Door een telefoongesprek, een geautomatiseerde stem, iemand die zich voor een bankmedewerker uitgaf en een bankpas-transactie zijn ongeveer 170 Nederlanders in drie weken beroofd van in totaal 380.000 euro. De autoriteiten hebben twee verdachten aangehouden, maar vanwege de uitgekiende aard van de oplichting bestaat het risico dat deze methode terugkeert.
Zo begint het: een telefoontje dat echt lijkt
Slachtoffers krijgen een oproep van een nummer dat niet meteen argwaan wekt. Via een geautomatiseerd systeem wordt gewaarschuwd voor mogelijke onregelmatigheden op hun rekening. Degenen die voor meer details 1 intoetsen, komen vervolgens met een persoon te spreken die claimt voor de bank werkzaam te zijn.
Die zogenaamde medewerker klinkt kalm en professioneel. Hij vertelt dat er dringend actie nodig is: de bankpas moet geblokkeerd worden voordat er nog meer geld verdwijnt. Precies die urgentie zorgt ervoor dat mensen stoppen met nadenken en gaan meewerken.
De fatale stap: pas tegen je telefoon
De oplichter vraagt het slachtoffer om een app te downloaden. Daarna moet de bankpas tegen de achterkant van de telefoon worden gehouden. Dat voelt onschuldig, want veel mensen gebruiken hun telefoon al voor contactloos betalen.
In werkelijkheid lezen de criminelen op dat moment de pas uit. Via de app krijgen zij toegang tot gegevens waarmee ze op afstand geld kunnen opnemen bij een geldautomaat. Terwijl het slachtoffer nog aan de lijn hangt, staat er elders in het land iemand bij een pinautomaat de rekening leeg te halen.
Ook twintigers en dertigers lopen erin
Bij telefonische oplichting denken veel mensen aan ouderen als voornaamste doelwit. Deze zaak laat zien dat dat beeld niet meer klopt. De slachtoffers komen volgens de politie uit heel Nederland, en opvallend veel twintigers en dertigers trapten erin.
Dat is logischer dan het lijkt. Jongere mensen zijn gewend aan digitale handelingen, apps en contactloze pasfuncties. Juist omdat het ’technisch’ klinkt wat er gevraagd wordt, komt het bij hen minder verdacht over dan bij iemand die nooit met zijn telefoon betaalt.
Twee verdachten opgepakt in Vaassen en Ede
Op 6 oktober hield de politie twee mannen aan: een 23-jarige uit Vaassen en een 25-jarige uit Ede. Zij zouden belangrijke rollen hebben gespeeld in de oplichting. Beiden blijven voorlopig nog 90 dagen vastzitten terwijl het onderzoek doorloopt.
De politie heeft daarnaast de servers die de oplichters gebruikten uitgeschakeld en de in beslag genomen apparatuur wordt uitgelezen. Of de twee alleen opereerden of deel uitmaken van een groter netwerk, moet dat onderzoek nog uitwijzen.
Wat je bank nooit zal vragen
De politie benadrukt één gouden regel: een echte bank zal nooit vragen om een app te downloaden en je bankpas tegen je telefoon te houden. Ook niet ‘om je rekening te beveiligen’, ook niet ‘om de pas te blokkeren’, en zeker niet onder tijdsdruk via de telefoon.
Krijg je zo’n telefoontje, hoe echt het ook klinkt? Hang op. Bel daarna zelf het nummer op de achterkant van je bankpas om te checken of er iets aan de hand is. Dat kost een paar minuten en kan duizenden euro’s schelen.
Waarom deze truc zo goed werkt
De kracht van deze oplichting zit in de combinatie van herkenbare elementen. Een computerstem lijkt op de meldingen die banken soms echt gebruiken. Het nummer dat je ziet, kan door spoofing precies lijken op dat van je eigen bank. En de ‘medewerker’ is getraind om rustig en behulpzaam over te komen.
Daarbovenop komt de techniek. Doordat moderne bankpassen een chip hebben die contactloos uitgelezen kan worden, is er voor de oplichters geen pincode of fysieke pas nodig op de plek waar het geld wordt opgenomen. Die kennis-kloof tussen wat mensen denken dat kan en wat er technisch mogelijk is, is precies waar criminelen op inspelen.
Wat je nu kunt doen
Waarschuw mensen in je omgeving, en dan niet alleen je ouders of grootouders. Juist je neefje van 28 of je collega van 34 is een doelgroep. Spreek binnen je gezin af dat telefoontjes namens de bank altijd worden teruggebeld via het officiële nummer, nooit via het nummer dat gebeld heeft.
Ben je zelf slachtoffer geworden of denk je dat je bijna erin trapte? Neem direct contact op met je bank en doe aangifte bij de politie. Hoe sneller een rekening geblokkeerd wordt, hoe meer schade er voorkomen kan worden. Bij twijfel over je persoonlijke financiële situatie na een geval van oplichting: raadpleeg een financieel adviseur.
Bron: Hart van Nederland