Ergens achter in bijna elk medicijnkastje in Nederland staat er wel eentje: dat blauwe potje Vicks VapoRub. Meestal ligt het maandenlang stil te wachten op de eerste snotneus van het jaar. Maar veel mensen halen het inmiddels om heel andere redenen tevoorschijn.
De zalf bestaat al sinds 1905 en werd oorspronkelijk ontwikkeld door de Amerikaanse apotheker Lunsford Richardson om de verkoudheidsklachten van zijn zoontje te verzachten. Ruim honderd jaar later staat het nog steeds in tientallen miljoenen kastjes wereldwijd, en de reden ligt vooral in drie ingrediënten.
Wat zit er eigenlijk in dat potje?
De typische geur komt van menthol, kamfer en eucalyptusolie, in een basis van vaseline. Menthol geeft dat koele, prikkelende gevoel op je huid. Kamfer heeft een scherpe, doordringende geur. Eucalyptus is bekend van sauna en stoombad.
Die combinatie zorgt ervoor dat je neus bij verkoudheid subjectief wat vrijer aanvoelt. Officieel is dat ook waar de zalf voor is geregistreerd: verzachting bij verkoudheid en een verstopte neus, voor volwassenen en kinderen vanaf twee jaar. Alles daarbuiten valt onder de categorie huis-tuin-en-keuken-experimenten die generaties lang van moeder op dochter zijn doorgegeven.
Waarom het buiten de badkamer belandt
De sterke geur is precies wat de zalf zo populair maakt voor allerlei andere klusjes. Insecten, huisdieren en zelfs ongedierte houden namelijk niet van menthol en kamfer. En omdat een potje jaren meegaat, is het een goedkope oplossing voor wie geen dure sprays wil kopen.
Hieronder een aantal toepassingen die je regelmatig hoort langskomen. Belangrijk: dit is geen medisch advies. Bij klachten of twijfel raadpleeg je gewoon je huisarts, en niet elke tip is wetenschappelijk hard onderbouwd.
Muggen op afstand houden in de zomer
Een van de bekendste huis-tuin-en-keukentoepassingen. Een klein beetje Vicks op polsen, enkels of achter de oren zou muggen op afstand houden, doordat het insect de geur van menthol en eucalyptus niet kan uitstaan. Sommige mensen zetten in de zomer zelfs een open potje op tafel als ze buiten zitten.
Wetenschappelijk bewijs voor dit specifieke gebruik is er nauwelijks, al is wél aangetoond dat eucalyptusolie muggenwerend werkt. Zie het dus meer als een hulpmiddel, niet als vervanging voor een echte muggenspray.
De kat van de bank af houden
Katten hebben een fijne neus en de meeste vinden de geur van Vicks vervelend. Een dun laagje op een plek waar je poes ze niet meer wilt hebben, bijvoorbeeld de hoek van de bank of het tafelblad, kan helpen om ze daar weg te houden. Wel eerst testen op een onopvallend hoekje, want de vaseline kan vlekken achterlaten op stof en leer.
Direct op de vacht smeren is nadrukkelijk geen goed idee. Katten likken zichzelf schoon en kamfer is voor huisdieren giftig als ze er te veel van binnenkrijgen. Laat het bij oppervlakken waar ze niet aan likken.
Kruipend ongedierte in de keuken
Mieren volgen een geurspoor. Als je dat spoor onderbreekt met iets scherps, raken ze de weg kwijt. Een streepje Vicks bij een raamkozijn of drempel waar ze naar binnen komen, kan de aanvoer flink verminderen. Voor terugkerende invasies is een grondiger aanpak natuurlijk verstandiger, maar als noodgreep werkt het bij veel mensen prima.
Vieze geurtjes maskeren
Een klein klodderje onder het deksel van je vuilnisbak of aan de binnenkant van de wc-rolhouder verspreidt urenlang een frisse mentholgeur. Handig als je bezoek verwacht en de gft-bak alwéér ruikt naar zomer. Ook in de auto zetten mensen soms een geopend potje weg om muffe geuren te overstemmen.
Gebarsten hielen en droge ellebogen
De basis van Vicks is vaseline, en die werkt goed als beschermend laagje op erg droge huid. Sommige mensen smeren voor het slapengaan een dun laagje op hun hielen, doen er sokken overheen en zeggen na een paar nachten verschil te merken. Op kapotte huid of open wondjes moet je het niet gebruiken, dat prikt behoorlijk en kan irriteren.
Waar je écht mee op moet passen
Niet elk verhaal over Vicks klopt. De zalf is nadrukkelijk niet bedoeld voor kinderen onder de twee jaar en hoort niet in de neus of op de slijmvliezen. Op teennagels tegen kalknagels smeren is een populaire tip op internet, maar de bewijsvoering daarvoor is beperkt en de fabrikant raadt dit gebruik af.
Ook voor huisdieren geldt: kamfer en menthol zijn geen onschuldige stoffen. Nooit op de vacht van hond of kat, en zeker niet in de buurt van kleine knagers of vogels.
Waarom het toch een blijvertje is
Een potje kost een paar euro, gaat jaren mee en heeft die herkenbare geur die de meesten van ons kennen uit de kindertijd. Dat verklaart waarom Vicks al meer dan een eeuw meegaat en waarom er zoveel folklore omheen is ontstaan. Of je het nu gebruikt tegen een verstopte neus of om je bank katvrij te houden, dat oude potje verdient misschien een plekje wat meer vooraan in je kastje.
Bron: Zelfmaak Ideetjes
Ook geschreven door: Huisvlijt, House Digest, Gezonder Leven