De dagen worden korter, de ochtenden frisser en bij veel mensen blijft de thermostaat toch nog even laag staan. Een extra trui, een dekentje op de bank: het voelt slim en het scheelt geld. Maar ben je vijftig of ouder, dan is er een grens waar je beter niet te ver onder kunt gaan.
Elk jaar hetzelfde dilemma
Zodra de herfst begint, zie je het in heel Nederland gebeuren. Mensen stellen het aanzetten van de verwarming zo lang mogelijk uit. Begrijpelijk, want de energierekening is voor veel huishoudens een flinke kostenpost.
Toch komt elk najaar dezelfde vraag terug: hoe koud mag het eigenlijk in huis worden voordat het ongezond wordt? Het antwoord blijkt minder vrijblijvend dan veel mensen denken, zeker voor wie de vijftig gepasseerd is.
De grens die steeds terugkomt: 18 graden
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseert om je woning in het koude seizoen op minimaal 18 graden te houden. Dat geldt volgens de WHO voor gezonde mensen die kleding dragen die bij het seizoen past.
Voor kwetsbare groepen ligt de lat hoger. Ouderen, jonge kinderen en mensen die ziek zijn, hebben volgens dat advies baat bij een binnentemperatuur van minimaal 20 graden. Ter vergelijking: de meeste mensen vinden een temperatuur tussen 18 en 21 graden comfortabel om in te leven.
De oproep aan 50-plussers is dus vooral: laat je huis niet structureel onder die ondergrens zakken, ook niet als je wilt besparen. Een paar graden lijkt weinig, maar het maakt voor je lichaam wel degelijk verschil.
Waarom leeftijd hier een rol speelt
Naarmate je ouder wordt, verandert de manier waarop je lichaam met kou omgaat. Veel mensen merken bijvoorbeeld dat ze het sneller koud hebben, of juist dat ze kou minder goed voelen aankomen. Dat laatste is verraderlijk, want dan zet je niet op tijd de verwarming hoger.
Ook spelen andere zaken mee. Na je vijftigste krijgen meer mensen te maken met bijvoorbeeld een hogere bloeddruk, hart- en vaatproblemen of klachten aan de luchtwegen. Juist bij die aandoeningen wordt kou vaak genoemd als factor die extra belasting kan geven.
Wat kou met je lichaam kan doen
Als je het koud hebt, probeert je lichaam warmte vast te houden. De bloedvaten in je huid en ledematen trekken samen. Dat is een slimme reactie, maar het kan ook betekenen dat je hart harder moet werken en dat je bloeddruk stijgt.
Daarnaast wordt een koud en vochtig huis in verband gebracht met luchtwegklachten. Koude lucht kan je luchtwegen prikkelen, en in een slecht verwarmd huis ontstaat sneller vocht en schimmel. Dat is voor niemand fijn, maar zeker niet voor wie al gevoelig is.
Het gaat hierbij overigens niet om één koude avond op de bank. Het risico zit vooral in langdurig in een te koud huis leven, dag in dag uit, de hele winter lang. Heb je klachten of twijfel je over je eigen situatie? Bij twijfel of klachten: raadpleeg je huisarts.

Niet elke kamer hoeft even warm
Goed nieuws voor je portemonnee: het advies betekent niet dat je hele huis op 20 graden moet staan. Hoe warm een ruimte moet zijn, hangt af van wat je er doet. In de woonkamer, waar je lang stilzit, is warmte belangrijker dan in de gang of de logeerkamer.
Een slaapkamer mag over het algemeen wat koeler zijn. Veel mensen slapen zelfs beter in een frissere kamer, zolang ze onder een goed dekbed liggen. Het gaat er vooral om dat de ruimtes waar je overdag het meeste tijd doorbrengt niet te koud worden.
Wie zit te lezen, televisie kijkt of achter de computer werkt, beweegt weinig en koelt sneller af. Wie juist aan het koken of poetsen is, heeft het vaak minder snel koud. Het loont dus om de temperatuur af te stemmen op je dagritme.
Slim besparen zonder in de kou te zitten
Er zijn manieren om je energieverbruik te beperken zonder dat je huis onder de grens zakt. Denk aan dingen die veel mensen al kennen, maar die in de praktijk vaak blijven liggen:
- Deuren dichthouden tussen verwarmde en onverwarmde ruimtes.
- Tochtstrips en een tochtslang bij deuren en ramen.
- Gordijnen ’s avonds dicht, zodat warmte minder snel ontsnapt.
- De thermostaat ’s nachts of bij afwezigheid iets lager zetten, en overdag weer op een gezonde temperatuur.
- Radiatoren vrijhouden van meubels en lange gordijnen.
Zo houd je de warmte waar je hem nodig hebt, zonder dat je de hele dag moet stoken alsof het hartje zomer is. Kom je financieel echt in de knel door de energiekosten? Veel gemeenten hebben loketten waar je met vragen terechtkunt. Bij twijfel: raadpleeg een financieel adviseur.
Even checken kan geen kwaad
Weet je eigenlijk hoe warm het bij jou in huis is? Veel mensen schatten dat verkeerd in. Een eenvoudige thermometer in de woonkamer geeft snel duidelijkheid, zeker als je een oudere thermostaat hebt die in de gang hangt.
De komende maanden worden het weer koud en grijs. Wie de vijftig gepasseerd is, doet er goed aan om de thermostaat niet alleen te zien als knop voor de energierekening, maar ook als iets dat met je gezondheid te maken heeft. Een paar graden kan meer uitmaken dan je denkt.
Bron: Menszine
Ook geschreven door: Langer Thuis in Huis, Gezondnu, Nouveau