Je hebt maanden naar deze vakantie toegeleefd. Koffers gepakt, uit-of-office aan, en dan slaat het toe: koorts op dag twee, een rug die vastloopt of een keel die aanvoelt als schuurpapier. De grote vraag die dan opdoemt is niet alleen hoe je het bed uitkomt, maar ook: raak je nu je zuurverdiende vakantiedagen kwijt?
Het antwoord verrast veel mensen. Wie ziek wordt tijdens zijn vakantie, hoeft die dagen in principe niet als vakantie op te nemen. Ze tellen als ziektedagen. Maar er zit een flink stuk kleine lettertjes bij, en juist daar gaat het vaak mis.
Ziektedagen zijn geen vakantiedagen
De Nederlandse wet is op dit punt duidelijk. Word je ziek in de periode dat je vrij bent, dan schuiven die dagen niet stilletjes op je verlofsaldo. Je hebt recht om ze terug te krijgen, mits je je aan een aantal spelregels houdt.
Dat idee is niet nieuw. Rechters hebben in verschillende zaken uitgesproken dat ziekte en vakantie twee verschillende dingen zijn. Vakantie is bedoeld om uit te rusten en tot jezelf te komen. Lig je met 39 graden koorts in bed, dan gebeurt dat uitrusten misschien wel, maar van herstel-op-je-eigen-voorwaarden is geen sprake.
Waar het meestal misgaat
Toch draaien veel werknemers alsnog op voor die verloren dagen. De reden is bijna altijd dezelfde: ze melden zich niet op tijd ziek. Wie pas na terugkomst zegt “trouwens, ik ben de hele week ziek geweest”, staat een stuk zwakker.
Werkgevers mogen in hun verzuimprotocol namelijk redelijke voorwaarden stellen. De bekendste is dat je je binnen 24 uur ziek meldt, ook al zit je in een appartement in Spanje of een huisje in de Ardennen. En dat je vervolgens bereikbaar bent op een adres of telefoonnummer.
Een dokter aan je vakantieadres
In de meeste verzuimprotocollen staat ook dat je bij een arts langs moet op je vakantiebestemming. Die schrijft dan een verklaring over je klachten en hoe lang de klachten naar verwachting duren. In het buitenland heet dat soms een medisch attest.
Deze doktersverklaring is jouw bewijs. Zonder papieren kan een werkgever twijfelen aan het verhaal, en zonder tegenwicht mag hij die dagen soms alsnog van je verlofsaldo afhalen. Bewaar de rekening dus, en vraag om een schriftelijke verklaring, ook als de dokter er lastig over doet.
Wat je werkgever wel en niet mag
Even ruilen op eigen houtje mag een werkgever niet. Volgens de Rijksoverheid geldt: staat er niets over verlofruil in je arbeidscontract of cao, dan mag hij alleen met jouw toestemming bovenwettelijke vakantiedagen inruilen voor ziektedagen. Je wettelijke minimum aan vakantiedagen is nog beter beschermd.
Dat zit zo. Iedereen bouwt in Nederland ten minste vier keer de wekelijkse arbeidsduur aan wettelijke vakantie op. Voor een fulltimer zijn dat twintig dagen per jaar. Alles wat je daarbovenop krijgt van je werkgever, is bovenwettelijk. Alleen die extra dagen kunnen, met jouw ja, in de ruilhandel.
De praktische route in vier stappen
Word je ziek op vakantie? Dan is het handig om deze volgorde aan te houden, om jezelf later gedoe te besparen.
- Meld je zo snel mogelijk ziek bij je leidinggevende of het adres in het verzuimprotocol, uiterlijk binnen 24 uur.
- Geef door op welk adres en telefoonnummer je bereikbaar bent tijdens je ziekte.
- Ga naar een arts of huisartsenpost op je vakantiebestemming en vraag om een verklaring.
- Houd de communicatie schriftelijk, dus een mailtje of app-bericht in plaats van alleen bellen.
En als je al chronisch ziek was?
Voor werknemers die al voor de vakantie ziek thuis zaten, ligt het anders. Zij mogen soms wel op vakantie, maar meestal alleen in overleg met de bedrijfsarts. Die kijkt of het herstel of de re-integratie niet in de weg wordt gezeten door de reis. Zonder groen licht kan de werkgever de vakantie soms zelfs weigeren.
Ga je wel, dan kunnen die vakantiedagen alsnog van je saldo af. Simpelweg omdat je in die periode geen re-integratie doet en juist even bewust vakantie viert. Ook hier geldt: leg afspraken vast, dan weet iedereen achteraf waar hij aan toe is.
Waarom deze regel bestaat
De gedachte achter de wet is niet zo ingewikkeld. Vakantie is een grondrecht in het arbeidsrecht, bedoeld om op te laden. Ziekte staat daar los van en heeft een eigen systeem, met loondoorbetaling en re-integratieplichten. Als die twee door elkaar zouden lopen, zou een werknemer bij pech twee keer verliezen: én zijn vakantie én zijn hersteltijd.
De keerzijde is dat werkgevers zich soms benadeeld voelen, vooral als de ziekmelding pas laat komt of vaag onderbouwd is. Vandaar die strenge protocollen. Wie zich er netjes aan houdt, zit meestal aan de goede kant van het verhaal.
Wat je nu kunt doen
De simpelste voorbereiding kost tien minuten. Zoek voor je vertrekt het verzuimprotocol van je werkgever op en scroll naar het stukje over vakantie en ziekte. Zet het telefoonnummer voor ziekmelden in je telefoon en check of je zorgverzekering ook in het buitenland doktersbezoeken vergoedt.
Wordt je vakantie ondanks alles verpest door griep of een blessure, dan weet je in ieder geval dat die dagen niet automatisch verloren zijn. Bij twijfel of onenigheid met je werkgever kun je terecht bij een vakbond, een rechtsbijstandsverzekering of een jurist. Bij twijfel: raadpleeg een jurist of arbeidsrechtsdeskundige.
Bron: Mamasenomas
Ook geschreven door: Arbeidsrechter.nl, DAS, Juridisch Loket