De ramen zitten al weken dicht, de verwarming knippert aan en de tuinmeubelen staan onder zeil. En toch hoor je ’s avonds opeens weer dat irritante zoemen vlak boven je kussen. Hoe kan dat eigenlijk, een mug midden in oktober?
De gewone huissteekmug (Culex pipiens) houdt zich veel langer in de buurt dan de meeste mensen denken. Juist in de herfst zoeken bevruchte vrouwtjes een plek om de winter door te komen, en jouw huis is daarvoor eigenlijk ideaal. Donker, droog, windstil en lekker rond de vijftien graden: beter kan een mug het niet treffen.
Waarom je in oktober nog muggen hoort
Mannetjesmuggen sterven zodra het echt kouder wordt. De vrouwtjes die bevrucht zijn, doen iets anders: zij gaan in een soort winterslaap, diapauze genoemd. In die toestand kunnen ze maanden overleven, zolang ze maar een beschutte plek vinden waar het niet vriest.
Volgens het European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) is dit precies de manier waarop de populatie zich elk jaar in stand houdt. Zodra het in het voorjaar warmer wordt, worden diezelfde vrouwtjes weer actief, zoeken bloed en leggen eieren. Een mug die jou nu in oktober steekt, kan dus de moeder zijn van de hele muggenplaag van volgend jaar.
De plekken waar huissteekmuggen zich verstoppen
In een gemiddeld Nederlands huis zijn er meer winterschuilplaatsen dan je denkt. De mug kiest ruimtes waar de temperatuur stabiel is en waar jij zelden komt. Dat beperkt het rijtje aardig.
- De kruipruimte onder de begane grond
- De kelder of wijnkast
- De meterkast en de ruimte onder de trap
- Zolder, zeker als die niet verwarmd is
- Garage, berging of schuurtje tegen het huis
- Achter gordijnen, in kledingkasten en achter zware meubels
- Rond badkamerafvoeren en de ruimte achter de wasmachine
Vooral kruipruimtes zijn een klassieker. De lucht is daar vochtig, de temperatuur schommelt nauwelijks en de muggen zitten er veilig voor roofdieren. Op zachte winterdagen komen ze via kieren rond leidingen of een losse plint omhoog, en voor je het weet zoemt er een boven je bed.
Waarom één mug er vaak meerdere betekent
Als jij er nu één hoort, zitten er waarschijnlijk meer. Vrouwtjes die een geschikte overwinteringsplek vinden, trekken soortgenoten aan via geurstoffen. In sommige kelders worden in de winter tientallen stilzittende exemplaren tegelijk aangetroffen, netjes verspreid over een plafond of balk.
Dat is op zich niet gevaarlijk, maar wel vervelend. Een mug die binnen overwintert, kan actief blijven zodra de kamertemperatuur hoog genoeg is. En in een goed verwarmd huis is die drempel in oktober allang gehaald.
Wat je nu nog kunt doen
Oktober is eigenlijk het beste moment om muggen voor te zijn. Wat je nu wegvangt of buitensluit, hoeft in mei niet bestreden te worden. Een paar dingen die vaak helpen:
- Loop langs ramen en deuren en controleer de rubbers en kierdichting. Een spleet van een paar millimeter is voor een mug een snelweg.
- Zet horren voor slaapkamerramen, ook nu nog. Op warme oktoberavonden gaan die ramen vaak nog open.
- Giet een scheutje water door afvoerputjes die je zelden gebruikt, zoals de badkamer op de logeerkamer. Een droge sifon laat muggen door.
- Haal staand water weg: regentonnen, emmers, bloembakken, verstopte dakgoten. Daar hebben de vrouwtjes nu nog net eieren in gelegd.
- Lucht de kruipruimte of kelder goed als het droog weer is, en controleer op kieren rond leidingen.
Hulpmiddelen die wel en niet werken
Rond muggenbestrijding doen veel middeltjes de ronde. Lang niet alles werkt even goed. Elektrische stekkerverdampers met een insecticide helpen in een afgesloten slaapkamer, maar het effect verdwijnt zodra je de deur openzet. Ultrasone apparaatjes die muggen zouden wegjagen met geluid, hebben in onderzoek keer op keer weinig effect laten zien.
Planten als lavendel, citroenmelisse en kattenkruid worden vaak aangeraden. Ze helpen een klein beetje, maar vooral als je de blaadjes kneust zodat de geur vrijkomt. Een pot op de vensterbank is geen garantie, hooguit een extra drempeltje.
Wat wel standaard werkt, is simpel: horren, een opgeruimde tuin zonder staand water en een slaapkamer waar geen schuilhoekjes zijn. Een muskietennet boven het bed klinkt ouderwets, maar in een huis met veel muggen is het verreweg de rustigste oplossing.
En als je toch gestoken bent?
Jeukende bulten in oktober voelen extra oneerlijk, want je verwacht ze niet meer. In de meeste gevallen zijn ze onschuldig en verdwijnen ze binnen een paar dagen. Krab zo min mogelijk; dat verergert de reactie en vergroot de kans op een ontsteking.
Houdt de zwelling aan, wordt de huid rond de beet warm en rood, of voel je je ziek? Dan is het verstandig om even contact op te nemen met je huisarts. Bij twijfel of klachten: raadpleeg je huisarts.
Een stille gast tot het voorjaar
De huissteekmug is in oktober niet weg, hij is alleen minder zichtbaar. Een deel steekt nog, een deel zit al in winterstand ergens in een hoek van je huis te wachten. Hoe meer plekken je nu dichtzet, lucht of droog maakt, hoe minder gezoem je volgend jaar hoort.
Dus die ene mug die je gisteravond uit je slaapkamer joeg, was waarschijnlijk geen uitzondering. Het was eerder een signaal dat de rest van haar familie ergens in huis een rustig plekje heeft gevonden voor de komende maanden.
Bron: FAQts
Ook geschreven door: Tipsenweetjes.nl, Welingelichte Kringen, Horrenstunter