Wie de laatste jaren bij de kassa stond, weet het: boodschappen voelen al een tijd niet meer als een kleine uitgave. En als het aan supermarktkoepel CBL ligt, krijgt het kabinet snel een wake-up call. De waarschuwing in de brandbrief liegt er namelijk niet om.
Volgens het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) kunnen de boodschappen in 2027 tot wel 10 procent duurder uitvallen. De koepel stuurde daarover een brandbrief naar Den Haag en vraagt het kabinet dringend om een aantal geplande maatregelen nog eens goed onder de loep te nemen.
Wat staat er precies in die brandbrief?
CBL maakt zich vooral zorgen over een stapeling van kostenposten die volgend jaar tegelijk op de sector af kunnen komen. De koepel noemt onder meer de suikertaks en de vrachtwagenheffing als boosdoeners die uiteindelijk in de schappen voelbaar worden.
Daarbovenop spelen factoren waar Nederland zelf weinig over te zeggen heeft. Denk aan stijgende energieprijzen, geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten en oplopende kosten in de hele voedselketen. Dat alles drukt volgens CBL stevig op de voedselprijzen.
Het verzoek aan het kabinet is helder: stel die kostenverhogende maatregelen voorlopig uit. Volgens de supermarktkoepel kan dat de betaalbaarheid van de dagelijkse boodschappen helpen beschermen.
Wat zegt de Rabobank?
De zorgen van CBL staan niet op zichzelf. Het economisch bureau van Rabobank verwacht dat de voedselprijzen eind dit jaar al ongeveer vijf procent hoger liggen dan een jaar eerder. Medio 2027 zou de voedselinflatie kunnen oplopen tot bijna tien procent.
Dat is een fors percentage als je het optelt bij de prijsstijgingen die we de afgelopen jaren al gewend zijn geraakt. Een gemiddelde wekelijkse boodschappenronde van honderd euro kan zomaar tien euro extra gaan kosten, en dat is voor veel huishoudens geen klein bier.
Waarom raakt dit elke Nederlander?
Boodschappen zijn een van de weinige uitgaven die je niet zomaar kunt schrappen. Een Netflix-abonnement kun je opzeggen, een vakantie kun je overslaan, maar eten op tafel zetten gaat door. Daarom heeft een prijsstijging in de supermarkt direct effect op het besteedbaar inkomen van zo ongeveer iedereen.
Vooral huishoudens met een krapper budget voelen zo’n stijging meteen. Wie eerder al moest schuiven om rond te komen, ziet de marge nog kleiner worden. En ook bij gezinnen met kinderen, die nu eenmaal veel boodschappen doen, telt elk procentje aan.
De rol van de overheid
Een deel van de aangekondigde maatregelen is bewust beleid. De suikertaks is bijvoorbeeld bedoeld om Nederlanders aan te zetten tot gezondere keuzes door suikerhoudende producten duurder te maken. De vrachtwagenheffing is een vorm van rekeningrijden voor zwaar transport, met als doel een eerlijkere verdeling van de kosten van het wegennet.
Op papier zijn dat doelen waar je iets bij kunt voorstellen. Het CBL waarschuwt echter dat die maatregelen, gecombineerd met andere kostenstijgingen, hard kunnen aankomen in een tijd waarin de marges in de voedselketen al onder druk staan.
De brancheorganisatie benadrukt dat supermarkten zelf ook hun best doen om kosten op te vangen. Efficiënter werken, slimmer inkopen en strakkere logistiek horen daarbij. Maar volgens CBL is er een grens aan wat de keten zelf nog kan absorberen.
Wat kun je zelf doen?
Voor consumenten valt er nog weinig hards te zeggen over wat 2027 precies gaat brengen. Veel hangt af van de keuzes die het kabinet de komende maanden maakt en van internationale ontwikkelingen die niemand precies kan voorspellen.
Wat je wel in de hand hebt, is je eigen boodschappenstrategie. Lijstjes maken voor je naar de winkel gaat, aanbiedingen vergelijken, huismerken proberen en minder weggooien helpen allemaal om de schade te beperken. Het zijn open deuren, maar bij prijsstijgingen tellen die kleine optellingen wel degelijk.
Hoe nu verder?
De bal ligt voorlopig bij het kabinet. Of de brandbrief van CBL leidt tot uitstel of aanpassing van de geplande maatregelen, moet de komende tijd blijken. Politiek Den Haag staat voor de keuze tussen vasthouden aan eerdere afspraken of luisteren naar de zorgen uit de sector.
Tot die tijd geldt vooral: voorbereid zijn op het scenario waarvoor de supermarkten waarschuwen. Een prijsstijging tot 10 procent is geen vaststaand feit, maar wel een serieus signaal dat de koepel niet voor niets aan het kabinet heeft afgegeven.
Bron: Man-Man
Ook geschreven door: CBL, Hart van Nederland, BNR Nieuwsradio