Je staat bij de kassa met een briefje van twintig euro in je portemonnee, en de medewerker wijst naar een bordje: pin only. Herkenbaar? Deze situatie doet zich steeds vaker voor. Vooral op locaties waar je dit vroeger niet tegen zou zijn gekomen.
Nederland ondergaat al jaren een geleidelijke omslag naar digitale betaalmethoden. Maar terwijl het aantal zaken dat alleen pinnen accepteert voorheen vooral beperkt was tot enkele trendy cafés, breidt dit zich nu ook uit naar bioscopen, apotheken en parkeerplaatsen.
Zo groot is de groep winkels die contant geld weigert
Volgens de meest recente cijfers van De Nederlandsche Bank kun je in 2025 nog bij ongeveer 96 procent van de winkels, horecazaken en dienstverleners contant betalen. Dat klinkt geruststellend, maar het betekent ook dat vier op de honderd zaken je cash niet meer aannemen.
Bureau Locatus onderzocht in opdracht van DNB zo’n vijfduizend winkels en negenhonderd marktkramen. In 2024 bleek 4,8 procent van de winkels pin-only, tegen 4,5 procent een jaar eerder. Een kleine stijging, maar wel een trend die al jaren dezelfde kant op wijst.
In deze sectoren is pin-only het verst doorgedrongen
Het landelijke gemiddelde verbergt grote verschillen tussen sectoren. Bij parkeergelegenheden kon je bij ongeveer een kwart alleen nog met pinpas afrekenen. Bij bioscopen was dat ruim een op de vier, en bij apotheken ongeveer een op de zes.
Ook zelfscankassa’s bij grote supermarktketens zijn vaak alleen geschikt voor pin of contactloos. Wie contant wil betalen, moet dan alsnog naar een bemande kassa. Op tankstations kom je ’s nachts regelmatig voor een onbemande pomp te staan waar je muntjes en briefjes niets waard zijn.
Waarom bedrijven kiezen voor alleen pin
De redenen zijn vaak praktisch. Contant geld tellen, bewaren en afstorten kost tijd en geld. Daar komt het veiligheidsargument bij: minder cash in de kassa betekent minder risico op overvallen of diefstal. Verzekeraars kijken daar steeds strenger naar.
Voor jongere consumenten is pin of smartphone bovendien allang de standaard. Veel ondernemers merken dat ze amper nog cash in de kassa krijgen, en vragen zich dan af waarom ze de kosten en rompslomp zouden houden.
Mag een winkel contant geld eigenlijk zomaar weigeren?
Op dit moment: ja. In Nederland geldt contractvrijheid, en een winkelier mag zelf bepalen welke betaalmiddelen hij accepteert, zolang dit vooraf duidelijk is aangegeven. Een duidelijke sticker of bord bij de ingang of kassa is daarvoor meestal voldoende.
Dat verandert op termijn. Er ligt een wetsvoorstel klaar dat winkeliers in de dagelijkse detailhandel verplicht om vanaf 2027 ook contant geld te accepteren. Het idee: iedereen moet overal kunnen betalen, ongeacht of je een pinpas of smartphone hebt.
Niet elke winkel valt onder de nieuwe plicht
Zoals bij elke wet komen er uitzonderingen. Zo zou de acceptatieplicht niet gelden voor online aankopen, abonnementen zoals telefoon of energie, vervoerbewijzen in het openbaar vervoer, (maaltijd)bezorgers en onbemande locaties zoals veel tankstations in de nachturen.
Ook mogen winkeliers naar verwachting tussen 22.00 uur ’s avonds en 6.00 uur ’s ochtends contant geld weigeren uit veiligheidsoverwegingen. En wie tijdelijk met een onveilige situatie zit, bijvoorbeeld na een overval, mag ook kort pin-only draaien.
Wie raakt het meest in de knel?
Vooral ouderen, mensen zonder smartphone en kwetsbare groepen zoals mensen met een licht verstandelijke beperking of schulden hebben baat bij contant geld. Voor hen is een briefje tastbaar en overzichtelijk, terwijl een pinpas of app juist een drempel vormt.
Ook toeristen uit landen waar cash nog wel de norm is, lopen op pin-only locaties geregeld tegen problemen aan. Belangenorganisaties pleiten daarom al langer voor een gegarandeerde acceptatie van cash in de dagelijkse boodschappen.
Wat je als klant nu kunt doen
Op korte termijn is een pinpas of mobiele telefoon met betaalapp de veiligste optie als je naar een plek gaat waar je het betaalbeleid niet kent. Vooral bij parkeergarages, bioscopen, apotheken en zelfscankassa’s loont het om vooraf te checken of cash wordt geaccepteerd.
Veel winkels geven dat trouwens niet duidelijk aan. Uit het onderzoek van DNB bleek dat ongeveer driekwart van de winkels geen stickers of bordjes gebruikt om het betaalbeleid te communiceren. In die zaken mag je er in principe van uitgaan dat je kunt kiezen tussen pin en contant.
Hoe het verder gaat met contant geld in Nederland
De verwachting is dat het aandeel pin-only-zaken de komende jaren langzaam blijft stijgen, zeker tot de nieuwe wet in werking treedt. Daarna wordt het aan de inspectie om te handhaven, en daar moet ook nog beleid voor komen.
Voorlopig blijft contant geld dus een wettig betaalmiddel, maar niet overal geaccepteerd. Een realiteit die vooral mensen die bewust kiezen voor cash de komende tijd nog vaker tegen het lijf gaan lopen.
Bron: Zelfmaak Ideetjes
Ook geschreven door: DNB, Banken.nl, De Nederlandsche Bank