De grootste vakbond van Nederland legt de lat opnieuw hoog. FNV wil dat werknemers in de komende cao-ronde 5,5 procent meer loon krijgen, aangevuld met 80 euro extra per maand. En daar houdt het niet bij op.
De eis werd maandag vastgesteld tijdens de Bondsvergadering en vormt de inzet van FNV voor het cao-jaar 2027. Bovenop het percentage en het vaste bedrag wil de bond ook een automatische compensatie voor inflatie in de contracten. Kortom: als de prijzen stijgen, moet je loon vanzelf meebewegen.
Waarom die eis zo hoog ligt
Volgens arbeidsvoorwaardencoördinator Jacqie van Stigt past de eis bij de huidige economische situatie. De inflatie is nog altijd merkbaar, de arbeidsproductiviteit stijgt, bedrijven boeken volgens haar goede winsten en de arbeidsmarkt blijft krap. Al die factoren samen rechtvaardigen volgens de bond een stevige inzet.
„De inflatie is nog altijd hoog, de arbeidsproductiviteit neemt toe, bedrijven maken veel winst en de arbeidsmarkt blijft krap. Daar hoort een stevige looneis bij.”
Ter vergelijking: vakbond CNV kwam vorige week met een eigen looneis en zet in op 3 tot 5,5 procent. De bovenkant van die bandbreedte overlapt met FNV, de onderkant ligt fors lager. Werkgevers zullen zich in onderhandelingen dus eerder aan het CNV-cijfer vastklampen dan aan dat van FNV.
Wat het CPB verwacht
Het Centraal Planbureau rekent voor 2026 en 2027 met een cao-loongroei van ongeveer 4,2 procent, bij een inflatie rond de 3 procent. Voor 2027 verwachten de rekenmeesters zelfs een lichte afkoeling naar 3,8 procent. De FNV-eis ligt daar dus ruim boven, wat betekent dat de bond bewust hoger inzet dan wat economen als realistisch zien.
Dat is een bekende tactiek aan de cao-tafel. Een hoge openingseis geeft ruimte om te zakken in de onderhandelingen zonder onder een acceptabele bodem uit te komen. Vorig jaar deed FNV precies hetzelfde: daags voor Prinsjesdag lag er een centrale eis van 6 procent. Die werd niet gehaald, al kregen werknemers in sommige sectoren wel loonsverhogingen rond de 6 procent of meer. In andere sectoren bleef het bij aanzienlijk minder.
Meer dan alleen geld
De agenda van FNV gaat verder dan het loonbriefje alleen. De bond wil ook afspraken maken over gelijke beloning, meer zekerheid voor flexwerkers en een lagere werkdruk. Ook staan de loonkloof, het afschaffen van jeugdlonen en een betere reiskostenvergoeding op de lijst.
Nieuw dit jaar is de nadruk op kunstmatige intelligentie. FNV wil dat werknemers meer zeggenschap krijgen over de manier waarop AI op de werkvloer wordt ingevoerd. Volgens Van Stigt kan die technologie de werkdruk juist verhogen, en wordt zij soms als aanleiding gebruikt voor reorganisaties.
AI aan de onderhandelingstafel
De bond wil dat werknemers vanaf het begin betrokken worden bij AI-projecten, en dat er stevig wordt geïnvesteerd in bijscholing. Dat is een opvallende verschuiving: waar cao-onderhandelingen traditioneel over loon en verlof gaan, komt er nu een technologisch onderwerp bij dat de komende jaren waarschijnlijk alleen maar zwaarder zal gaan wegen.
FNV waarschuwt bovendien alvast dat zij ervan uitgaat dat het kabinet plannen voor aanpassing van de WW, de WIA en de zorg van tafel veegt. Gebeurt dat niet, dan sluit de bond niet uit dat de agenda verder wordt aangescherpt. Vertaald: dan komt er nog meer druk op de ketel.
Werkgevers slaan andere toon aan
Aan de andere kant van de tafel klinkt een heel ander geluid. In hun Arbeidsvoorwaardenagenda 2027, eind vorige week gepresenteerd, stellen werkgeversorganisaties AWVN, VNO-NCW en MKB-Nederland dat het cao-overleg zich juist minder op verdelen zou moeten richten, en meer op investeren.
Volgens hen vragen de verslechterende economie, de vergrijzing en de krappe arbeidsmarkt om meer aandacht voor productiviteit, innovatie en duurzame inzetbaarheid. Alleen zo ontstaat er volgens de werkgevers op termijn ruimte voor goede lonen én betaalbare zorg en sociale zekerheid. Als de koopkracht onder druk staat door prijsstijgingen, zien zij liever gerichte steun voor wie het echt nodig heeft dan een algemene loonsverhoging voor iedereen.
Wat dit voor werknemers betekent
Van Stigt reageert verbaasd op die insteek. Ze zegt het eens te zijn met de noodzaak om te investeren, maar vindt het lastig te begrijpen waarom werknemers geen recht zouden hebben op compensatie voor stijgende prijzen. Ze wijst erop dat de winstquote van het Nederlandse bedrijfsleven volgens haar ruim boven het EU-gemiddelde ligt.
Voor werknemers is het belangrijk om te beseffen dat cao’s per sector en per bedrijf worden afgesloten. De centrale looneis is een richtlijn voor de onderhandelaars, geen garantie voor je eigen loonstrook. Of jij die 5,5 procent en 80 euro ook daadwerkelijk gaat zien, hangt af van jouw sector, jouw werkgever en hoe stevig de bond aan tafel staat. De komende maanden zullen laten zien hoe dicht de uitkomst bij deze openingseis komt.
Bron: ad.nl
Ook geschreven door: Reformatorisch Dagblad, Salaris Vanmorgen, NOS