De zon hangt deze week ineens echt aan de hemel en de terrassen lopen vol. Voor het eerst dit jaar wordt in Nederland zonkracht 6 verwacht, en juist dat ene cijfer zegt veel meer over je risico dan het kwik op de thermometer.
Het Huidfonds slaat daarom aan de bel. Niet om iedereen binnen te houden, maar om duidelijk te maken dat de zon nu sterker prikt dan veel mensen aanvoelen. Een fris briesje verbergt namelijk wat je huid eigenlijk al voor de kiezen krijgt.
Temperatuur misleidt, zonkracht niet
We zijn als Nederlanders gewend om naar de graden te kijken. Twintig graden voelt mild, dus dan kan een uurtje gezicht-in-de-zon toch geen kwaad? Het probleem is dat warmte en UV-straling twee verschillende dingen zijn. De ene voel je meteen, de andere pas dagen later op je schouders.
Zonkracht, ook wel UV-index genoemd, geeft aan hoeveel ultraviolette straling de grond bereikt. Die schaal loopt globaal van 0 tot 11 of hoger. Het Huidfonds adviseert om bij zonkracht 3 of hoger beschermende maatregelen te nemen. Hun stelregel is kort en simpel: weren, kleren en smeren.
Wat zonkracht 6 in de praktijk betekent
Volgens het KNMI en het RIVM kan de zonkracht in Nederland in mei al oplopen tot 5 of 6. In juni is 7 of zelfs 8 niet ongewoon. Bij zonkracht 6 kan een onbeschermde huid volgens weerdiensten al binnen 10 tot 25 minuten verbranden, afhankelijk van je huidtype.
Met andere woorden: de tijd die je nodig hebt voor een rondje boodschappen, een lunchpauze in het park of het uitlaten van de hond is genoeg om schade op te lopen. En die schade stapelt zich een leven lang op.
Wat het extra verraderlijk maakt is bewolking. Veel mensen denken dat een laag wolken de zon volledig blokkeert. Dat klopt niet. Een groot deel van de UV-straling komt gewoon door dunne bewolking heen. Soms valt de gemeten zonkracht onder een sluierwolkdek zelfs hoger uit dan verwacht, omdat wolken straling kunnen weerkaatsen.
Waarom mei extra oppassen is
De huid heeft de hele winter weinig zon gezien. Je natuurlijke buffer is dun, je pigment is nog niet opgebouwd. Het eerste zonnige weekend van het jaar is daardoor vaak het moment waarop veel mensen verbranden, ook al is het buiten geen tropische 30 graden.
Dat geldt vooral voor mensen met een lichte huid, mensen met veel moedervlekken en kinderen. Maar ook getinte huidtypes lopen schade op, alleen merk je het minder snel aan de kleur. Verbranden is een acute reactie, maar UV-straling werkt vooral op de lange termijn door in je huid.
Wat het Huidfonds adviseert
Het advies is geen rocket science, maar het wordt te vaak vergeten als het lekker weer is. Het komt neer op drie pijlers, die het Huidfonds samenvat onder de noemer weren, kleren en smeren.
- Weren: zoek de schaduw op tussen ongeveer 12 en 15 uur. Dan staat de zon hoog en is de UV-straling op zijn felst.
- Kleren: een T-shirt, een dunne lange mouw, een pet of hoed. Stof houdt UV beter tegen dan welke zonnebrand dan ook.
- Smeren: ruim en op tijd, met voldoende factor. Smeer een kwartier voordat je naar buiten gaat en herhaal om de twee uur, en zeker na zwemmen of zweten.
Wat veel mensen onderschatten is hoeveel zonnebrand je eigenlijk nodig hebt. Voor een volwassen lichaam reken je ongeveer op een shotglas vol per smeerbeurt. De meeste mensen smeren slechts een derde tot de helft daarvan, wat de feitelijke beschermingsfactor flink omlaag haalt.
Check de zonkracht in plaats van de thermometer
De meeste weerapps tonen tegenwoordig naast de temperatuur ook de zonkracht of UV-index per uur. Het KNMI geeft die verwachting dagelijks af, en ook het RIVM en het Huidfonds publiceren de cijfers. Een snelle blik daarop voor je naar buiten gaat zegt vaak meer dan wat je gevoel aangeeft.
Want dat is de kern van de boodschap deze week. Het is niet de hittegolf die je huid in de problemen brengt. Het is dat ene zonnige terrasje van twee uur, op een dag waarop je dacht dat het wel meeviel. Bij twijfel of klachten, zoals een huidvlekje dat verandert of een verbranding die niet goed geneest, kun je altijd je huisarts raadplegen.
Het mooie weer is wat ons betreft een cadeau. Maar dan wel een cadeau waar je voorzichtig mee omspringt, zodat je er ook over twintig zomers nog van geniet.
Bron: Menszine
Ook geschreven door: Weeronline, RB Nieuws, Huidfonds