Stel, je staat met een volle vuilniszak bij de ondergrondse container, probeert de klep open te krijgen en er gebeurt niets. Misschien is hij vol, misschien zit hij vast, misschien is hij stuk. Zet je de zak dan tijdelijk ernaast? Dan kun je later waarschijnlijk een rekening verwachten, en de hoogste bestuursrechter van Nederland acht dat volledig gerechtvaardigd.
Geen boete, wel een rekening
Volgens FAQts gaat het hier niet om een boete maar om opruimkosten. Gemeenten halen een zak die naast de container is achtergelaten op en laten de kosten daarvan verhalen op de bewoner van wie de zak afkomstig is. Het artikel meldt dat dit bedrag kan oplopen tot 206 euro.
Dat verschil tussen boete en opruimkosten klinkt als juridisch gedoe, maar het maakt veel uit. Een boete is bedoeld als straf. Opruimkosten zijn bedoeld om de rommel op te ruimen en de rekening neer te leggen bij degene die hem veroorzaakte. Juristen noemen dat het verhalen van de kosten van bestuursdwang.
Voor jou als bewoner betekent dat: ook als je niet de bedoeling had om iets fout te doen, kan de gemeente de kosten bij jou neerleggen. Je hoeft dus geen “afvaldumper” te zijn om toch een factuur op de mat te krijgen.
Raad van State: vol of kapot is geen excuus
De Raad van State heeft dit volgens FAQts onlangs nog eens bevestigd in vier uitspraken. vol of klem is volgens de Raad van State geen excuus; of een defecte container dat wel is, liet de Raad in het midden. Wie dat toch doet, loopt het risico op die opruimkosten.
Nieuw is die lijn trouwens niet. In 2020 speelde er al een zaak in Almere. Daar werd op 9 maart een huisvuilzak aangetroffen naast een ondergrondse container. De gemeente liet hem weghalen en stuurde de bewoonster een rekening van 92,28 euro.
De vrouw ontkende niet dat het haar zak was. Ze stelde dat ze hem wel in de klep had gelegd, maar dat hij niet naar beneden was gevallen. Iemand anders zou hem er later uit hebben gehaald en ernaast hebben gezet. Ook in dat scenario bleef zij volgens de Raad van State verantwoordelijk voor haar eigen afval.
Waarom gemeenten hier zo streng op zijn
Dat gemeenten niet zomaar een oogje dichtknijpen, heeft een reden. Een losse vuilniszak naast een container trekt al snel meeuwen, katten, kraaien en ratten aan. Binnen een paar uur kan de inhoud over de hele stoep liggen, en dan moet er een ploeg uitrukken om het op te ruimen.
Bovendien werkt één zak vaak als een uitnodiging. Staat er eenmaal iets naast de container, dan volgen anderen sneller. Zo groeit een enkele zak uit tot een hele berg, met alle overlast van dien voor de buurt.
Hoe gemeenten achterhalen van wie een zak is? Vaak gewoon door erin te kijken. Een envelop, een pakketlabel of een kassabon met een naam of adres is genoeg om bij jou uit te komen.
Wat kun je wél doen als de container niet open wil?
Het is natuurlijk vervelend als je met een zware zak bij een container staat die dienst weigert. Toch zijn er een paar opties die je een rekening kunnen besparen:
- Neem de zak weer mee naar huis en probeer het later opnieuw.
- Kijk of er in de buurt een andere container staat waar je terecht kunt.
- Meld een volle of kapotte container bij je gemeente, bijvoorbeeld via de website, een app of het telefoonnummer van de afvaldienst.
- Haal adresgegevens van papier en post uit je afval, al blijft het naast de container zetten natuurlijk niet toegestaan.
Een melding doen heeft ook een ander voordeel: de gemeente weet dan dat de container aandacht nodig heeft. Zo help je niet alleen jezelf, maar ook je buren die er straks met hun zak staan.
Toch een rekening gekregen?
Krijg je een rekening voor opruimkosten en vind je die onterecht, dan kun je in de regel bezwaar maken bij je gemeente. Uit de uitspraken van de Raad van State blijkt wel dat “de container was vol” of “de klep zat klem” meestal geen sterk argument is. Bij twijfel: raadpleeg een jurist of het Juridisch Loket.
De regels verschillen bovendien per gemeente. Hoeveel er in rekening wordt gebracht en hoe streng er wordt gecontroleerd, hangt af van waar je woont. Op de website van je eigen gemeente staat meestal precies wat de afspraken zijn.
Even geduld kan veel geld schelen
Die ene zak naast de container voelt misschien als een kleinigheid, maar de hoogste bestuursrechter kijkt daar anders naar. Wie zijn afval buiten de container achterlaat, blijft daar zelf verantwoordelijk voor, ook als de container het laat afweten. Even terug naar huis lopen is misschien niet leuk, maar wel een stuk goedkoper dan een rekening van ruim 200 euro.
Bron: FAQts
Ook geschreven door: Dagelijkse Standaard, Raad van State