De Sint is nog niet eens aangekomen, of de pietendiscussie laait alweer op. Een nieuwe peiling laat zien dat de traditionele, volledig zwart geschminkte Piet in één jaar tijd flink aan populariteit heeft gewonnen. De roetveegpiet, jarenlang gezien als de toekomst, raakt juist steun kwijt.
Van 64 naar 72 procent
Het onderzoek komt van het Hart van Nederland Panel, dat eind oktober 2.224 Nederlanders ondervroeg. Daarvan geeft 72 procent nu de voorkeur aan de klassieke Zwarte Piet boven de roetveegpiet. Vorig jaar lag dat percentage nog op 64 procent.
Dat is een opvallende sprong. In 2023 koos 62 procent voor de traditionele Piet. De stijging naar 64 procent een jaar later was volgens de onderzoekers nog niet statistisch significant, maar de groei van dit jaar is een stuk groter.
De roetveegpiet zakt in dezelfde periode weg. Vorig jaar had 29 procent een voorkeur voor de Piet met alleen wat roetvegen op zijn gezicht. Nu is dat nog maar 22 procent.
Elk jaar exact dezelfde vragen
Wat deze cijfers interessant maakt: het panel stelt ieder jaar precies dezelfde vragen. Daardoor kun je de uitkomsten goed naast elkaar leggen en zie je echt een trend, in plaats van een momentopname die afhangt van hoe een vraag is geformuleerd.
Volgens Hart van Nederland wordt de steekproef vanaf 2.000 deelnemers gecontroleerd en waar nodig gewogen. Daarbij wordt onder meer gekeken naar geslacht, leeftijd, regio, opleiding en wat iemand stemde bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen. Zo moet de groep een goede afspiegeling van Nederland zijn.
Toch is het goed om te weten dat niet elke peiling op hetzelfde uitkomt. Onderzoeksbureau Ipsos I&O vond in 2024 bijvoorbeeld dat 38 procent een sinterklaasfeest wilde met alléén de volledig zwarte Piet. Dat lijkt laag, maar daar werd een andere vraag gesteld. Opvallend genoeg zag ook Ipsos toen voor het eerst in jaren weer een stijging.
Limburg spant de kroon, Amsterdam wijkt af
Volgens het onderzoek is de voorkeur voor de traditionele Piet in alle provincies groter dan die voor de roetveegpiet. Limburg springt er bovenuit: daar wil maar liefst 92 procent de volledig zwarte variant zien.
Er is één plek waar het beeld omdraait. In Amsterdam kiest 52 procent juist voor de roetveegpiet. Daarmee is de hoofdstad het enige apart onderzochte gebied waar de nieuwe Piet de meeste steun krijgt.
Roetveegpiet blijft wel acceptabel
Betekent dit dat de roetveegpiet straks uit beeld verdwijnt? Dat lijkt niet direct het geval. Bijna twee derde van de ondervraagden, 64 procent, vindt de roetveegpiet nog altijd een acceptabele verschijning. Dat is ongeveer evenveel als vorig jaar.
Met andere woorden: veel mensen hebben een duidelijke voorkeur voor de klassieke Piet, maar storen zich niet per se aan de roetveegvariant. Het gaat dus meer om wat mensen het liefst zien dan om wat ze absoluut niet willen.
Een discussie van jaren
Het debat over Zwarte Piet speelt al meer dan tien jaar. Tegenstanders vinden de figuur kwetsend en zien er een racistisch stereotype in. Voorstanders zien juist een onschuldige kindertraditie die bij het sinterklaasfeest hoort.
In die jaren veranderde er veel. De landelijke intocht op televisie stapte over op roetveegpieten, en ook veel gemeenten, scholen en winkels gingen mee. Lange tijd leek het erop dat de traditionele Piet langzaam zou verdwijnen.
Vorig jaar maakte actiegroep Kick Out Zwarte Piet bekend te stoppen. De groep noemde haar missie geslaagd. De nieuwe cijfers laten zien dat een groot deel van Nederland daar anders over denkt, in elk geval als het gaat om de eigen voorkeur.
Wat betekent dit voor 5 december?
Voor de meeste gezinnen verandert er op korte termijn waarschijnlijk weinig. Of je op school, bij de intocht in je eigen stad of thuis een zwarte Piet of een roetveegpiet tegenkomt, hangt vooral af van lokale keuzes van organisatoren, scholen en ouders.
Wel laat de peiling zien dat de discussie nog lang niet is uitgewoed. Waar sommigen dachten dat het onderwerp afgerond was, blijkt de voorkeur van veel Nederlanders juist weer te verschuiven. De komende weken, met de intocht in aantocht, zal het onderwerp ongetwijfeld weer aan veel keukentafels besproken worden.
Bron: Kijknieuws
Ook geschreven door: Hart van Nederland, Vandaag Inside, NieuwRechts