Een gewone vrijdagochtend in Nunspeet, een rustig dorp op de Veluwe. Tot bewoners van een woning iets groots en pikzwarts over hun terras zien kruipen. Geen huisspin, geen kruisspin, maar een exemplaar van vijf centimeter met flinke kaken.
De dierenambulance werd gebeld en het beest werd voorzichtig opgepakt. Het bleek te gaan om een Spaanse stierspin, een soort die hier eigenlijk helemaal niet hoort te zitten. En toch duikt hij met enige regelmaat op in Nederlandse tuinen en woningen.
Wie is deze zwarte verschijning?
De Spaanse stierspin draagt de wetenschappelijke naam Macrothele calpeiana. Hij komt van nature voor in Zuid-Spanje en Portugal, waar hij in vochtige, beschaduwde plekken leeft tussen stenen en boomwortels. In zijn thuisgebied is hij een vaste verschijning, maar in Nederland is hij een vreemde eend in de bijt.
Het dier valt vooral op door zijn formaat en kleur. Een volwassen exemplaar wordt zo’n vier tot vijf centimeter lang, het lijf is glanzend zwart en hij heeft opvallend forse kaken. Voor wie er niet op rekent een flinke schrik bij de afvalcontainer.
Hoe komt zo’n dier in Nunspeet terecht?
De Spaanse stierspin pakt zelf geen ferry naar Hoek van Holland. Hij lift mee. Volgens insectenkenners belandt het dier vrijwel altijd via dezelfde route in Nederland: de import van olijfbomen en mediterrane planten uit Zuid-Europa.
Tussen de aarde en wortels van zo’n boom kan een spin verstopt zitten, of een eierzakje. Eenmaal in een Nederlands tuincentrum of bij een nieuwe eigenaar in de tuin gezet, komt het beest tevoorschijn. Niet zelden tot grote schrik van de bewoners.
Het is dus geen invasie en geen teken dat de soort zich hier vestigt. Het klimaat is daarvoor te koud en te nat. Het zijn losse verstekelingen, geen permanente immigranten.
Gevaarlijk of vooral indrukwekkend?
De Spaanse stierspin oogt intimiderend, maar hij is voor mensen niet bijzonder gevaarlijk. Hij is niet agressief en zoekt liever een donker hoekje dan een confrontatie. Wel kan hij bijten als hij zich bedreigd voelt of in het nauw wordt gedreven.
Een beet kan pijnlijk zijn en lokaal een rode, gezwollen plek geven, vergelijkbaar met een stevige wespensteek. Ernstig giftig voor mensen is hij volgens kenners niet. Wie toch klachten houdt na een beet of een ongewone reactie merkt, doet er verstandig aan een huisarts te bellen.
Beschermde status: niet zomaar doodmeppen
Wat veel mensen niet weten: de Spaanse stierspin is een beschermde soort. Hij valt onder bijlage IV van de Europese Habitatrichtlijn. Dat betekent dat hij niet zomaar gedood, gevangen of verhandeld mag worden, ook niet hier.
De dierenambulance pakt hem daarom voorzichtig op en zorgt voor verdere opvang of overplaatsing naar een gespecialiseerde locatie. Dat is in het verleden ook gebeurd bij eerdere vondsten in Nederland, waar exemplaren tussen olijfbomen tevoorschijn kwamen.
Wat te doen als je er een tegenkomt?
Loop je toevallig tegen een grote, glanzend zwarte spin aan in je tuin of bij een nieuw aangeschafte mediterrane plant, dan helpt het om rustig te blijven. Het dier rent niet op je af en zoekt zelf liever dekking.
Een paar praktische tips die deskundigen geven bij dit soort vondsten:
- Houd afstand en laat huisdieren en kinderen niet bij het dier komen.
- Probeer hem niet zelf te vangen of dood te slaan, mede vanwege de beschermde status.
- Bel de lokale dierenambulance of een gespecialiseerd opvangadres.
- Maak zo mogelijk een foto, dat helpt bij determinatie.
Niet de eerste keer, vermoedelijk niet de laatste
De vondst in Nunspeet staat niet op zichzelf. De afgelopen jaren doken op verschillende plekken in Nederland en België exemplaren op, vrijwel altijd in de buurt van geïmporteerde planten of recent geplante olijfbomen. Met de groeiende populariteit van mediterrane tuinen neemt de kans op dit soort verrassingen toe.
De Spaanse stierspin blijft daarmee een opvallende maar zeldzame gast. Spectaculair om te zien, maar vooral een herinnering dat een boom uit Zuid-Europa soms meer meeneemt dan alleen zon en sfeer.
Bron: FAQts
Ook geschreven door: Nunspeet.nieuws.nl, Jeugdjournaal, Nunspeet Huis aan Huis