig niet in zetelverlies.

Dat is opmerkelijk, omdat ook VVD-stemmers kritisch zijn over onderdelen van het coalitieakkoord. Toch lijkt de partij vooralsnog te profiteren van een stabiele kern die niet snel overstapt, zelfs niet in een periode van politieke onzekerheid.

PVV herstelt zich na eerdere klap

De PVV laat juist een herstel zien. Na een eerdere terugval naar 18 zetels stijgt de partij nu naar 21 zetels. Daarmee nadert zij opnieuw de kopgroep en wordt het speelveld nog dichter op elkaar gedrukt.

Partijleider Geert Wilders reageerde enthousiast via sociale media op de stijging. Zijn boodschap is duidelijk: volgens hem is de weg omhoog ingezet. Of dat structureel is, zal in volgende peilingen moeten blijken.

GroenLinks-PvdA en SP stabiel tot licht positief

GroenLinks-PvdA blijft stabiel op 22 zetels. De partij profiteert niet zichtbaar van het verlies bij D66, maar levert ook geen zetels in. Dat wijst op een relatief vaste achterban.

De SP krabbelt licht op naar 5 zetels. Hoewel het om een bescheiden stijging gaat, kan dit een eerste signaal zijn dat de partij weer aansluiting vindt bij kiezers die zich zorgen maken over koopkracht en sociale voorzieningen.

Versnippering blijft het sleutelwoord

Wat vooral opvalt, is hoe dicht de grootste partijen bij elkaar liggen. Vier partijen schommelen tussen de 21 en 23 zetels. Een dominante speler ontbreekt, waardoor coalitievorming in de toekomst opnieuw een puzzel dreigt te worden.

Daarachter volgt een brede middenmoot met onder meer het CDA en kleinere partijen. Ook de BoerBurgerBeweging staat op 3 zetels. Daarbij moet worden aangetekend dat de interne onrust rond Caroline van der Plas mogelijk nog niet volledig is verwerkt in deze cijfers.

Gemeenteraadsverkiezingen als eerste test

De gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart gelden als eerste serieuze graadmeter voor het kabinet-Jetten. Volgens het onderzoek zegt 52 procent van de kiezers dat landelijke politiek meespeelt bij hun lokale stemkeuze.

Opvallend is dat die invloed vooral negatief uitpakt voor het kabinet. Kiezers die neigen naar partijen als PVV of andere oppositiepartijen geven aan dat hun stem ook een signaal richting Den Haag is. Dat maakt de komende weken politiek gezien extra spannend.

De vraag is nu of deze zetelpeiling een tijdelijke correctie is of het begin van een bredere trend. De marges zijn klein, het vertrouwen broos en de concurrentie moordend. Feit is dat geen enkele partij zich rijk kan rekenen.

Politiek draait om vertrouwen, geloofwaardigheid en het gevoel dat keuzes eerlijk uitpakken. Wanneer dat gevoel wankelt, zie je het direct terug in de peilingen. Wat zeggen deze cijfers volgens jou over de koers van het kabinet en de toekomst van Den Haag? Praat mee en deel je mening op Facebook.