Twee dagen lang praatte de Tweede Kamer over de eerste begroting van het kabinet-Jetten. Wie hoopte op een helder verhaal van de premier, kwam bedrogen uit. En dat is precies waar het nu wringt.
De Algemene Politieke Beschouwingen van 16 en 17 september 2026 hadden een showcase moeten worden voor het nieuwe minderheidskabinet van D66, VVD en CDA. In plaats daarvan werd het een uitputtingsslag, waarin premier Rob Jetten vooral bezig was om niemand voor het hoofd te stoten. Van links tot rechts klonk daarna dezelfde klacht: kies eens een kant.
Een minderheidskabinet dat leunt op iedereen
Het kabinet-Jetten heeft samen 66 zetels. Dat betekent dat er voor elk voorstel steun uit de oppositie nodig is. De premier maakt daar geen geheim van en spreekt sinds Prinsjesdag consequent over een begroting die zowel links als rechts moet aanspreken.
In theorie klinkt dat verstandig. In de praktijk levert het een kabinet op dat volgens critici geen eigen richting kiest, maar per dossier op zoek gaat naar wie er toevallig mee wil doen. Jetten zelf noemt dat brede steun zoeken, tegenstanders noemen het uitstel.
Klaver waarschuwt, Wilders haalt uit
Jesse Klaver van Pro sprak van een coalitie die tot op het bot verdeeld zou zijn en waarschuwde voor een moeilijke herfst als Jetten niet snel duidelijk maakt met wie hij verder wil. Aan de andere kant van het politieke spectrum was Geert Wilders nog scherper. Hij noemde Jetten volgens meerdere media de meest amateuristische premier ooit en zei dat de enige regie die de premier pakt voor een camera is.
Ook JA21 en de SGP drongen aan op een keuze. Hun redenering: een minderheidskabinet dat niet weet of het naar links of naar rechts leunt, kan geen enkele partij vertellen wat er inhoudelijk te halen valt. Zonder die duidelijkheid worden onderhandelingen een loterij.
De zin die Jetten steeds herhaalt
Op de vraag of hij nu eens duidelijk wilde zijn, reageerde de premier volgens verslagen van het debat dat het te vroeg is om vandaag al te kiezen tussen bijvoorbeeld Pro aan de ene kant of JA21 en de SGP aan de andere. Dat zou volgens hem tekortdoen aan het land.
Diezelfde formulering keert steeds terug. In plaats van een koers uit te spreken, nodigt Jetten opnieuw oppositiepartijen uit voor gesprekken. Voor zijn aanhangers is dat polderen in optima forma. Voor zijn critici is het precies het probleem: eindeloos praten zonder knopen door te hakken.
Roddels uit eigen ploeg
Wat de sfeer extra beladen maakt, is dat er ook binnen het kabinet zelf gemor lijkt te zijn. Verschillende media berichtten over anonieme kritiek van ministers op de premier. Wilders confronteerde Jetten daar in de Kamer mee en sprak van messen in de rug.
Feit is dat het lastig is om zulke berichten hard te maken, omdat de bronnen anoniem blijven. Toch versterkt het het beeld dat er ook achter de schermen twijfel bestaat over de aanpak. Voor een kabinet dat pas net begonnen is, is dat een ongebruikelijke start.
Ontevredenheid in de peilingen
De cijfers helpen Jetten evenmin. Uit een genoemde peiling zou 64 procent van de ondervraagden ontevreden zijn over het kabinet. Dat is een fors percentage voor een ploeg die nog maar kort aan het roer staat en waarvan de eerste begroting nog niet eens is aangenomen.
Ter vergelijking wordt in commentaren ook het vorige kabinet-Schoof aangehaald. Daar was na een klein half jaar al een inhoudelijk akkoord op tafel, terwijl er nu maanden na de beëdiging nog steeds gesteggeld wordt over de basis. Of die vergelijking helemaal eerlijk is, valt te betwisten. Dat hij gemaakt wordt, tekent de stemming.
Grinniken op het verkeerde moment
Klein detail dat het beeld niet hielp: een videofragment waarin Jetten en minister Van den Brink zichtbaar moesten lachen in Vak K, terwijl er in de Kamer een serieus punt werd gemaakt over de dwangwet. Zulke beelden zijn snel gedeeld en blijven kleven.
Voor een premier die juist onder vuur ligt vanwege een gebrek aan zichtbaar leiderschap is dat vervelend. Niet omdat er niet gelachen mag worden in de politiek, maar omdat het perfect past in het frame dat de oppositie al aan het opzetten was.
Wat er nu op het spel staat
Of het oordeel over Jetten terecht is, is uiteindelijk een politieke vraag. De kritiek komt van partijen die zelf ook een agenda hebben en die belang hebben bij een zwakke premier. Tegelijk is het opvallend hoe uniform de klacht klinkt, over de gebruikelijke links-rechtsgrens heen.
De komende weken moet blijken of Jetten alsnog kleur bekent, of dat hij vasthoudt aan zijn strategie om per dossier steun te zoeken. Lukt dat laatste niet, dan wordt de begrotingsbehandeling in de herfst een lastige klus. En dan is de kans groot dat het geluid van deze APB pas het begin was.
Jetten kiest niet.
Nul leiderschap.
Dit kabinet valt snel.
Gelukkig maar.#apb #apb26 #PVV #Wilders #algemenebeschouwingen pic.twitter.com/7UOWFZDCT7
— Geert Wilders (@geertwilderspvv) September 17, 2026
Een extra dag werken en aan het einde van de maand nauwelijks meer geld overhouden. Het toeslagenstelsel straft mensen die extra uren maken.
Jetten beloofde: ‘Het kan wél’, maar zijn kabinet doet er helemaal niets aan.
Wie meer werkt, moet ook écht meer overhouden.👇🏻… pic.twitter.com/UfXd1UFUYM
— Mona Keijzer (@MonaKeijzer) September 16, 2026
Gegrinnik Rob Jetten en asielchef Bart van den Brink (CDA) in Vak K wanneer het gaat over de Dwangwet en onder toezicht stellen gemeentes feilloos geregistreerd door de regie. pic.twitter.com/UmoovUS5ZK
— Bas Paternotte (@baspaternotte) September 16, 2026
Even een van mijn frustraties delen over het verschil tussen kabinet Jetten en kabinet Schoof.
De coalitiepartijen VVD, BBB, PVV en NSC hebben destijds hun hoofdlijnenakkoord gepresenteerd ruim 5,5 maand na de verkiezingen. Dat was een moeizaam proces, maar er lag inhoudelijk…— Susanne (@suusonline) September 17, 2026
Unpopular opinion: Schoof was gewoon een veel betere premier dan Jetten, die veel harder werkte en dingen veel beter snapte. Hij was alleen aangezocht voor een beroerde coalitie met de PVV.
— Chris Aalberts (@ChrisAalberts) September 16, 2026
Ook geschreven door: Hart van Nederland, NRC, Vandaag Inside