De koude maanden komen eraan, de cv-ketel gaat weer draaien en de eerste voorschotnota voor het stookseizoen is in aantocht. Veel mensen zetten daarom ieder avond de thermostaat een stuk lager voordat ze gaan slapen. Op het oog is dat een slimme zet, maar of je daar werkelijk op bespaart, hangt af van één detail waar bijna iedereen aan voorbijgaat.
Een nachtstand die voor de één goed uitpakt, is niet automatisch voor iedereen een goede keuze. In sommige woningen levert de verlaging een besparing op, terwijl in andere woningen het opnieuw opwarmen juist meer energie vraagt. Hieronder zetten we de gangbare tips op een rijtje en laten we zien waar het in de praktijk vaak fout gaat.
Het bekende advies: 15 graden
Milieu Centraal, de onafhankelijke voorlichtingsorganisatie over energie, geeft een helder vertrekpunt. Verwarm je je huis met een cv-ketel en radiatoren? Dan kun je de thermostaat ’s nachts op 15 graden zetten. Volgens berekeningen van de organisatie scheelt dat een gemiddeld huishouden zo’n 60 euro per jaar.
Een handig extraatje: je hoeft niet te wachten tot je in bed ligt. Milieu Centraal adviseert de thermostaat al ongeveer een uur voor het slapengaan omlaag te zetten. Het huis koelt niet meteen af, dus je merkt er op de bank meestal weinig van.
Overdag geldt een ander advies. Zet de thermostaat als je thuis bent niet hoger dan 19 graden. Daarmee bespaar je volgens Milieu Centraal jaarlijks ongeveer 170 euro. Een trui of een dekentje op de bank maakt het verschil vaak al goed.
Maar moet het huis ’s ochtends dan niet extra hard opwarmen?
Dat is precies de twijfel die veel mensen hebben. Het idee is dat je ’s ochtends alle bespaarde energie weer kwijt bent omdat de ketel moet bijstoken. Bij een gewone cv-ketel met radiatoren klopt dat volgens Milieu Centraal niet: je bespaart netto energie, ook al moet het huis ’s ochtends weer op temperatuur komen.
De verklaring is vrij simpel. Een koeler huis verliest minder warmte naar buiten, omdat het verschil met de buitentemperatuur kleiner is. Die uren met minder warmteverlies leveren meer op dan het opwarmen ’s ochtends kost. Radiatoren warmen bovendien vrij snel op, dus je zit niet urenlang in de kou.
Hier zit de dure fout
Het gaat mis als je dat 15-gradenadvies klakkeloos overneemt terwijl je een ander verwarmingssysteem hebt. Met name bij vloerverwarming en een warmtepomp werkt een flinke nachtverlaging vaak averechts. steeds meer
Vloerverwarming werkt met een relatief lage watertemperatuur en reageert traag. Is de vloer eenmaal afgekoeld, dan duurt het lang voordat het weer behaaglijk wordt. Milieu Centraal adviseert daarom bij vloerverwarming een nachtstand van 17 of 18 graden, in plaats van 15.
Bij een warmtepomp is het advies nog strenger. Heb je vloerverwarming, een bodemwarmtepomp, of een goed geïsoleerd huis met ventilatie met warmteterugwinning? Dan raadt Milieu Centraal aan de thermostaat ’s nachts helemaal niet lager te zetten. In andere situaties geldt maximaal 2 graden lager, en dus zeker niet een paar graden extra.
Waarom een warmtepomp anders werkt
Een warmtepomp is het zuinigst als hij rustig en gelijkmatig kan draaien op een lage temperatuur. Moet hij ’s ochtends een flink afgekoeld huis snel opwarmen, dan gaat hij harder werken en daalt zijn rendement. Volgens Milieu Centraal kost dat in die gevallen meer energie dan het huis de hele nacht op temperatuur houden.
Wie dus met een warmtepomp elke avond braaf naar 15 graden draait, denkt te besparen maar betaalt mogelijk juist meer. Dat is het soort fout dat je niet direct ziet, maar wel terugvindt op de jaarafrekening.
En de verwarming helemaal uit?
Sommige mensen gaan nog een stap verder en zetten de verwarming ’s nachts volledig uit. Dat is meestal niet nodig om te besparen. Bovendien kan het in een strenge winter riskant zijn: als het huis te ver afkoelt, kunnen waterleidingen op koude plekken bevriezen, met mogelijk flinke schade tot gevolg.
Een nachtstand van rond de 15 graden bij radiatoren houdt het huis koel genoeg om te besparen, zonder dat het risico op dat soort problemen ontstaat. Een koelere slaapkamer vinden veel mensen bovendien prettig om in te slapen.
Zo vind je de juiste nachtstand voor jouw huis
- Cv-ketel met radiatoren: ’s nachts rond de 15 graden, eventueel al een uur voor het slapengaan.
- Vloerverwarming met cv-ketel: ’s nachts 17 of 18 graden.
- Warmtepomp met vloerverwarming, bodemwarmtepomp of goed geïsoleerd huis met warmteterugwinning: ’s nachts niet lager zetten.
- Overige warmtepompsituaties: maximaal 2 graden lager.
- Overdag: volgens Milieu Centraal niet hoger dan 19 graden als je thuis bent.
Vergeet je het elke avond? Een klokthermostaat of slimme thermostaat kan de nachtstand automatisch inschakelen. Let er bij een warmtepomp wel op dat de thermostaat geschikt is voor jouw systeem, want niet elke slimme thermostaat voor een cv-ketel werkt daar goed mee.
Even checken loont
De les is eigenlijk simpel: kijk eerst wat voor verwarming je hebt, en pas pas daarna de nachtstand aan. Een paar graden verschil lijkt weinig, maar over een hele winter kan het optellen. Twijfel je over wat het beste werkt voor jouw installatie? Dan kan je installateur of een energieadviseur meekijken.
Bron: Kijknieuws
Ook geschreven door: Groen Nieuws, Panorama, Milieu Centraal