Volgens Maurice de Hond verraadt je tv-keuze veel over hoe je stemt

Zet je om acht uur de tv aan voor het NOS Journaal, of kies je liever voor de praatprogramma’s van de heren van Vandaag Inside? Dat lijkt een keuze zonder gevolgen. Toch blijkt uit nieuw onderzoek van Peil.nl dat deze avondgewoonte opvallend veel onthult over het vakje dat je in het stemhokje rood inkleurt.

Opiniepeiler Maurice de Hond vergeleek het tv-kijkgedrag van Nederlanders met hun stemkeuze. Daaruit komt naar voren dat er ruwweg twee verschillende nieuwswerelden lijken te bestaan, en dat slechts enkele programma’s die werelden nog met elkaar verbinden.

Hoe het onderzoek werkte

De Hond publiceerde zijn bevindingen op zondag 8 november. Deelnemers aan zijn panel kregen de vraag waar ze hun nieuws vandaan halen en welke tv- en onlineprogramma’s ze volgen. Daarna zijn die antwoorden gekoppeld aan de partij waar ze nu op zouden stemmen.

Het gaat dus om wat mensen zelf zeggen te kijken. Officiële kijkcijfers zijn het niet. Toch geven de verschillen tussen kiezersgroepen een opvallend beeld van hoe verdeeld het medialandschap is.

Het journaal is nog altijd koning

Het NOS Journaal blijft het best bekeken nieuwsprogramma van Nederland. Ongeveer 31 procent van de ondervraagden zegt er vrijwel dagelijks naar te kijken. Op de tweede plek staat Vandaag Inside met 23 procent, gevolgd door RTL Nieuws (17 procent), Pauw & De Wit (16 procent) en Nieuws van de Dag (15 procent).

Maar kijk je per partij, dan lopen de cijfers flink uiteen. CDA-kiezers zijn de trouwste journaalkijkers: maar liefst 61 procent zet het vrijwel elke dag aan. Bij kiezers van PRO en de VVD is dat 41 procent, bij D66 35 procent.

Aan de andere kant van het spectrum ligt het een stuk lager. Van de PVV-kiezers kijkt 20 procent vrijwel dagelijks naar het journaal. Bij Forum voor Democratie zakt dat zelfs naar 13 procent.

Vandaag Inside: het spiegelbeeld

De talkshow van SBS6 met onder anderen Johan Derksen en René van der Gijp is al jaren een begrip op de late avond. Juist daar draait het beeld helemaal om. De Hond vat het zelf kort samen:

‘Bij Vandaag Inside is het beeld omgekeerd’

Het programma scoort het best onder JA21-kiezers: 43 procent van hen kijkt vrijwel dagelijks. Ook bij PVV-kiezers (38 procent) en VVD-kiezers (36 procent) is de talkshow populair.

Bij twee partijen blijft de tv vrijwel uit. Van de PRO-kiezers kijkt 8 procent dagelijks, bij D66 is dat slechts 3 procent. Het publiek van Vandaag Inside verschilt daarmee sterk van dat van het journaal.

EVA en Pauw & De Wit trekken een heel ander publiek

Bij de talkshows op de publieke omroep zie je het omgekeerde patroon. Pauw & De Wit wordt vrijwel dagelijks bekeken door 35 procent van de CDA-kiezers en 29 procent van de PRO-kiezers. Onder PVV-kiezers is dat 7 procent, bij FVD maar 3 procent.

EVA laat hetzelfde zien. Van de CDA-kiezers kijkt 35 procent bijna elke dag, bij PRO 27 procent en bij D66 23 procent. Bij de PVV (1 procent) en FVD (2 procent) kijkt nagenoeg niemand.

Eigen upload

Hart van Nederland en Nieuws van de Dag

Wie op de PVV stemt, kijkt relatief vaak naar Nieuws van de Dag en Hart van Nederland. Volgens het onderzoek kijkt 30 procent van de PVV-kiezers vrijwel dagelijks naar Nieuws van de Dag en 26 procent naar Hart van Nederland.

Ook kiezers van JA21 en FVD kiezen vaker voor deze programma’s. Ze vormen samen met Vandaag Inside eigenlijk één rijtje, tegenover het rijtje van de publieke omroep.

Online: GeenStijl voorop

De Hond keek ook naar onlineprogramma’s die mensen minstens één keer per week bekijken. GeenStijl is daarvan het grootst: 14 procent van alle kiezers kijkt wekelijks. Onder PVV-kiezers is dat 30 procent, onder FVD-kiezers 24 procent.

Kanalen als De Nieuwe Wereld en Dwarsnieuws doen het het best bij FVD-kiezers, met 21 en 22 procent wekelijkse kijkers. Wynia’s Week trekt relatief veel PVV-kiezers: 16 procent van hen kijkt wekelijks.

De VVD-kiezer met een voet in elk kamp

Een opvallende groep is de VVD-kiezer. Die kijkt veel naar het NOS Journaal (41 procent), maar ook veel naar Vandaag Inside (36 procent). Volgens De Hond zit deze kiezer daarmee precies tussen de twee nieuwswerelden in.

Dat maakt de VVD-achterban in mediaopzicht een soort brug. Waar andere groepen duidelijk één kant kiezen, schakelt deze groep kennelijk makkelijk heen en weer.

En wie is PRO eigenlijk?

Valt de naam PRO je op in het rijtje? Volgens het onderzoek gaat het om Progressief Nederland, de nieuwe naam waaronder GroenLinks-PvdA sinds juni 2026 in de Tweede Kamer verdergaat. Bij oudere peilingen kom je de partij dus nog onder de oude naam tegen.

Kip of ei?

Het blijft lastig om uit deze cijfers conclusies over oorzaak en gevolg te trekken. Gaan mensen anders stemmen door wat ze dagelijks zien? Of zoeken ze juist programma’s op die al aansluiten bij hun eigen kijk op de wereld?

Het onderzoek geeft daar geen antwoord op. Wel laat het zien dat het NOS Journaal het meest gespreide publiek heeft: alle groepen kijken ernaar, al is het aandeel PVV- en FVD-kiezers duidelijk kleiner.

Eén ding lijkt wel duidelijk: waar je je nieuws haalt en op wie je stemt, hangt volgens De Hond met elkaar samen. Herken jij jezelf in een van de twee rijtjes, of zap je juist vrolijk tussen beide werelden heen en weer?

Bron: Maurice de Hond / Peil.nl

Ook geschreven door: Spreekbuis.nl