De gasprijs blijft maar oplopen, en een grens die begin dit jaar nog ondenkbaar leek, komt plots verrassend dichtbij. Wie nu een nieuw energiecontract afsluit, betaalt al rond de 1,80 euro per kubieke meter. En volgens experts is 2 euro per kuub geen doemscenario meer, maar een reëel vooruitzicht.
In één maand tijd steeg de beursprijs voor aardgas met ongeveer 10 procent. Dat tikt hard aan bij huishoudens die hun contract moeten verlengen of overstappen. Een gezin met een vast contract is inmiddels zo’n 100 euro per maand meer kwijt dan in januari.
Waarom gaat die prijs zo hard omhoog?
De belangrijkste aanjager zit in het buitenland. Veel van het gas dat Nederland gebruikt, komt als vloeibaar gas (LNG) via tankers binnen. Die markt is wereldwijd, dus als Azië een strenge winter voorspelt en flink inkoopt, voelen wij dat hier ook meteen in de prijs.
Daar komt bij dat de spanningen in het Midden-Oosten al maanden voor onrust zorgen. Aanvallen op gasinstallaties en belangrijke transportroutes maken de aanvoer onzeker. En een onzekere markt is bijna altijd een duurdere markt.
De Europese groothandelsprijs (de zogenoemde TTF) staat op ongeveer 87 euro per megawattuur. Dat is het hoogste niveau sinds de energiecrisis van 2022. Handelaren sluiten niet uit dat die prijs richting de 100 euro gaat als het echt koud wordt.
Nederlandse voorraden lager dan vorig jaar
De ondergrondse gasopslagen zijn voor ruim 64 procent gevuld. Dat is genoeg om het officiële winterdoel te halen, maar het is minder dan in voorgaande jaren rond deze tijd. Bij een strenge winter raakt die buffer sneller leeg dan je zou willen.
Nederland zou dan extra moeten bijkopen op diezelfde onrustige wereldmarkt. En precies die combinatie, lagere voorraden plus hogere internationale prijzen, kan de kuub gas verder opjagen.
Wat betaal je nu bij een nieuw contract?
De verschillen tussen leveranciers zijn fors. Bij Mega staat de gasprijs volgens prijsvergelijkers rond de 1,94 euro per kubieke meter, bij Vattenfall ongeveer 1,88 euro. Dat zijn uitschieters aan de bovenkant, maar het gemiddelde kruipt onmiskenbaar richting dat niveau.
Minder zichtbaar, maar wel belangrijk: de cashbacks waarmee energieleveranciers nieuwe klanten lokken, worden kleiner. Die lokkertjes zijn de afgelopen maanden gemiddeld met zo’n 25 euro gedaald. Je krijgt dus niet alleen een hogere prijs, maar ook minder korting bij het tekenen.
De overheid helpt niet mee
Per 1 januari gaat de belasting op gas met 2 cent omhoog. Die belasting komt daarmee op 75 cent per kuub. Dat voelt iedere gasverbruiker vrijwel direct in de portemonnee.
Daar bovenop komt in 2027 de bijmengverplichting voor groen gas. Dat is gas dat gewonnen wordt uit vergisting van bijvoorbeeld gft-afval of mest. Na reiniging doet het niet onder voor gewoon aardgas, en het is nagenoeg CO₂-neutraal. Prachtige techniek, maar niet goedkoop.
De verwachting is dat één kuub gas door die bijmenging eerst een paar cent duurder wordt, en over vier jaar al 10 cent. Of leveranciers die meerkosten nu al deels verwerken in hun tarieven, is onduidelijk. De Eerste Kamer moet overigens nog instemmen met het plan.
Driejarig contract plots in trek
Opvallend is wat consumenten nu doen. Volgens energie-expert Geert Wirken van prijsvergelijker Keuze.nl kiezen de afgelopen weken opvallend veel mensen voor een vast contract met een looptijd van drie jaar. En dat terwijl de prijzen al hoog staan.
„Wij geven het advies dat dit misschien niet zo slim is met deze huidige prijzen. Maar mensen zijn bang dat de gasprijs nóg verder gaat stijgen en willen de prijs vastzetten.”
Dat is begrijpelijk. Niemand wil over een paar maanden terugkijken en bedenken dat hij toen nog goedkoper uit was geweest. Tegelijk zet je jezelf drie jaar vast aan een tarief dat nu historisch hoog is. Daalt de prijs volgend jaar weer, dan betaal je nog twee winters te veel.
Ook je stroom wordt duurder
De pijn blijft niet beperkt tot gas. Ruim een derde van de elektriciteit in Nederland wordt nog altijd opgewekt met aardgas. Als het gas duurder wordt, trekt de stroomprijs vanzelf mee omhoog.
Voor huishoudens zonder zonnepanelen of warmtepomp betekent dat een dubbele tegenvaller: de gasrekening én de stroomrekening stijgen tegelijk. En dat terwijl de echte winterkou nog moet beginnen.
Wat kun je zelf doen?
Veel keuze is er niet. Vergelijken loont, want de verschillen tussen leveranciers lopen op dit moment stevig uit elkaar. Kijk ook kritisch naar de voorwaarden en de hoogte van de eventuele cashback.
Verder is besparen op verbruik de enige knop waar je zelf echt aan kunt draaien: de thermostaat een graadje lager, kieren dichten, radiatorfolie achter de verwarming. Niet spannend, wel effectief. Hoe de prijs zich deze winter precies ontwikkelt, hangt uiteindelijk af van het weer, van de internationale politiek en van wat gashandelaren verwachten dat er gaat gebeuren. Zekerheden zijn er voorlopig weinig.
Bron: consumentenbond.nl
Ook geschreven door: HBP Media, NOS, TPO