Mei is voor veel Nederlanders de leukste loonstrook van het jaar. Dan valt het vakantiegeld op je rekening en lijkt de zomer ineens een stuk dichterbij. Maar wist je dat je in sommige gevallen recht hebt op flink meer dan die standaard 8 procent?
In 2026 kunnen sommige werknemers oplopen tot tientallen procenten extra, afhankelijk van hun cao, functie en arbeidsverleden. Toch weten verrassend weinig mensen waar ze precies recht op hebben. Tijd om het uit te zoeken.
Hoe zit het wettelijk ook alweer?
De basis is eenvoudig. Volgens de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag heeft elke werknemer in Nederland recht op minimaal 8 procent vakantiegeld over het brutoloon van het afgelopen jaar. Dat geldt voor zowel vaste contracten als oproep- en uitzendkrachten.
De berekeningsperiode loopt meestal van juni tot juni. Werkgevers betalen het bedrag standaard uit in mei, vlak voor het zomerseizoen. Bij sommige werkgevers kun je ervoor kiezen om het maandelijks te ontvangen, maar de jaarlijkse uitbetaling blijft het meest gangbaar.
Waar die 50% extra vandaan komt
De wettelijke 8 procent is een ondergrens, geen plafond. In veel cao”s en individuele arbeidscontracten staan ruimere afspraken. En juist daar zit voor veel werknemers onbenutte ruimte.
Denk aan toeslagen voor onregelmatige diensten, overwerk, ploegendienstvergoedingen en bonussen. In een groeiend aantal cao”s tellen die mee bij de berekening van je vakantiegeld. Wie bijvoorbeeld in de zorg, het openbaar vervoer of de beveiliging werkt, kan daardoor meer overhouden dan de standaard 8 procent over het kale basisloon.
Optellen al die componenten op, dan kan het effectieve vakantiegeld in bepaalde sectoren oplopen tot 10, 12 of zelfs 13 procent. En als je daar dan ook nog een dertiende maand of een eindejaarsuitkering naast krijgt, voelt het al snel als een halve extra maand salaris in je portemonnee.
Wanneer heb je recht op meer dan 8 procent?
Een paar situaties waarin je verder mag kijken dan het wettelijk minimum:
- Je cao schrijft een hoger percentage voor (komt voor in onder andere de metaal, zorg en overheid).
- Je werkt structureel onregelmatig en die toeslagen tellen mee in de grondslag.
- Je hebt een individueel contract waarin een hoger percentage is afgesproken.
- Je krijgt vakantiegeld over je vakantiedagen die je hebt laten uitbetalen.
- Je hebt recht op nabetaling over eerdere jaren omdat een onkostenvergoeding eigenlijk loon bleek te zijn.
Vooral dat laatste punt is interessant. Rechtszaken hebben de laatste jaren herhaaldelijk uitgewezen dat structurele toeslagen onder loon vallen. Werkgevers die dat niet meerekenden, moesten alsnog bijbetalen.
Parttimers, zzp”ers en uitzendkrachten
Werk je in deeltijd, dan krijg je vakantiegeld naar rato van je uren. Dat is logisch, maar er zijn werknemers die er ten onrechte vanuit gaan dat ze “te weinig uren” maken om er recht op te hebben. Dat klopt niet. Ook met een kleine bijbaan van een paar uur per week bouw je vakantiegeld op.
Voor zzp”ers ligt het anders. Zij vallen niet onder de wet en moeten hun vakantiegeld zelf opzij zetten in hun uurtarief. Een veelgemaakte fout van starters: te laag tarief vragen omdat het vakantiegeld vergeten wordt. Reken dus niet alleen je uurloon, maar ook minimaal die 8 procent reserve in.
Uitzendkrachten hebben gewoon recht op vakantiegeld via het uitzendbureau. Dat staat los van wie de feitelijke opdrachtgever is.
Wat als je dit jaar bent veranderd van baan?
Wisselen van werkgever betekent niet dat je vakantiegeld verdampt. Bij je vertrek krijg je het opgebouwde vakantiegeld uitbetaald in je eindafrekening. Vaak gebeurt dat in de maand na je laatste werkdag.
Belangrijk om te weten: ben je in juni 2025 begonnen bij een nieuwe werkgever, dan ontvang je in mei 2026 vakantiegeld over een vol jaar. Wie pas later instapte, krijgt naar rato. Controleer dus goed je loonstrook in mei en zet die naast je arbeidsovereenkomst.
Belasting en netto: waarom het tegenvalt
Een veelgehoorde klacht: “Er blijft zo weinig van over.” Klopt, vakantiegeld wordt zwaarder belast dan je gewone loon. Dat komt door de zogeheten bijzondere tariefaftrek, waarbij de fiscus uitgaat van je jaarinkomen inclusief het extraatje.
Het voelt oneerlijk, maar het is geen extra belasting. Aan het einde van het jaar wordt alles netjes verrekend in je aangifte inkomstenbelasting. Heb je te veel betaald, dan krijg je het terug. Heb je te weinig betaald, dan moet je nog bij. Dat is precies waarom een belastingaangifte ook in 2026 weer geld kan opleveren.
Tip: check je loonstrook van mei
De meeste werknemers krijgen hun loonstrook online en klikken hem maar half open. Doe dat in mei wel even goed. Let op:
- Het percentage dat is gehanteerd (minimaal 8 procent).
- De grondslag: alleen basisloon, of ook toeslagen?
- De periode waarover het is berekend.
- Of openstaande vakantiedagen of overuren erin verwerkt zijn.
Klopt er iets niet, ga dan in gesprek met je werkgever of HR. In veel gevallen blijkt het een administratieve slordigheid die snel rechtgezet wordt. En in een enkel geval kan het gaan om honderden euro”s die je laat liggen.
Vakantiegeld is voor veel huishoudens dé buffer waarmee de zomervakantie betaald wordt. Met de gestegen kosten van vliegtickets, campings en boodschappen is elke euro mooi meegenomen. Even tien minuten op je loonstrook puzzelen kan dit jaar zomaar een extra weekendje weg opleveren.
Bron: Menszine