Donderdag belooft een schitterende herfstdag te worden, met een helderblauwe hemel en de hele dag door zonneschijn, van vroeg in de ochtend tot laat in de avond. Die indruk is echter misleidend: wie zonder warme jas naar buiten gaat, voelt al snel dat het behoorlijk frisser is dan het er van buitenaf uitziet. Ook de nacht die daarop volgt, kan met iets komen waar veel automobilisten liever niet mee te maken krijgen.
Zonnig, maar met een snijdende wind
Meteoroloog Robert de Vries laat weten dat de donderdag koud begint, met hier en daar zelfs vorst op de grond. Daarna krijgt de zon de overhand en stijgt het kwik geleidelijk naar ongeveer 10 tot 11 graden.
Het venijn zit in de wind. Die komt stevig uit het oosten en blaast koude, droge lucht vanaf het Europese vasteland ons land in, waardoor het buiten een flink stuk frisser voelt dan de thermometer aangeeft.
Vooral aan de kust, in het noorden en op de Waddeneilanden waait het behoorlijk door. Daar voelt het dus nog net wat kouder aan dan in de rest van het land. De winterjas mag wat dat betreft gerust weer uit de kast.
De nacht naar vrijdag: eerste echte vorst?
De echte omslag komt na zonsondergang. In de nacht van donderdag op vrijdag kan het op sommige plekken voor het eerst dit najaar officieel vriezen. Officieel betekent hier: op anderhalve meter boven de grond, de hoogte waarop meteorologen de temperatuur standaard meten.
Dat is een ander verhaal dan vorst aan de grond. Die komt in heldere nachten al veel eerder voor, omdat het vlak boven gras en asfalt sneller afkoelt. Wanneer het ook op anderhalve meter hoogte onder nul zakt, spreek je pas echt van een vorstnacht.
Ook andere weerdiensten zagen deze koude nacht al dagen aankomen. Zij hielden er rekening mee dat het in de nacht naar vrijdag op uitgebreide schaal licht kan vriezen, vooral landinwaarts.
Vrijdagochtend: krabber erbij
Voor automobilisten betekent dat vooral één ding: vrijdagochtend kan het op sommige plekken nodig zijn om de autoruiten te krabben. Heb je je ijskrabber na vorige winter ergens achterin de schuur gelegd? Dan is dit misschien een goed moment om hem weer op te zoeken.
Opvallend is dat je ruiten soms ook bevroren kunnen zijn terwijl de thermometer net boven nul staat. In heldere, windarme nachten straalt de auto zijn warmte uit naar de koude hemel. Glas en dak kunnen daardoor kouder worden dan de lucht eromheen, waardoor er toch een ijslaagje ontstaat.
Zo voorkom je gedoe bij de auto
Een paar minuten extra inplannen voor je vertrekt, scheelt al een hoop haast. Sommige mensen leggen ’s avonds een anti-ijshoes of een stuk karton over de voorruit, zodat er ’s ochtends weinig te krabben valt.
Heet water over een bevroren ruit gieten wordt vaak afgeraden. Het grote temperatuurverschil kan het glas onder spanning zetten, en een bestaand sterretje of barstje kan daardoor verder scheuren.
Daarnaast is goed zicht rondom belangrijk voordat je wegrijdt. Rijden met alleen een klein kijkgaatje in de voorruit is niet alleen gevaarlijk voor jezelf en anderen, het kan je ook een boete opleveren. Vergeet ook de zijruiten en spiegels niet.
Hoe gaat het verder?
Na de koude nacht begint ook de vrijdag zonnig. In de loop van de dag schuift er vanuit het zuiden wel meer bewolking binnen. Het wordt dan iets zachter, met temperaturen tussen de 10 en 12 graden.
In het weekend lijkt het weer het roer om te gooien. De oostenwind verliest kracht en draait naar het zuiden, waardoor de gure kou verdwijnt en de lucht meteen aangenamer aanvoelt.
Wel kan het in de nacht van vrijdag op zaterdag in sommige regio’s nog rond het vriespunt uitkomen, met kans op mist. Door de toenemende bewolking verlopen de nachten vanaf zaterdag op zondag daarna een stuk minder koud.
Steeds later in het seizoen
Dat de eerste vorstnacht pas in november valt, past in een bredere trend. Door de opwarming van het klimaat schuift de eerste vorstdag van het seizoen gemiddeld steeds later op. Oktober was bovendien opnieuw zachter dan normaal, waardoor deze koude kennismaking voor veel mensen extra hard kan aanvoelen.
Na het weekend lopen de temperaturen naar verwachting weer wat op, al neemt dan ook de kans op regen toe. Een echte winterperiode is het dus nog niet. Maar wie vrijdag vroeg op pad moet, kan zich de stress van een bevroren voorruit besparen door donderdagavond alvast even aan de auto te denken.
Bron: InfoVandaag
Ook geschreven door: Hart van Nederland, Hart van Nederland, Welingelichtekringen